Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Al sana Osmanlı!
10 Aralık 2014, Yılmaz ÖZDİL
, Yılmaz ÖZDİL

1923’te…

*

Nüfus 13 milyon civarıydı, 11 milyon kişi köyde yaşıyordu. 40 bin köy vardı, 38 bininde okul yoktu. Traktör sıfırdı, karasaban’dı. Beş bin köyde sığır vebası vardı. Hayvanlar kırılıyor, insanlar kırılıyordu. İki milyon kişi sıtma, bir milyon kişi frengiydi, verem, tifüs, tifo salgını vardı, üç milyon kişi trahomluydu, bebek ölüm oranı binde 480’di, her doğan iki bebekten biri ölüyordu. Memlekette sadece 337 doktor vardı. Sadece 60 eczacı vardı, sadece 8’i Türk’tü. Diş hekimi, sıfırdı. Dört hemşire vardı. 40 bin köy, sadece 136 ebe vardı. Ortalama ömür 40’tı.

*

Yanmış bina sayısı 115 bin, hasarlı bina sayısı 12 bindi. Ülkeyi yeniden inşa etmek gerekiyordu, kiremit bile ithaldi. Limanlar, madenler, demiryolları yabancıya aitti. Toplam sermayenin sadece yüzde 15’i Türk’tü. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e miras kalan sadece dört fabrika vardı, Hereke ipek, Feshane yün, Bakırköy bez, Beykoz deri… Elektrik sadece İstanbul, İzmir ve Tarsus’ta vardı. Otomobil sayısı bin 490’dı. Sadece dört şehirde özel otomobil vardı.

*

Kadın, insan değildi.

*

(Veremle boğuşan halk, ahırda yatarken… Bademlerin yere göğe sığdıramadığı Abdülhamid’in 16 tane eşi vardı. Nazikeda, Safinaz, Dilpesent, Peyveste, Nazlıyar, Bidar, Mezide, Emsalinur hanım filan, 16 tane… Yaş itibariyle, tamamı çocuktu. Tayyip Erdoğan’ın dedemiz dediği Abdülmecid’in 22 eşi vardı. Ahali ineğine verecek saman bulamazken, herif sarayında iki futbol takımı kadar kadınla yatıyordu.)

*

Tiyatro yok, müzik yok, resim yok, heykel yok, spor yoktu. Arkeolojik eserler, öyle gizli saklı değil, padişahların hediyesi olarak, trenlerle çalınmıştı.

*

Kimisi alaturka saat’i kullanıyor, güneşin battığı anı 12.00 kabul ediyordu, kimisi zevali saat’i kullanıyor, güneşin en tepede olduğu anı 12.00 kabul ediyordu. Kimisi güneş batarken grubi saat’i esas alıyordu, kimisi güneşin tamamen battığı ezani saat’i esas alıyordu. “Saat kaç birader?” diye sorduğunda, her kafadan bi ses çıkıyordu.

*

Kimisi hicri takvim kullanıyordu, kimisi rumi takvim kullanıyordu. Kimisinin şubat’ı kimisinin aralık’ına denk geliyordu. Herkes aynı zaman dilimindeydi ama, farklı aylarda yaşıyordu!

*

Dirhem, okka, çeki vardı. Arşın, kulaç, fersah vardı. Ne ağırlığımız dünyaya ayak uydurabiliyordu, ne uzunluğumuz… Ölçülerimiz ortaçağ’dı.

*

Erkeklerin sadece yüzde yedisi, kadınların sadece binde dördü okuma yazma biliyordu. Okur-yazar erkeklerin çoğunluğu, subay veya gayrimüslimdi. Okul yaşı gelen her dört çocuktan üçü okula gitmiyordu. Toplam, 4894 ilkokul, sadece 72 ortaokul, sadece 23 lise vardı. Türkiye’nin tüm liselerinde sadece 230 kız öğrenci kayıtlıydı. Öğretmenlerin üçte birinin, öğretmenlik eğitimi yoktu. Tek üniversite vardı, darülfünun, medreseden halliceydi. Ülke bilim’den çoook uzaktı.

