Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Anayasa'ya aykırı yasa önerisi...
30 Ekim 2014, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki şüphelilerin üstünün, konutunun, işyerinin aranma şartlarını yumuşatan Teklif ile, yürürlükteki yasada öngörülen, ‘somut delillere dayalı kuvvetli şüphe’ yerine ‘makul şüphe’ yeterli sayılıyor. Bu geriye gidiş, “özel hayatın gizliliği ve korunması”nı güvenceleyen Anayasa madde 20’ye aykırı

İBRAHİM Ö. KABOĞLU

İç güvenlik adına hazırlanan ve TBMM İçişleri Komisyonunda bulunan yasa önerisi üzerine “makro değerlendirme” (kazanılmış haklar geriye götürülemez) ardından sıra, “tikel yaklaşım” yoluyla konunun anayasal yönden ele alınmasına geldi.

Önce gerekçe: “Torba paket” savunucuları için, “güvenlik ve güvenliği bozan araç”, başlıca iki gerekçe. İkisi de sorunlu:

- Güvenlik: “Güvenlik, sağlık ve dinginlik” olmak üzere, başlıca üç öğeden oluşan kamu düzeni, maddi olana ilişkindir. Bu nedenle, maddi olgu olmadan suç ihdas edilemez.

- Güvenliği bozan araç: Molotofkokteyl, TCK’ya göre zaten suç. Tasarıda ise, molotofkokteyl kullanımı ile hiçbir ilgisi olmayan birçok düzenleme var.

Şu halde, hak ve özgürlüklere ilişkin düzenlemeler ile güvenlik kavramı arasındaki ilişki, yakından irdelenmeli; bir de, her bir düzenlemenin ilgili Anayasa maddesi ile ilişkisi öne çıkıyor.

14 Ekim günü TBMM Başkanlığı’na sunulan metin ve bununla ilgili Hükümet çevrelerinden yapılan açıklamalar, Anayasa’ya açık aykırılıkları içeriyor. İşte birkaçı:

1. Arama ve makul şüphe: Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki (CMK) şüphelilerin üstünün, konutunun, işyerinin aranma şartlarını yumuşatan Teklif ile, yürürlükteki yasada öngörülen, ‘somut delillere dayalı kuvvetli şüphe’ yerine ‘makul şüphe’ yeterli sayılıyor. Bu geriye gidiş, “özel hayatın gizliliği ve korunması”nı güvenceleyen Anayasa madde 20’ye aykırı.

2. Soruşturma sırasında ‘elkoyma’ yetkisi genişletiliyor: CMK’de düzenlenen, soruşturma sırasında şüpheli veya sanığın taşınmazlarına, alacaklarına ve genel olarak haklarına el koyma tedbirinin uygulama alanı genişletiliyor. Bu önlem için, birçok kaygan ve belirsiz kavramla bezeli “Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçların” tamamı da bu kapsama alınıyor. Mülkiyet hakkı üzerinde ciddi tehdit oluşturan bu düzenleme, öncelikle Anayasa md. 35’e aykırı.

3. Dinleme, gizli soruşturmacı kullanma ve teknik takip yetkileri: Şüpheli ve sanığın telekomünikasyon iletişiminin takibi, gizli soruşturmacı atanması veya teknik takip yapılması gibi tedbirlerin uygulanabileceği suçlar listesi genişletiliyor. Bu çerçevede, “Devletin güvenliğine karşı suçlar” da, “Anayasal düzene karşı suçlar” gibi pekiştirilmiş oluyor. Böylece, bir soruşturma kapsamında telefon dinlemesi, mesajların takip edilmesi, işyerinin dinlenmesi, polis tarafından takip kolaylaştırılıyor. Haberleşme özgürlüğünü (md. 22) zedeleyen bu düzenleme, kişi özgürlüğü ve güvenliği (md. 19) için de bir tehdit. (Siyasal suçlar alanının genişletilmesi, ayrı olarak ele alınmalı…).

4. Polise 24 saatlik gözaltı yetkisi: Yargı güvencesini ortadan kaldıran bu yetki, “kişi özgürlüğü ve güvenliği”ni düzenleyen Anayasa madde 19’a aykırı.

5. Sosyal medyaya getirilen sınırlamalar: Sosyal medyanın şiddet çağrısı yapmak amacıyla kullanılmasına engel olma amacı anlaşılır olsa da, özellikle Gezi deneyiminin de gösterdiği gibi, anayasal hak ve özgürlüklerin kullanılmasına çağrı, kolayca suçlandırılabildi. Bu nedenle, sosyal medya yasaklarına olanak tanıyıcı yasal düzenleme, Anayasa madde 25 ve 26’ya aykırılık oluşturur.

