Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Biraz da İnsanlığın Geleceği...
16 Temmuz 2014, Ergin YILDIZOĞLU
, Ergin YILDIZOĞLU

Yine ulus, mezhep, etnik grup çıkarları, siyasetçilerin ihtirasları, bölgesel sorunlar üzerinde yoğunlaştık. Tüm bunlar “gerçekçiliğin” bir gereği. Ne de olsa yaşamımızı bugünden yarına doğrudan etkiliyorlar. Ancak “gerçekçilik” var olanı veri alarak bizi bugüne hapsediyor, hayal etme kapasitemizi azaltıyor. Bu yüzden kimi zaman “gerçekçilikten” tatile çıkmaya çalışmak yararlı olabilir.
Bu bağlamda gidecek çeşitli yol seçenekleri var. Örneğin, kapitalizmin, kâr, verimlilik, işçiden kurtulmak için otomasyon saplantısının, doğal çevre üzerindeki etkilerinin geleceğini düşünmeyi deneyebiliriz ya da son dönemde gittikçe artan sıklıkta tartışma konusu olan yeni teknoloji, robotlar, “yapay zekâ” alanlarındaki tartışmaları ziyaret edebiliriz.
Ben, teknolojik gelişmeyle, genel olarak gelişmeyi neredeyse eşanlamlı gören bir kuşaktan gelmiş birisi olarak ikinci yolda tatile çıkmanın akıl sağlığıma iyi geleceğine inanıyorum.

Yapay zekâ ve insanın geleceği
Bir gün yapay ya da genel (salt bir işlemde uzmanlaşmamış) zekâya sahip bilgisayarlar yaratırsak bize ne olacak?” sorusu sanatı (Bkz: Space Odyssey 2001; Terminator; Matrix; I, Robot), çeşitli alanlardan bilim insanlarını yıllardır meşgul diyordu. Bu alanda gelişmeler, bilgisayarların bellek kapasitesinin, işlem hızının ulaştığı düzeyin, dijital ağların, giderek karmaşıklaşan algoritmaların (yazılımların) etkisiyle hızlanmaya başladı; tartışmalar da... Geçtiğimiz aylarda bir bilgisayar kendisiyle iletişim kuranları, 13 yaşında bir çocuk olduğuna inandırmayı başarınca (Turin’in yapay zekâ testini geçince), yapay zekâ alanında bir eşik daha aşıldı, tartışmalar yeni bir ivme kazandı.
Bu tartışmaların üzerinde yoğunlaştığı senaryo şöyle özetlenebilir: Bir gün insanlardan daha hızlı düşünebilen bir “yapay zekâ” üretilirse, bu yeni “zekâya” sahip bilgisayarlar kendilerini daha üst düzeylerde geliştirmeye başlarsa, insan ikinci sınıf canlı konumuna düşer. Bu bilgisayarlar, uygarlığı egemenlikleri altına alarak kendi mantıklarına, önceliklerini uygun biçimlerde yeniden düzenlemeye başlar. Bugünkü insan uygarlığını yok edecek bir makine uygarlığının oluşma olasılığın önüne geçilebilir mi?
Bu sorunun iki cevabı var. Birincisi: Sorun makinelerde değil, makinelere sahip olanlarda. (Örneğin: Jacobin, 25/06/14) Bir ölçüde doğru ama senaryo zaten mülkiyet kavramını aşmaya başlayan bir “yapay zekâ” ortamının sonuçlarına ilişkin; bu senaryoda kolektif mülkiyet de sorunu ortadan kaldırmıyor. İkincisini de Oxford Üniversitesi’nde, İnsanlığın Geleceği Enstitüsünün kurucusu Nick Bostrom’un bu temmuz ayında yayımlanan Paths, Dangers, Strategies, başlıklı kitabında bulabiliyoruz. Bostrom, bu bilgisayarlara daha baştan “insani değerler” yerleştirelim, diyor. (Spielberg’in yeni kurgu bilim dizisi Extant da bu olasılığı sorguluyor.) Ancak, “insanı değerler”, aslında bir “bağımlı değişken” olarak karşımıza çıkıyor; insanın yaşam koşulları (üretim tarzı) değiştikçe bu değerler de sürekli değişiyor.
Örneğin bugün egemen “insanı değerler”, önceki üretim tarzlarından tortuları üzerinde, kapitalist gerçek[çi]liğin içinde şekillenmiş, sahiplenmeyi, bireyciliği, sömürüyü, egemenlik bağımlılık ilişkilerini, yoksulluğu, “kutsal” adına katliamı, savaşları onaylayan değerler. Yapay zekâya sahip süper bilgisayarların bu değerleri benimsediğini düşünebiliyor musunuz?
Kapitalist gerçekçilik, bir gün kapitalizmin yerini bir başka “üretim tarzına” bırakma olasılığını değil, en fazla insanlığın kapitalizm altında yok olma senaryolarını düşünmeye izin veriyor. Bu gerçekçilik, yapay zekâ üzerinden düşünürken tümüyle ağlara bağlı, rasyonel olarak örgütlenmiş, kıtlık sorununu aşmış bir toplum olasılığı ile karşılaşınca elinde olmadan, kapitalizm sonrasını, “komünizmi” düşünmüş olduğunun ayırdına varıp hemen insanı bu senaryodan çıkararak rahatlıyor.
Bu iki cevabın dışında bir cevap daha var sanırım: Teknolojik gelişme durdurulabilir, denetim altına alınabilir, gelişme süreci kapitalist önceliklerden başka bir yola sokulabilir. Çok geç olmadan kapitalist toplumdan kurtulmak gerekiyor. Yoksa yakında robotlar karşımıza önce kapitalizmin savaşlarındaki askerler sonra da insanlığı iirrasyonal”, “zararlı” bulan otonom varlıklar olarak çıkacaklar...