*

600 sene boyunca Türkçe’nin ırzına geçilmiş, Osmanlıca denilmişti. Arapça, Farsça, Fransızca, İtalyanca kelimeler, Levanten terimler dilimizi istila etmişti. Karşılıklı sesli-sessiz harfleri olmayan Arapça’yla Türkçe yazmaya çalışıyorlardı.

*

“Harf devrimi yapıldı, bir gecede cahilleştirildik, köpekleştirildik” falan deniyor ya… İbrahim Müteferrika’dan itibaren 150 sene boyunca basılan kitap sayısı kaçtı biliyor musunuz? Sadece 417’ydi. Bunların da çoğu gayrimüslimlerin matbaasından çıkmıştı. Ki zaten, Müteteferrika da devşirmeydi, Macar’dı.

*

Bu topraklara kitap gelene kadar, Avrupa’da 2.5 milyon farklı kitap basılmış, beş milyar adet satılmıştı. Voltaire, bir kitabında şu ağır tespiti yapmıştı: “İstanbul’da bir yılda yazılanlar, Paris’te bir günde yazılanlardan azdır!”

*

Ve neymiş efendim, mezar taşı okuyacakmış…
Sen önce iki tane kitap oku da, dünyadan haberin olsun biraz!

 

 

sözcü

[Bu yazı 881 kez okundu]
Yılmaz ÖZDİL

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [177]
[6 Ekim 2015] Bismillah ... [8 Ocak 2015] İyi olacak hastanın imam ayağına gelir ... [27 Aralık 2014] Recep: Düşünüyorum o halde varım Tayyip: Düşünüyorum o halde vahim ... [15 Eylül 2013] Vurun kahpeye (2013 versiyonu) ... [7 Eylül 2013] Olimpiyat ... [31 Ağustos 2013] Durmak yok Şam'a devam ... [22 Ağustos 2013] Değerli yalnızlık ... [16 Temmuz 2013] Ayva yaprağı ... [21 Haziran 2013] Para'lel bilanço ... [8 Haziran 2013] Gençlik ayıldı imam bayıldı ... [17 Mayıs 2013] Bir ilk ... [27 Nisan 2013] Muz ... [23 Nisan 2013] 23 Nisan ... [6 Nisan 2013] Durmak yok dolmuşa devam ... [30 Mart 2013] Vardiya Bizde ... [21 Mart 2013] Roketli lav füzesi bombası fırlatıldı ... [20 Mart 2013] İmralı'ya muhabbet Silivri'ye müebbet ... [9 Mart 2013] Umudumuz Karayılan! ... [5 Mart 2013] Para'mparça ... [28 Şubat 2013] Mustafa Kemal'le İsmet kafatasıyla voleybol oynardı ... [26 Şubat 2013] Şu çılgın vicdansızlar ... [24 Şubat 2013] Masa'llar diyarı ... [22 Şubat 2013] İdil'im... mutlu yıllar ... [21 Şubat 2013] Sıkıysa git, yiyorsa gel ... [16 Şubat 2013] Sorulmayan soru ... [15 Şubat 2013] BDP işi bozuyor ... [14 Şubat 2013] İmralı'ya kim gitsin? ... [8 Şubat 2013] Özgürlükçü anayasa ... [3 Şubat 2013] Hiçişleri ... [2 Şubat 2013] Ulusa serzeniş ... [30 Ocak 2013] Ulusalcı ... [25 Ocak 2013] Casuslarımızı tanıyalım! ... [16 Ocak 2013] Benden selam söyle yeni chp'ye! ... [12 Ocak 2013] Sakine'yi kim vurdu? ... [3 Ocak 2013] Sayın Apo Anzak oldu! ... [28 Aralık 2012] Best of 2012 (part one) ... [27 Aralık 2012] cadill'ak ... [26 Aralık 2012] Böcek ... [25 Aralık 2012] Nato'ya istiklal madalyası takmak lazım ... [22 Aralık 2012] Şirince basın çirkince yayın ... [8 Aralık 2012] Bizanslı hanımlar başımızda Hürrem'i görmektense Mahidevran'ı tercih