Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Partiler, seçim ve 'yeni' anayasa sınavına ne kadar hazır?
29 Ocak 2015, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
İBRAHİM Ö. KABOĞLU

12. Cumhurbaşkanı’nın seçim anı ile göreve başlama anı arasındaki  “fiil? durum”, sonraki aylarda tanık olunacak uygulamalar hakkında yeterli fikir vermişti. Nitekim,  “anayasal zorlamalar”, 12. CB’nin ilk beş ayını özetleyici bir kavram. Önümüzdeki dört ayın parolası ise sır değil: “Anayasa için seçim”.

 “Tek kişi iktidarı” için…

“Nasıl bir anayasa için?” sorusunun da yanıtı belli: Başkanlık rejimini kuracak bir anayasa.

Kısacası, yeni anayasa ve başkanlık rejimi için seçim. Bunun üçlü aktörü belli: AKP, Hükûmet ve Cumhurbaşkanı (CB). Buna, şu üçlü halka da eklenebilir: Medya, sivil toplum örgütleri ve “uzman zevat”.

Her şey, “tek kişi iktidarı” (yani, “başkancı yönetim”) için. Bir yandan, mevcut anayasal fren ve denge düzenekleri kaldırılacak; öte yandan, bütün yetkiler, adı bilinen kişinin uhdesine yönlendirilecek.

Seferber edilecek propaganda aygıtı, “istikrar, sürat ve gelişme” üçlüsüne oturtulacak görünüyor. “Barış süreci”, ana kaldıraç olarak gündemde tutulacak. “Demokrasi için”  sloganını kullanma pişkinliği bile gösterilecek. Özetle; ülkemizi yoğun bir bilgi kirliliği bekliyor. Şimdiden başladı bile; “gelişmiş devletlerin çoğu tekli yönetime sahip” türünden yalanlarla.

“Paylaşımcı yönetim” savunucuları…
Muhalefet partileri ise, söz konusu zorlama karşısında, muhtemelen “parlamenter rejim” lehine bir kampanya yürütecek. Bunun için, demokratik karar süreçleri üzerinde duracaklar; Osmanlı’dan bu yana ülkemizin birikimi ile Avrupa mekânı ortak paydaları üzerinde vurgu yapacaklar.

Muhtemelen, şu üç konuda ayrışacaklar: Anayasal fren ve denge mekanizmaları, parlamentoya giden yolun demokratikleştirilmesi ve merkez-çevre ilişkileri…

Anayasa yoluyla muhalefet
AKP’nin “devlet destekli” bir düzine müttefikinin “başkancı rejim” için seferber olması karşısında, üç muhalif partinin “parlamentocu rejimi” öne çıkarması, yeterli olabilir mi? Hayır, çünkü AKP ve yandaşları, kampanyalarını anayasa üzerinden yürütecek.
Muhalefet partileri ise, başkanlık rejiminin otoriter sapmaları karşısında parlamenter rejimin demokratikliği ve denge-denetim düzeneği üzerinde vurgu yapacak; ancak, bunları somut anayasal düzenlemeler hedefinde değil, dağınık söylem zemininde yürütecek.
Oysa muhalefet partilerinin yapması gereken, tek kişi iktidarına odaklı bir anayasal kurgu karşısında, demokrasi ve insan hakları eksenine dayalı somut bir anayasa önerisi ile seçim meydanlarına çıkmak.

Neden anayasa?
Çünkü, AKP’nin öne çıkaracağı anayasal söylem, adı konulmasa da, tek kişinin iktidar aracı yaratmaya yönelik olacak. Oysa, anayasa, her şeyden önce bir “yurttaşlık belgesi”. Yurttaşlık statüsü ise, Anayasanın yansıttığı değerlerde anlam kazanır. Anayasa, bütün yurttaşlar için geçerli metin olmanın ötesinde, kolektif olarak siyasal toplum veya birlikle özdeşleşir.
Şu halde Anayasa, ancak yurttaşlık statüsü ekseninde inşa edilebilir. Öncelikle, bütün yurttaşların ortak vatanı olan ülkede, yaşam mekânlarını korumaya elverişli; sonra, insanlar için geçerli ortak değerleri güvence altına alan; nihayet, ilk ikisinin hizmetine konacak bir siyasal aygıt kurgusuna dayalı bir anayasa.
Parlamenter rejim ekseninde inşa edilecek siyasal aygıt, mevcut sistemin sorunlarını giderici çözüm yollarını da göstermeli...

