Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Karar seçenekleri...
21 Mayıs 2015, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

Yurttaşların hakkı: Seçimler, “serbest, eşit, gizli ve genel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında yapılır” (Any., md. 67).

Devletin yükümlülüğü: Seçimlerin başlamasından bitimine kadar, seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma, bütün yolsuzlukları, şikâyet ve itirazları inceleme ve kesin karara bağlama görevi Yüksek Seçim Kurulunundur (Any., md. 79).

Olay: CB Erdoğan’ın seçim konuşmaları, “serbest seçim” ile “düzen ve dürüstlük” ilkelerini zedeliyor.

YSK kararı: “Cumhurbaşkanı’nın seçim faaliyetlerini denetleme yetkisi bulunmadığı” gerekçesiyle yapılan şikâyetleri reddeden YSK, anayasal yetkisini dar anlamda da olsa kullanmaktan kaçınmış bulunuyor (7.5.2015/828).

2’ye karşı 9 oyla verilen YSK kararı, konuya 67. ve 79. maddelerin ihlâl edilip edilmediği yönünden değil, sadece kişi açısından ve CB’nin sorumsuzluk ve sorumluluk hali ile yaklaşmakta (md. 105).

YSK’ye göre;
- CB, göreviyle ilgili işlem ve eylemlerden dolayı sorumsuzdur,
- CB, sadece vatana ihanet suçu işlerse sorumlu olur.
YSK, “vatana ihanet suçu” üzerine herhangi bir belirleme yapmasa da, düştüğü kayıtlar çerçevesinde, CB, “anayasal düzeni tebdil, tağyir ve ilga suçu” işlese de ceza? veya hukuk? sorumluluktan bağışık. Bu gözlem, YSK’nin bu suçu vatana ihanet dışında tuttuğu varsayımı üzerine yapılmış bulunuyor. Zaten, YSK kararında Anayasa’nın ihlâl edilmediğine dair bir kayıt düşülmüyor.

“Anayasa’nın 79. md. düzenlemesinin, CB’nin sorumsuzluk haline ilişkin 105. maddesini de kapsadığı şeklinde uygulanması da mümkün değildir” diyen YSK, 298 sy.lı yasanın siyasi parti ve adaylara yönelik olduğunu ve CB faaliyetlerini denetleme yetkisini bulunmadığını belirtmekle yetinmeyip, RTÜK’ün de görev alanını dar yorumlamış bulunuyor: RTÜK’e,“medya hizmet sağlayıcılarının Cumhurbaşkanının faaliyetleri ile ilgili yayınlarını izlemesi, raporlaması ve değerlendirme görevi verilmemiştir”(2015/290 sy.ka.).

Muhalif üyeler Ü. Demirci ve A. Tuncay ise, “Cumhurbaşkanı tarafından yapılan bu propaganda konuşmalarının, (...) radyo ve televizyon kanalları yayınlarında yer verilmemesi yönünde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu aracılığıyla konunun Kurul gündemine gelmesini sağlayacak nitelikte yeni bir karar alınması gerek”tiği görüşünde.

YSK kararı nasıl okunabilir?
- Konuşmaları Anayasa’ya aykırı olsa da, yine Anayasa gereği CB sorumsuzdur.
- Haliyle YSK, anayasal sorumsuzluk statüsünde yer alan bir kişi hakkında karar veremez.
- Karşıoy, YSK’nin CB hakkında değil, RTÜK’e yönelik karar vermesi gerektiğini belirtiyor.
- Anayasayı ihlâlde buluşma: CB, görev ve yetki alanı dışına çıkarak eylemleriyle Anayasa’yı açıkça ihlâl ediyor ve seçimlere gölge düşürüyor. Varlık nedeni, seçimlerin düzenini sağlamak olan YSK ise, yetkisini kullanmaktan kaçınarak seçime gölge düşürücü etkinliklere seyirci kalıyor.

YSK’nın karar seçenekleri neler olabilir?
YSK, “seçimin düzen içinde yönetimi ve dürüstlüğü ile ilgili bütün işlemleri yapma ve yaptırma…” yetkisinden hareketle, aktörlerin kimliğinden önce seçimleri ve kendi görev alanını öne çıkarmak durumunda. Bu çerçevede en çekingen gözlemlerinden müdahale kararına kadar, aşamalı olarak farklı seçenekleri kullanabilirdi:

- Başvuruyu kayıtlı red: “CB’nin seçim konuşmaları, Anayasa madde 67 ve 79 kural ve ilkelerini ihlâl edici olsa da, CB’nin statüsüne ilişkin anayasal düzenlemeler, YSK’nın bu konuda karar almasını engellemekte” denilebilirdi.