6. Avukatların soruşturma dosyasına ulaşım hakkına kısıtlama: ‘Soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek’ durumlarda avukatlar için öngörülen dosyaya ulaşma hakkı, “sav-savunma ve karar” üçlüsünden oluşan “âdil yargılanma hakkı”nı zedeleyici olduğundan, Anayasa madde 36’ya aykırı.

En az bu kadar maddede daha, Anayasa’nın ilgili maddesi ile bağlantılı aykırılıklar var: Gösteri sırasında maske takma yasağı, kamu görevlisine mukavemet suç tanımının genişletilmesi, kolluk gücünün toplantı ve gösterilere müdahale yetkisinin artırılması, molotofkokteyli yasağı bahanesiyle toplantı ve gösterilerin engellenebilmesi ve d.

Bu ilk aşama, 2.,3. ve 4. halka aykırılıklar olarak genişletilebilir:

2. aşama: kamu düzeninin bir alt kavramı olan “kamu güvenliği” adına getirilen özgürlük sınırlamaları, birçok yönden, madde 13’te yer alan ve “demokratik toplum, ölçülülük ve hakkın özü” şeklinde sıralanan güvence ölçütlerine de aykırı...

3. aşama: “İnsan haklarına saygılı demokratik devlet” niteliğine (md.2) zaten aykırı…

4. aşama: insan haklarına ilişkin uluslalarası belgelere aykırı (md.90)…

Aşamalı aykırılıklar, Adalet Komisyonu’ndan çıkacak metne göre ele alınacak.

KARAMAN ACISI: Diğer büyük yatırımlarda olduğu gibi madencilikte de ÇED ıskalaması, “yaşamı sıfırlamak” anlamına gelebiliyor. Ders çıkarılabilecek mi?