CHP mi, HDP mi?
Hangi parti, yurttaşlık veya “ortak kimlik belgesi” olarak anayasa hazırlığı yapmış bulunuyor? Böyle bir çalışmaya en uygun parti, ortak paydasını “halk”ın oluşturduğu CHP ve HDP olsa gerek.

Yaşanabilir nitelikli bir ülke ve eşit yurttaşlık temeline dayanan demokratik rejimi inşa edecek bir anayasa metni üzerinden yürütülecek kampanya ancak, tek kişi için anayasa hedefinin önünü kesebilir. Böyle bir anayasa önerisi ile, halk ortak paydasında buluşan iki partinin birlikte çıkabilmesi işlevsel olabilirdi.

Ne var ki, bu iki parti, -en azından şimdilik- iktidara talip olmadığına göre, hiç değilse, ayrı ayrı kendi anayasasını ortaya koyabilse, “ kişisel iktidara giden anayasal yolu” frenleyici çalışmalar yapabilir.

Soru: CHP ve HDP’nin, hatta MHP’nin , -özellikle de CHP’nin- anayasa projeleri var mı?

[Bu yazı 1003 kez okundu]
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[26 Aralık 2016] Parlamentarizm kalkıyor, ama başkanlık gelmiyor. ... [2 Ağustos 2016] Adil yargılama neden önemli? ... [2 Mayıs 2016] Anayasa'ya aykırı anayasa değişikliği ... [10 Şubat 2016] Yerli ve milli anayasa çelişkisi ... [28 Ocak 2016] 'Türkiye'de çevre adaleti' Avrupa Parlamentosu'nda. ... [31 Aralık 2015] 'Demokratik özerklik' talebi, Anayasa ihlali mi? (Güç bizim, kural ise sizin.) ... [30 Aralık 2015] Sivil toplum örgütleri Anayasa sınavında. ... [17 Aralık 2015] Anayasa konusunda muhalefete düşen görev ... [3 Aralık 2015] Tahir Elçi, 'hukuksuzluk' kurbanı. ... [19 Kasım 2015] 'Yeni Anayasa' deme hakkınız yok, eğer; ... [12 Kasım 2015] Anayasa bahane, başkanlık şahane... ... [5 Kasım 2015] Sivil toplumun demokratik gücü... ... [15 Ekim 2015] "Ankara Katliamı"na hukuki yaklaşım ... [8 Ekim 2015] "Muhalefet lideri" Davutoğlu'nu dinlerken ... [3 Eylül 2015] Kutsanan yaşam ise barış, ölüm ise savaş ... [13 Ağustos 2015] Seçim yolunda anayasa dışı tuzaklar ... [30 Temmuz 2015] Müstafi hükümet ve kamu düzeni... ... [2 Temmuz 2015] AKP ve 'Havuz'u: 'Savaşa evet, koalisyona hayır!' ... [30 Haziran 2015] Seçmen freni: Yasama ittifakı için azınlık hükümeti ... [28 Mayıs 2015] Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli ... [21 Mayıs 2015] Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Karar seçenekleri... ... [7 Mayıs 2015] 'Eski Türkiye'/AKP-Saray ittifakı: 'Yeni Türkiye' ... [17 Mart 2015] Parlamenter rejimi işler kılmak için... ... [15 Ocak 2015] Bizdeki İslâm: Korkan mı, korkutan mı? ... [8 Ocak 2015] 3. büyük korku: Hukuk ... [25 Aralık 2014] Güvensizlik ve istikrarsızlık sarmalında ba(ğ)zı yasalar ... [11 Aralık 2014] İnsan hakları mı, mezhep mi? ... [4 Aralık 2014] İktidarın iki büyük korkusu: ... ... [6 Kasım 2014] Yargılamada makul süre: Amaç ve araç çelişkisi ... [30 Ekim 2014] Anayasa'ya aykırı yasa önerisi... ... [2 Ekim 2014] Özgürlükten kaçışın 10. yılı... ... [11 Eylül 2014] 'Anayasa oyunu'na gelinmeye! ... [4 Eylül 2014] "Eski" hükümetle "yeni" Türkiye ... [21 Ağustos 2014] Resmi Gazete engeli: "Seçilme" itirafı ... [7 Ağustos 2014] CB seçimleri: Yanlış ve doğrular ... [31 Temmuz 2014] 'Yeni' Türkiye'de insan hakları... ... [17 Temmuz 