- Kabul bildirimi ve yayın kaydı: “Her ne kadar Anayasa madde 105, CB’nin kararları nedeniyle sorumsuzluğunu düzenlese de, madde 104’teki Anayasa’nın uygulanmasını gözetme yetkisini anlamlı kılmak için, -seçim konuşmalarının md.105 dışında kaldığını vurgulamak suretiyle- madde 67 ve 79 gereklerinin öncelikli muhatabı olduğu”nu hatırlatan bir bildirimde bulunduktan sonra, RTÜK’e yayın ilkeleri konusunda bir uyarı kararı gönderebilirdi.

- Yayın yasağı: YSK, kararını hiç değilse, karşıoy yazan iki üye gibi, CB’nin seçime ilişkin konuşmalarının radyo ve TV’lerde yayınlanmaması konusunda RTÜK’ü uyaran bir karar verebilirdi.

Sonuç yerine ne söylenebilir? Anayasa hükümlerinin açıkça ve sürekli olarak devletin en üst makamları tarafından ihlâl edildiği bir ortamda “yeni Anayasa” nakaratı, -mide bulandırıcı olsa da- “yeni Türkiye” söylemi kadar ancak içtenlik ifade edebilir.

 

Birgün

[Bu yazı 816 kez okundu]
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[26 Aralık 2016] Parlamentarizm kalkıyor, ama başkanlık gelmiyor. ... [2 Ağustos 2016] Adil yargılama neden önemli? ... [2 Mayıs 2016] Anayasa'ya aykırı anayasa değişikliği ... [10 Şubat 2016] Yerli ve milli anayasa çelişkisi ... [28 Ocak 2016] 'Türkiye'de çevre adaleti' Avrupa Parlamentosu'nda. ... [31 Aralık 2015] 'Demokratik özerklik' talebi, Anayasa ihlali mi? (Güç bizim, kural ise sizin.) ... [30 Aralık 2015] Sivil toplum örgütleri Anayasa sınavında. ... [17 Aralık 2015] Anayasa konusunda muhalefete düşen görev ... [3 Aralık 2015] Tahir Elçi, 'hukuksuzluk' kurbanı. ... [19 Kasım 2015] 'Yeni Anayasa' deme hakkınız yok, eğer; ... [12 Kasım 2015] Anayasa bahane, başkanlık şahane... ... [5 Kasım 2015] Sivil toplumun demokratik gücü... ... [15 Ekim 2015] "Ankara Katliamı"na hukuki yaklaşım ... [8 Ekim 2015] "Muhalefet lideri" Davutoğlu'nu dinlerken ... [3 Eylül 2015] Kutsanan yaşam ise barış, ölüm ise savaş ... [13 Ağustos 2015] Seçim yolunda anayasa dışı tuzaklar ... [30 Temmuz 2015] Müstafi hükümet ve kamu düzeni... ... [2 Temmuz 2015] AKP ve 'Havuz'u: 'Savaşa evet, koalisyona hayır!' ... [30 Haziran 2015] Seçmen freni: Yasama ittifakı için azınlık hükümeti ... [28 Mayıs 2015] Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli ... [7 Mayıs 2015] 'Eski Türkiye'/AKP-Saray ittifakı: 'Yeni Türkiye' ... [17 Mart 2015] Parlamenter rejimi işler kılmak için... ... [29 Ocak 2015] Partiler, seçim ve 'yeni' anayasa sınavına ne kadar hazır? ... [15 Ocak 2015] Bizdeki İslâm: Korkan mı, korkutan mı? ... [8 Ocak 2015] 3. büyük korku: Hukuk ... [25 Aralık 2014] Güvensizlik ve istikrarsızlık sarmalında ba(ğ)zı yasalar ... [11 Aralık 2014] İnsan hakları mı, mezhep mi? ... [4 Aralık 2014] İktidarın iki büyük korkusu: ... ... [6 Kasım 2014] Yargılamada makul süre: Amaç ve araç çelişkisi ... [30 Ekim 2014] Anayasa'ya aykırı yasa önerisi... ... [2 Ekim 2014] Özgürlükten kaçışın 10. yılı... ... [11 Eylül 2014] 'Anayasa oyunu'na gelinmeye! ... [4 Eylül 2014] "Eski" hükümetle "yeni" Türkiye ... [21 Ağustos 2014] Resmi Gazete engeli: "Seçilme" itirafı ... [7 Ağustos 2014] CB seçimleri: Yanlış ve doğrular ... [31 Temmuz 2014] 'Yeni' Türkiye'de insan