ederiz demişlerdir... ... [5 Aralık 2012] Hırsızlar imparatoru ... [1 Aralık 2012] 16/9 ... [27 Kasım 2012] Haremdekiler padişahların dünya ahret bacısıydı ... [24 Kasım 2012] patriotobüs ... [21 Kasım 2012] Eyy Obama gör bunları ... [20 Kasım 2012] Türkiye sayın'la gurur duyuyor! ... [16 Kasım 2012] İdam cezasına değil, adalete ihtiyaç var ... [13 Kasım 2012] Size selamları var ... [7 Kasım 2012] TSK sanık PKK tanık ... [24 Ekim 2012] Yas'ak ... [16 Ekim 2012] Baro'metre ... [6 Ekim 2012] Sekiz kere kaza mı olur? ... [23 Eylül 2012] Baba yarısı... ... [21 Eylül 2012] Şam'piyon ... [11 Eylül 2012] Satranç şah mühim-mat! ... [4 Eylül 2012] Beytüşşebap Kaymakamı Beytüşşebap'ı anlatıyor ... [31 Ağustos 2012] 31 Ağustos ... [30 Ağustos 2012] Hata'y ... [28 Ağustos 2012] Sayın TCDD... ... [25 Ağustos 2012] Ne ördün filan... ... [23 Ağustos 2012] 2010 hurmalar 2012 tırmalar ... [18 Ağustos 2012] Aşk ... [17 Ağustos 2012] Çiğli'k yapayım biraz... ... [8 Ağustos 2012] Askerlik gibi hükümet de... Olimpiyat'ma yeri değildir canım kardeşim ... [7 Ağustos 2012] $ehit ... [4 Ağustos 2012] Beyzbol sopası ... [13 Temmuz 2012] Uçak böyle düştü ... [10 Temmuz 2012] kapesese ... [8 Temmuz 2012] İzmir çetesi ... [6 Temmuz 2012] Stratejik Derinlik ... [29 Haziran 2012] Peri masalının en güzel perisi ... [26 Haziran 2012] Gereken yapılacak ... [23 Haziran 2012] Vize'leaks ... [21 Haziran 2012] Şarapnel ... [20 Haziran 2012] 8 şehit, 19 UFO ... [19 Haziran 2012] İstanbullular için güzergâh önerisi: Anca gidersiniz ... [17 Haziran 2012] Tsunami ... [9 Haziran 2012] Partili daha iyi... ... [2 Haziran 2012] Vaaziyet ... [18 Mayıs 2012] Erhan ... [10 Mayıs 2012] Tebrik ederim paşarılar dilerim ... [9 Mayıs 2012] President ... [6 Mayıs 2012] Kozmik nikâh azzz sonra... ... [5 Mayıs 2012] Cumhuriyet Halt Partisi ... [4 Mayıs 2012] Psikolojik sütlaç ... [2 Mayıs 2012] 1 Mayıs filan... ... [26 Nisan 2012] Cami icra'atı ... [25 Nisan 2012] Mustafa Kemal camiyi ahır yaptı, öyle mi? ... [17 Nisan 2012] Ben yokken... ... [29 Mart 2012] Pantolon uymadı gömlek verelim ... [25 Mart 2012] Tuvalu ... [21 Mart 2012] Tahta kundak ... [20 Mart 2012] Vatandaşa SİT'tir dediler Bakan'a site inşa ettiler ... [17 Mart 2012] Afganistan ... [15 Mart 2012] Cura ... [9 Mart 2012] Sivas...Spor ... [7 Mart 2012] Toki yanı... İmara açık tarla vasfında cennette arsa ... [2 Mart 2012] 4+4+4 ... [25 Şubat 2012] Futbolcu: 0 Müftü: 132 ... [22 Şubat 2012] Vatana millete zararlı çocuk! ... [21 Şubat 2012] Holivut'un fethi ... [17 Şubat 2012] Cemaat ... [14 Şubat 2012] MİTçileri sigaya çekmeye kalkışan Savcı Sarıkaya görevden alındı ... [9 Şubat 2012] Dnidar ... [8 Şubat 2012] Şu çılgın tinerciler ... [3 Şubat 2012] Dindar gençlik ve spor bayramı ... [31 Ocak 2012] Dünya