[Bu yazı 1178 kez okundu]
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[26 Aralık 2016] Parlamentarizm kalkıyor, ama başkanlık gelmiyor. ... [2 Ağustos 2016] Adil yargılama neden önemli? ... [2 Mayıs 2016] Anayasa'ya aykırı anayasa değişikliği ... [10 Şubat 2016] Yerli ve milli anayasa çelişkisi ... [28 Ocak 2016] 'Türkiye'de çevre adaleti' Avrupa Parlamentosu'nda. ... [31 Aralık 2015] 'Demokratik özerklik' talebi, Anayasa ihlali mi? (Güç bizim, kural ise sizin.) ... [30 Aralık 2015] Sivil toplum örgütleri Anayasa sınavında. ... [17 Aralık 2015] Anayasa konusunda muhalefete düşen görev ... [3 Aralık 2015] Tahir Elçi, 'hukuksuzluk' kurbanı. ... [19 Kasım 2015] 'Yeni Anayasa' deme hakkınız yok, eğer; ... [12 Kasım 2015] Anayasa bahane, başkanlık şahane... ... [5 Kasım 2015] Sivil toplumun demokratik gücü... ... [15 Ekim 2015] "Ankara Katliamı"na hukuki yaklaşım ... [8 Ekim 2015] "Muhalefet lideri" Davutoğlu'nu dinlerken ... [3 Eylül 2015] Kutsanan yaşam ise barış, ölüm ise savaş ... [13 Ağustos 2015] Seçim yolunda anayasa dışı tuzaklar ... [30 Temmuz 2015] Müstafi hükümet ve kamu düzeni... ... [2 Temmuz 2015] AKP ve 'Havuz'u: 'Savaşa evet, koalisyona hayır!' ... [30 Haziran 2015] Seçmen freni: Yasama ittifakı için azınlık hükümeti ... [28 Mayıs 2015] Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli ... [21 Mayıs 2015] Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Karar seçenekleri... ... [7 Mayıs 2015] 'Eski Türkiye'/AKP-Saray ittifakı: 'Yeni Türkiye' ... [17 Mart 2015] Parlamenter rejimi işler kılmak için... ... [29 Ocak 2015] Partiler, seçim ve 'yeni' anayasa sınavına ne kadar hazır? ... [15 Ocak 2015] Bizdeki İslâm: Korkan mı, korkutan mı? ... [8 Ocak 2015] 3. büyük korku: Hukuk ... [25 Aralık 2014] Güvensizlik ve istikrarsızlık sarmalında ba(ğ)zı yasalar ... [11 Aralık 2014] İnsan hakları mı, mezhep mi? ... [4 Aralık 2014] İktidarın iki büyük korkusu: ... ... [6 Kasım 2014] Yargılamada makul süre: Amaç ve araç çelişkisi ... [2 Ekim 2014] Özgürlükten kaçışın 10. yılı... ... [11 Eylül 2014] 'Anayasa oyunu'na gelinmeye! ... [4 Eylül 2014] "Eski" hükümetle "yeni" Türkiye ... [21 Ağustos 2014] Resmi Gazete engeli: "Seçilme" itirafı ... [7 Ağustos 2014] CB seçimleri: Yanlış ve doğrular ... [31 Temmuz 2014] 'Yeni' Türkiye'de insan hakları... ... [17 Temmuz 2014] Ama hangi anayasa ... [10 Temmuz 2014] Ne vesayet, ne de siyaset makamı ... [7 Temmuz 2014] Halk, neyi oylayacak? ... [26 Haziran 2014] Silivri'yi 'darbeciler' mi inşa etti? ... [20 Haziran 2014] Tekli zorlama ve toplu onarım ikilemi ... [12 Haziran 2014] '.En çok ihlal kararı verilen ülke' ... [5 Haziran 2014] AYM, toplu özgürlükler sınavında ... [29 Mayıs 2014] 'Başkanlık Kaldıracı', 'Demokrasi Şalı' demek... ... [22 Mayıs 2014] Düzenleme/Denetleme ve Yaptırım ... [8 Mayıs 2014] CB seçimi: Yarışma-çatışma ikilemi ... [24 Nisan 2014] "Konusu suç teşkil eden emir." ... [17 Nisan 2014] MİT devleti inşasında AYM sınavı ... [10 Nisan 2014] Halk iradesine saygısızlık... ... [27 Mart 2014] Tek parti değil, koalisyon... ... [20 Mart 2014] 'Torba politikası' tutar mı? ... [6 Mart 2014] Anayasa'ya aykırı 'demokratikleşme' ... [27 Şubat 2014] Hukuk yoksa, çete var.. ... [13 Şubat 2014] Anayasa'ya "Açık Aykırılık" ... [6 Şubat 2014] 'Rüşvetle Mücadele Komisyonu' ... [30 Ocak 2014] Tunus, Türkiye'yi esinleyebilir mi? ... [23 Ocak 2014] ". Din ile siyasetin bir arada yürümediği" ... [16 Ocak 2014] Suçlu sayılmama ilkesini de karartan suçlular ... [2 Ocak 2014] 2014: "Hukukla tanışma" yılı olabilecek mi? ... [27 Aralık 2013] Yargıçlar, demokrasi aktörü olabilecek mi? ... [20 Aralık 2013] Anayasa, yargıçları da bağlar... ... [12 Aralık 2013] İnsan Hakları Dünya Mahkemesi ve Türkiye ... [5 Aralık 2013] Mısır, Tunus ve Türkiye ... [21 Kasım 2013] "Hamaney Kürdistan'da." ... [14 Kasım 2013] Muhafaza-kar(lı)lık ve sınırlar ... [31 Ekim 2013] Yeni bir anayasa değişikliği desteklenmeli mi? ... [24 Ekim 2013] 'AB İlerleme Raporu' yansız mı? ... [22 Ağustos 2013] Demokrasi yoluyla hizmet... ... [8 Ağustos 2013] Yönetimin adı ne? ... [21 Haziran 2013] Fişleyen, "Milli İrade" mi? ... [11 Nisan 2013] Oligarşi mi, anayasal monarşi mi? ... [29 Mart 2013] 'Barış sürecinde' siyaset ve hukuk ... [15 Mart 2013] YA AVRUPA OLMASAYDI? ... [7 Mart 2013] 4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği ... [1 Mart 2013] "TEK" SEVENLER ÜLKESİNDE " YARGI BİRLİĞİ" ... [21 Şubat 2013] Yanlışlar zincirinde: Yetkisiz AKP, etkisiz CHP ... [14 Şubat 2013] İki 'ucu açık': Avrupa ve Anayasa ... [1 Şubat 2013] İHAM önündeki Türkiye (Birinci mi, sonuncu mu?) ... [3 Ocak 2013] 2013 neden önemli? ... [1 Kasım 2012] Anayasal krizi mi, demokrasi eksiği mi? ... [27 Eylül 2012] Bireysel başvuru etkili olabilir mi? ... [27 Temmuz 2012] Yaz gündemi ve özgürlükler ... [19 Temmuz 2012] "İnsan hakları alanında temayüz" edenler. ... [12 Temmuz 2012] "Yargı hizmetlerinin etkinleştirilmesi"nde hak ihlalleri... ... [5 Temmuz 2012] DGM-ÖYM-BACM : sayısal çoğunluğu kalıcı kılma araçları mı? ... [28 Haziran 2012] Havacılık hizmetlerinde grev yasağı, Anayasa'ya aykırı ... [22 Haziran 2012] AKP/AYM: Putin-Medvedev ... [9 Mart 2012] DENGE VE DENETLEME SİSTEMİ DE NE DEMEK? ... [1 Mart 2012] "28 ŞUBAT"A HAYIR, AMA YETMEZ...! ... [27 Ocak 2012] Anayasa tipolojisinde Türkiye... (Anayasa zamanı ve mekânı.) ... [3 Kasım 2011] İnsan (enkazda), fikri (hapiste)... ...
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™