hakları... ... [17 Temmuz 2014] Ama hangi anayasa ... [10 Temmuz 2014] Ne vesayet, ne de siyaset makamı ... [7 Temmuz 2014] Halk, neyi oylayacak? ... [26 Haziran 2014] Silivri'yi 'darbeciler' mi inşa etti? ... [20 Haziran 2014] Tekli zorlama ve toplu onarım ikilemi ... [12 Haziran 2014] '.En çok ihlal kararı verilen ülke' ... [5 Haziran 2014] AYM, toplu özgürlükler sınavında ... [29 Mayıs 2014] 'Başkanlık Kaldıracı', 'Demokrasi Şalı' demek... ... [22 Mayıs 2014] Düzenleme/Denetleme ve Yaptırım ... [8 Mayıs 2014] CB seçimi: Yarışma-çatışma ikilemi ... [24 Nisan 2014] "Konusu suç teşkil eden emir." ... [17 Nisan 2014] MİT devleti inşasında AYM sınavı ... [10 Nisan 2014] Halk iradesine saygısızlık... ... [27 Mart 2014] Tek parti değil, koalisyon... ... [20 Mart 2014] 'Torba politikası' tutar mı? ... [6 Mart 2014] Anayasa'ya aykırı 'demokratikleşme' ... [27 Şubat 2014] Hukuk yoksa, çete var.. ... [13 Şubat 2014] Anayasa'ya "Açık Aykırılık" ... [6 Şubat 2014] 'Rüşvetle Mücadele Komisyonu' ... [30 Ocak 2014] Tunus, Türkiye'yi esinleyebilir mi? ... [23 Ocak 2014] ". Din ile siyasetin bir arada yürümediği" ... [16 Ocak 2014] Suçlu sayılmama ilkesini de karartan suçlular ... [2 Ocak 2014] 2014: "Hukukla tanışma" yılı olabilecek mi? ... [27 Aralık 2013] Yargıçlar, demokrasi aktörü olabilecek mi? ... [20 Aralık 2013] Anayasa, yargıçları da bağlar... ... [12 Aralık 2013] İnsan Hakları Dünya Mahkemesi ve Türkiye ... [5 Aralık 2013] Mısır, Tunus ve Türkiye ... [21 Kasım 2013] "Hamaney Kürdistan'da." ... [14 Kasım 2013] Muhafaza-kar(lı)lık ve sınırlar ... [31 Ekim 2013] Yeni bir anayasa değişikliği desteklenmeli mi? ... [24 Ekim 2013] 'AB İlerleme Raporu' yansız mı? ... [22 Ağustos 2013] Demokrasi yoluyla hizmet... ... [8 Ağustos 2013] Yönetimin adı ne? ... [21 Haziran 2013] Fişleyen, "Milli İrade" mi? ... [11 Nisan 2013] Oligarşi mi, anayasal monarşi mi? ... [29 Mart 2013] 'Barış sürecinde' siyaset ve hukuk ... [15 Mart 2013] YA AVRUPA OLMASAYDI? ... [7 Mart 2013] 4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği ... [1 Mart 2013] "TEK" SEVENLER ÜLKESİNDE " YARGI BİRLİĞİ" ... [21 Şubat 2013] Yanlışlar zincirinde: Yetkisiz AKP, etkisiz CHP ... [14 Şubat 2013] İki 'ucu açık': Avrupa ve Anayasa ... [1 Şubat 2013] İHAM önündeki Türkiye (Birinci mi, sonuncu mu?) ... [3 Ocak 2013] 2013 neden önemli? ... [1 Kasım 2012] Anayasal krizi mi, demokrasi eksiği mi? ... [27 Eylül 2012] Bireysel başvuru etkili olabilir mi? ... [27 Temmuz 2012] Yaz gündemi ve özgürlükler ... [19 Temmuz 2012] "İnsan hakları alanında temayüz" edenler. ... [12 Temmuz 2012] "Yargı hizmetlerinin etkinleştirilmesi"nde hak ihlalleri... ... [5 Temmuz 2012] DGM-ÖYM-BACM : sayısal çoğunluğu kalıcı kılma araçları mı? ... [28 Haziran 2012] Havacılık hizmetlerinde grev yasağı, Anayasa'ya aykırı ... [22 Haziran 2012] AKP/AYM: Putin-Medvedev ... [9 Mart 2012] DENGE VE DENETLEME SİSTEMİ DE NE DEMEK? ... [1 Mart 2012] "28 ŞUBAT"A HAYIR, AMA YETMEZ...! ... [27 Ocak 2012] Anayasa tipolojisinde Türkiye... (Anayasa zamanı ve mekânı.) ... [3 Kasım 2011] İnsan (enkazda), fikri (hapiste)... ...
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™