Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Borçlandır, Sat: Nereye Kadar?
11 Nisan 2011, Mustafa SÖNMEZ
, Mustafa SÖNMEZ
2010’un rekor yüzde 9’luk büyümesinin 73 milyonluk Türkiye’nin iç tüketimine dayandırıldığı yeterince sergilendi. AB’deki krizin daralttığı ihracatı, Kuzey Afrika ve Ortadoğu coğrafyalarından telafi etmek yeterince söz konusu olamayınca, ekonominin çarklarını iç tüketimle çevirmek kaçınılmaz oldu. 2009’da kamu harcamaları, kriz çukurundan çıkmada etkili olmuştu, 2009’un ikinci yarısında, özellikle de 2010’da ise özel tüketim harcamaları, büyümenin lokomotifi oldu. 2009 krizinde, ailelerin krize karşı reaksiyonları, özellikle dayanıklı tüketim malları, yani beyaz eşya, otomobil, mobilya, konut harcama niyetlerini ertelemesi biçiminde oldu. Aileler 2009’da, borcu borçla kapatmak üzere bankalardan konut ve taşıt kredilerinden çok, ihtiyaç kredisi kullandılar. Ama, asıl aile borçlanması, 2010’da patladı ve 173 milyar TL’ye, milli gelirin de yüzde 16’sına yaklaştı.
Özellikle konut kredileri 2010’da zincirinden boşaldı ve 2009’da 45 milyar TL iken 2010’da 61 milyar TL’ye fırladı. Bu, 1 yılda yüzde 35 artış demekti. Otomobil kredileri, 2009’da, bir önceki yıla göre yüzde 20 gerilemişti. Aileler, otomobil alımlarına 2009’da cesaret edemediler. Ama 2010’da taşıt kredileri yüzde 27’nin üzerinde arttı ve 5.6 milyar TL’ye ulaştı. Krizden bağımsız olarak sürekli artan ise ihtiyaç kredileri oldu. Daha çok, ailelerce, borcu borçla kapatmak için yapılan ihtiyaç kredisi borçlanmaları, 2009’da yüzde 16, toparlanma yılı 2010’da ise yüzde 42 oranında arttı.
Tüketici kredilerinin yanında bir de kredi kartı ile borçlanmalar var. O kalemde de hem krizde, hem toparlanma döneminde borçlanmalar arttı ve 2010 sonunda 44 milyar TL’ye merdiven dayadı. Böylece dörtte biri kredi kartlarıyla, dörtte üçü ise tüketici kredileri biçiminde bir aile borçlanması, 2010’da milli gelirin yüzde 16sına yaklaştı. Oysa bu oran, 2007’de yüzde 11 dolayındaydı.
***
Görülüyor ki, hem krizden çıkışta hem büyümede ailelerin bankalardan borçlanmaları ile çark dönmüş görünüyor. 2010’da beyaz eşya, ev elektroniği, mobilya gibi dayanıklı tüketim mallarının, yanı sıra otomobil harcamalarının ağırlıklı olduğu ulaştırma harcamaları, büyümenin sürükleyici gücü oldu.
Ailelerin borçlanarak tüketimi arttırmaları, dolayısıyla büyüme çarkını çevirme eğiliminin 2011’in ilk 2 ayında da sürdüğü ve aile borçlanmasının ocak-şubat aylarında 6 milyar TL daha arttırılarak 179 milyar TLye yaklaştığı görülüyor. Ancak, bu iç pazara dayalı büyümenin, ithalata dayalı bir büyüme olduğu, madalyonun öbür yüzü. 738 milyar dolarlık milli gelir üretiminin sonunda 48.5 milyar dolarlık bir döviz açığı yaşandı ve cari açığın milli gelire oranı yüzde 6.6 gibi tehlikeli bir orana ulaştı.
İşte bundan dolayı, Merkez Bankası, bankaların topladığı mevduatın önce yüzde 10’unu, 23 Mart’ta aldığı kararla da yüzde 15’ini, hem de faizsiz olarak zorunlu karşılık biçiminde kendisine teslimini istedi. Merkez Bankası’nın, ithalata dayanan, dolayısıyla cari açığa, döviz açığına mal olan bu büyüme hararetini düşürmesi, soğutması gerekiyor. Bankalar ise kredi satışından mutlu iken şimdi alınan önlemlerle mutsuz oldular, kârlar düşecek. Oradan buradan kredi kullanımını yine de kışkırtıyorlar. MB, bu durumda bir zorunlu karşılık oranı artışına daha gidip oranı mesela yüzde 20’ye çıkarırsa hiç şaşırmayalım.