Güzeli ... [24 Ocak 2012] Hayırlı sabah'lar ... [19 Ocak 2012] Yasin Hayal'di gerçek oldu ... [13 Ocak 2012] Lan'gır lungur ... [10 Ocak 2012] Düşişleri ... [30 Aralık 2011] Noel Baba ... [22 Aralık 2011] Mustafa ... [21 Aralık 2011] French kiss ... [14 Aralık 2011] İster gül ister ağla ... [9 Aralık 2011] Evde tek başına ... [6 Aralık 2011] AZİZim sen kimsin NESİN? ... [3 Aralık 2011] Al sana arşiv ... [2 Aralık 2011] İşi yokuş'a sürmeyin... ... [30 Kasım 2011] İki gün sonra son dakka! ... [27 Kasım 2011] İzmir'de nooluyor? ... [25 Kasım 2011] Ders'im ... [5 Kasım 2011] N'i Ç'in? ... [4 Kasım 2011] Kömürizm ... [29 Ekim 2011] 29 Ekim ... [25 Ekim 2011] Üç oda bi tabut ... [13 Ekim 2011] Sen kalem ol ben de kâğıt yaz birader imzalayayım ... [5 Ekim 2011] Alman vakıfları ... [25 Eylül 2011] Bu işin vebali war ... [24 Eylül 2011] Zavallı dolar ... [16 Eylül 2011] Mit'oloji ... [10 Eylül 2011] 10'urumuzu çiğnetmeyiz ... [6 Eylül 2011] Ceddin deden ... [27 Ağustos 2011] Top'lum ... [25 Ağustos 2011] Mübarek gün... Batman'da molotof Bodrum'da mojito ... [24 Ağustos 2011] Med cezir ... [19 Ağustos 2011] Şehitler ölür ... [13 Ağustos 2011] Kaya gibiyiz ... [10 Ağustos 2011] Reina kapısında promil üfletmeye benzemez ... [3 Ağustos 2011] Mevzubahis karpuzsa... Gerisi teferruattır ... [29 Temmuz 2011] Benim neslim... ... [24 Temmuz 2011] Bodrum ... [21 Temmuz 2011] Hakan Şükür'den mebus oluyorsa... Emenike'den turizm bakanı olur ... [20 Temmuz 2011] Tem'muz cumhuriyeti ... [1 Temmuz 2011] İcra'atın içinden ... [30 Haziran 2011] Açılış kapan'ış ... [28 Haziran 2011] y'emin misiniz? ... [22 Haziran 2011] Stockholm ... [11 Haziran 2011] Bir gün kala... ... [8 Haziran 2011] Tencere ... [1 Haziran 2011] Or'ganizasyon ... [13 Mayıs 2011] Hayaldi gerçek oldu başörtüsü sorunu çözüldü! ... [11 Mayıs 2011] Zong'uldak ... [10 Mayıs 2011] Oy pusu'lası ... [24 Nisan 2011] Öyle bir geçer zaman ki ... [20 Nisan 2011] Tablo ... [19 Nisan 2011] Çılgın proce ... [13 Nisan 2011] Mebuslarımızı tanıyalım ... [5 Nisan 2011] Danı 'şık ... [3 Nisan 2011] Üvey ... [31 Mart 2011] Bu dört beyaz bünyeye zararlı: Un, tuz, şeker bi de Zekeriya ... [30 Mart 2011] Nato kafa nato mermer ... [23 Mart 2011] Maskeli balo ... [18 Mart 2011] Parkalı darbuka giyiverdi takunya ... [16 Şubat 2011] Büyüklere masallar. ... [10 Şubat 2011] Kâğıttan kaplan ... [5 Şubat 2011] OSTİMsah gözyaşları ... [2 Şubat 2011] Hatırl'atış. ... [21 Ocak 2011] İleri demokrasi ... [10 Ocak 2011] Kanuni ... [7 Ocak 2011] ODTÜ ... [1 Ocak 2011] Yılbaşı ... [22 Aralık 2010] Açılım'ken iyiydi. Şimdi niye kaçılım? ... [8 Aralık 2010] Velev ki mont! ... [24 Kasım 2010] Daniel ... [23 Kasım 2010] Füzeyle kalkan zararla oturur ...
Yılmaz ÖZDİL
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™