[Bu yazı 891 kez okundu]
Ergin YILDIZOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [50]
[13 Nisan 2016] Ensar Vakfı. ... [10 Aralık 2014] Sıra 'Ötekinin' Dilini Kesmeye Geldi ... [1 Ekim 2014] Cumhuriyetçi Muhalefet ve Kobani ... [18 Ağustos 2014] Zengin, Yoksul, Polis ... [6 Ağustos 2014] Kazanın İçindeki Kurbağa ... [16 Haziran 2014] Bazı Saçmalıkların Sonu ... [21 Nisan 2014] 'Kapitalizm İyi, Kapitalistler Kötü' ... [12 Şubat 2014] Türkiye Sosyalist Solu Üzerine... ... [2 Ekim 2013] 'Gezi'den Füzelere... ... [18 Eylül 2013] Eski Dünya Düzeni. ... [31 Temmuz 2013] 'Büyük Durgunluk' Küreselleşiyor ... [11 Mart 2013] Chavez'in Ardından - 1 ... [7 Ocak 2013] 2013 Bir Dönüm Noktası Olmaya Aday... ... [31 Aralık 2012] 'Yeni' Mısır'dan Siyaset Manzaraları ... [26 Aralık 2012] Mısır'da Şimdi Ne Oldu? ... [5 Aralık 2012] 'Mesele, Tayyip Erdoğan'ın Tavrı' mıdır? ... [3 Aralık 2012] Mısır'da Müslüman Kardeşler'in Yeni Hamlesi ... [7 Kasım 2012] Üç Basınç Arasında AKP ... [24 Ekim 2012] Neo-Liberalizm ve Şiddet -II ... [27 Haziran 2012] B.O.P. ... [25 Haziran 2012] Yeniden Tahrir Meydanı Ama... ... [18 Haziran 2012] Demokrasi mi Dediniz? Amerika'da mı? ... [6 Haziran 2012] Sıkıcı Yazılar ... [30 Mayıs 2012] 'Stratejik Cahillik' ... [29 Şubat 2012] 'Dönülmez Akşamın Ufkunda' Suriye (ve Belki de Türkiye) ... [22 Şubat 2012] Ortadoğu'da 'Büyük Oyun' ... [21 Aralık 2011] Yılın İnsanı -Yılın 'Olayı' ... [30 Kasım 2011] Liberalizmin Dayanılmaz İkiyüzlülüğü ... [21 Kasım 2011] Tarih Kendini Tekrarlıyor mu? ... [16 Kasım 2011] 'Avrupa Birliği' Bir Düş Kırıklığı ... [9 Kasım 2011] 'Tek Parti Egemenliği' - 'Yapışkan Statüko' ... [7 Kasım 2011] Yunanistan'da 'Darbe' ... [26 Ekim 2011] Libya: Ertesi Gün ... [5 Ekim 2011] İsyan Mevsimi - New York ... [28 Eylül 2011] Kayan Kumlarda, 'Zaloğlu Rüstem' ... [7 Eylül 2011] 'Ulus Devlet' Krizi ... [22 Ağustos 2011] Piyasalar Yine 'Kalp Krizi' Geçirdi ... [17 Ağustos 2011] Sokaklar ve 'Barikatın' Öbür Tarafı ... [20 Temmuz 2011] İngiltere'de Medya Skandalı ... [27 Haziran 2011] Ya Bu Kriz. ... [15 Haziran 2011] Seçim Sonuçları Üzerine Düşünürken. ... [23 Mayıs 2011] Parliament - Tahrir - Puerto del Sol ... [11 Mayıs 2011] Şimdi Şaşırmanın Dayanılmaz Hafifliği ... [2 Mayıs 2011] 3011'den Bir Tarihçi ... [28 Nisan 2011] Çok 'Kritik' Bir Genel Seçimler ... [21 Şubat 2011] Yeni Ortadoğu'da 'Liberal' Fantezileri ... [16 Şubat 2011] Mısır'da Tek Yol Sürekli Devrim ... [2 Şubat 2011] Mısır Devriminde Dönüm Noktası ... [19 Ocak 2011] Tunus: Geçici Bir Değerlendirme ... [27 Aralık 2010] 'Weimar İstanbul' ...
Ergin YILDIZOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™