(Cumhuriyet 11.04.2011)
[Bu yazı 1894 kez okundu]
Mustafa SÖNMEZ

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [74]
[27 Temmuz 2015] Hedef, savaş konsepti ile MHP oyları. ... [12 Mayıs 2014] Ekonomi, AKP'yi aşağıya çekiyor. ... [20 Mart 2014] MUSTAFA SÖNMEZ: AKP için oyunun sonu ... [2 Temmuz 2013] Taksim-Tahrir: Ekonomi ve asker... ... [24 Haziran 2013] Şimdi de ekonomi çatladı, sık bakalım... ... [8 Haziran 2013] Yolcudur Abbas; bu sokak durmaz... ... [17 Mayıs 2013] El parasıyla Bölgesel Güç olunur mu? ... [13 Mayıs 2013] RTE, Obama'yı sıktı; Cemaat partileşiyor mu? ... [27 Nisan 2013] AKP, 400 milyar doları nasıl çarçur etti (2) ... [24 Nisan 2013] Dış borç ödemede tehlikeli viraj... ... [20 Nisan 2013] Asker-polis bütçeleri ve yeni Kürt pozisyonu ... [9 Nisan 2013] Artan Kürt göçü ve mesajları (1) ... [27 Mart 2013] Tükenişten serüvene AKP rejimi ... [1 Şubat 2013] Yüzde 1'in Sömürüsü Anadili mi Seçiyor?.. ... [30 Ocak 2013] Ne Yüzde 1'i, Yüzde Yarımın Türkiyesi... ... [25 Ocak 2013] 24 Ocak: Neoliberal 'Yık-Yap'ta 32 Yıl... ... [4 Ocak 2013] Medyada Geçen Yıl ve Bu Yıl. ... [24 Aralık 2012] 2012'nin Sınıfsal Bilançosu (1) Finans Sermayesinin İşleri Tıkırında ... [8 Aralık 2012] Gelir Uçurumu Ayağa Dolanıyor. ... [21 Kasım 2012] Yabancı Hazıra Geliyor, Üretmiyor. ... [16 Kasım 2012] Krize Endeksli Muhalefete Not. ... [24 Eylül 2012] Aile Borca Battı Büyüme Yattı. ... [5 Eylül 2012] AKP'yi Dibe Çeken 5 Alan, 5 Bakan ... [25 Ağustos 2012] Kürtsüz, Kürt Sorunu Çözülür mü? ... [22 Ağustos 2012] Akıl Tutulmasından Bizi Koru!.. ... [10 Ağustos 2012] Petrol Odaklı 'Kürt Federalizmi'. ... [28 Temmuz 2012] Suriye Kürtleri ve Şaşkın AKP. ... [25 Temmuz 2012] Avrupa'nın Borç Batağı Büyüyor ... [16 Temmuz 2012] Yabancıya 10 Yılda 109 Milyar Dolar... ... [6 Temmuz 2012] 'Kürt Bölgesi' Var mı, Sınırları Nedir? ... [4 Temmuz 2012] 'Cumhuriyet Duruşu've Rehine Medya. ... [29 Haziran 2012] Bunca Kambur ile Nasıl Savaşacaksın? ... [22 Haziran 2012] İneğe Öykünen Kurbağa Misali... ... [6 Haziran 2012] Kürt Sahnesinde Gecikmiş CHP ... [1 Haziran 2012] Adalet Yanıltıyor; Tutuklu Yüzde 60! ... [28 Mayıs 2012] İnşaatçı AKP'nin 'Dönüşüm' Hinlikleri. ... [9 Mayıs 2012] Çöken Kapitalizme 'Sol' Ne Yapabilir? ... [4 Mayıs 2012] Geçim Zorlaşacak. ... [14 Nisan 2012] Demokratik Özerklik ve Parçalanma Korkusu ... [9 Nisan 2012] 'Cemaat', Oldu 'Hizmet'; Kürtler, Yeniden Çatlak. ... [6 Nisan 2012] Grev Hakkı Üstünden 12 Eylül ve AKP Rejimi ... [23 Mart 2012] CHP'de Rapor Var, Politika Yok. ... [17 Mart 2012] Kaç Kişi, Nerede İş Buldu? ... [7 Mart 2012] Kadına Saygıda Üçüncü Sınıfız. ... [29 Şubat 2012] Avrupalı Yoksullar 115 Milyonu Aştı ... [20 Şubat 2012] Fil Tepişmesinde Milyar Dolarlar. ... [27 Ocak 2012] Ya IMF Haklı Çıkarsa? ... [18 Ocak 2012] Sağlık Balonu Sönüyor ... [30 Aralık 2011] Türkiye'yi 2012'de Neler Bekliyor?.. ... [9 Aralık 2011] AB'de Gerçek Sorun: Yüzde 18 İşsizlik. ... [12 Kasım 2011] Avrupa 4 Parça. ... [4 Kasım 2011] Yol Ayrımında Kırık Hayaller ... [29 Ekim 2011] Afete Karşı Yerel Örgütlenme ... [17 Ekim 2011] Bir Maniniz Yoksa, Komünizm Gelecek ... [1 Ekim 2011] Borcu, Açığı Bırak, Araba Geyiğine Bak... ... [17 Eylül 2011] Suzan Hanım'a Doğru Bilgi Verin. ... [7 Eylül 2011] Duble Yolun Nesi Marifet? ... [12 Ağustos 2011] Krize Karşı Emek Barikatı... ... [10 Ağustos 2011] Yediğiniz Hurmalar, Bir Yerinizi Tırmalar. ... [30 Temmuz 2011] On Göstergede Teğet Dersleri. ... [20 Temmuz 2011] Onlar 'Ortak', Biz, 'İyice Pazar' ... [16 Temmuz 2011] Krizde Yeni Dalga Türkiye'yi Sarsacak... ... [6 Temmuz 2011] Enflasyonda Düşüş Nasıl Okunmalı? ... [29 Haziran 2011] Büyük İşsizlik Büyük İllerde ... [15 Haziran 2011] AKP'nin Yoksulluğu Yönetme Becerisi. ... [10 Haziran 2011] 20 Özerk Bölgeli Üniter T.C. ... [8 Haziran 2011] 'Bölgesel Özerklik Kurultayı' Yapılmalı ... [3 Haziran 2011] Özerklik İspanya'yı Böldü mü? ... [1 Haziran 2011] TOKİ'den Aslan Payı Kimlerin? ... [14 Mayıs 2011] 'Özerk Bölgeli Türkiye' ve Sorular... ... [23 Nisan 2011] Milliyet-Vatan Satışları ve Medya ... [25 Mart 2011] Özürlü Seçimler. ... [5 Şubat 2011] Polis Devletinin Neresindeyiz? ... [21 Aralık 2010] Büyüme, İstihdam 'Verimlilik' Nerede? ...
Mustafa SÖNMEZ
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™