2014] Ama hangi anayasa ... [10 Temmuz 2014] Ne vesayet, ne de siyaset makamı ... [7 Temmuz 2014] Halk, neyi oylayacak? ... [26 Haziran 2014] Silivri'yi 'darbeciler' mi inşa etti? ... [20 Haziran 2014] Tekli zorlama ve toplu onarım ikilemi ... [12 Haziran 2014] '.En çok ihlal kararı verilen ülke' ... [5 Haziran 2014] AYM, toplu özgürlükler sınavında ... [29 Mayıs 2014] 'Başkanlık Kaldıracı', 'Demokrasi Şalı' demek... ... [22 Mayıs 2014] Düzenleme/Denetleme ve Yaptırım ... [8 Mayıs 2014] CB seçimi: Yarışma-çatışma ikilemi ... [24 Nisan 2014] "Konusu suç teşkil eden emir." ... [17 Nisan 2014] MİT devleti inşasında AYM sınavı ... [10 Nisan 2014] Halk iradesine saygısızlık... ... [27 Mart 2014] Tek parti değil, koalisyon... ... [20 Mart 2014] 'Torba politikası' tutar mı? ... [6 Mart 2014] Anayasa'ya aykırı 'demokratikleşme' ... [27 Şubat 2014] Hukuk yoksa, çete var.. ... [13 Şubat 2014] Anayasa'ya "Açık Aykırılık" ... [6 Şubat 2014] 'Rüşvetle Mücadele Komisyonu' ... [30 Ocak 2014] Tunus, Türkiye'yi esinleyebilir mi? ... [23 Ocak 2014] ". Din ile siyasetin bir arada yürümediği" ... [16 Ocak 2014] Suçlu sayılmama ilkesini de karartan suçlular ... [2 Ocak 2014] 2014: "Hukukla tanışma" yılı olabilecek mi? ... [27 Aralık 2013] Yargıçlar, demokrasi aktörü olabilecek mi? ... [20 Aralık 2013] Anayasa, yargıçları da bağlar... ... [12 Aralık 2013] İnsan Hakları Dünya Mahkemesi ve Türkiye ... [5 Aralık 2013] Mısır, Tunus ve Türkiye ... [21 Kasım 2013] "Hamaney Kürdistan'da." ... [14 Kasım 2013] Muhafaza-kar(lı)lık ve sınırlar ... [31 Ekim 2013] Yeni bir anayasa değişikliği desteklenmeli mi? ... [24 Ekim 2013] 'AB İlerleme Raporu' yansız mı? ... [22 Ağustos 2013] Demokrasi yoluyla hizmet... ... [8 Ağustos 2013] Yönetimin adı ne? ... [21 Haziran 2013] Fişleyen, "Milli İrade" mi? ... [11 Nisan 2013] Oligarşi mi, anayasal monarşi mi? ... [29 Mart 2013] 'Barış sürecinde' siyaset ve hukuk ... [15 Mart 2013] YA AVRUPA OLMASAYDI? ... [7 Mart 2013] 4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği ... [1 Mart 2013] "TEK" SEVENLER ÜLKESİNDE " YARGI BİRLİĞİ" ... [21 Şubat 2013] Yanlışlar zincirinde: Yetkisiz AKP, etkisiz CHP ... [14 Şubat 2013] İki 'ucu açık': Avrupa ve Anayasa ... [1 Şubat 2013] İHAM önündeki Türkiye (Birinci mi, sonuncu mu?) ... [3 Ocak 2013] 2013 neden önemli? ... [1 Kasım 2012] Anayasal krizi mi, demokrasi eksiği mi? ... [27 Eylül 2012] Bireysel başvuru etkili olabilir mi? ... [27 Temmuz 2012] Yaz gündemi ve özgürlükler ... [19 Temmuz 2012] "İnsan hakları alanında temayüz" edenler. ... [12 Temmuz 2012] "Yargı hizmetlerinin etkinleştirilmesi"nde hak ihlalleri... ... [5 Temmuz 2012] DGM-ÖYM-BACM : sayısal çoğunluğu kalıcı kılma araçları mı? ... [28 Haziran 2012] Havacılık hizmetlerinde grev yasağı, Anayasa'ya aykırı ... [22 Haziran 2012] AKP/AYM: Putin-Medvedev ... [9 Mart 2012] DENGE VE DENETLEME SİSTEMİ DE NE DEMEK? ... [1 Mart 2012] "28 ŞUBAT"A HAYIR, AMA YETMEZ...! ... [27 Ocak 2012] Anayasa tipolojisinde Türkiye... (Anayasa zamanı ve mekânı.) ... [3 Kasım 2011] İnsan (enkazda), fikri (hapiste)... ...
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™