Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Taksim-Tahrir: Ekonomi ve asker...
2 Temmuz 2013, Mustafa SÖNMEZ
, Mustafa SÖNMEZ

NÜFUSLARI birbirine yakın (12-13 milyon) iki metropolün ana meydanları, Kahire’nin Tahrir’i ile İstanbul’un Taksim’i…Hem içeride hem dışarıda bu iki halk isyanının mekânı birbirine benzetiliyor.

Kitlelerin sel olup akmasına, korku duvarını aşıp biber gazı, cop, Tomalara karşı direnmeleri, şişeden çıkmış cinlere dönmeleri hem Kahire’de hem İstanbul’da farklı değil elbette. Taksim’de kısa zamanda büyüyen toplumsal hareket de , Tahrir’deki gibi kendi iç dinamikleriyle ortaya çıktı. Bu bir liderin veya örgütün düzenlediği bir olay değil. Sosyal medya üstünden çoğaldı kalabalıklar. Twitter ve facebook milyonları birbiriyle iletişime geçirip meydanlara toplamada “ana organizatör” oldu neredeyse…

BENZERLİKLER

Meydanların verdiği görüntü Tahrir ile Taksim’i kıyaslamaya götürüyor haliyle ama , iki farklı toplumsal formasyonda, iki farklı sınıf mücadelesi arenasından söz ediyoruz aslında. Her iki ülkede de ekonomik zemin, dolayısıyla sınıfsal sıralanış ve güç dengelerinin farklılığı, kıyaslama yaparken özgün yanları gözden kaçırmamayı gerektiriyor.

Türkiye 76 milyon, Mısır 85 milyon nüfusu sahip. Ancak, kapitalizmin gelişmişlik derecesi açısından ayrışmış durumdalar. Türkiye, özellikle 2001 krizinin arkasından ayar verilen bütçe ve finans sistemi ile yoğun yabancı kaynak girişi yaşayan bir ülke oldu. Öyle ki, AKP iktidarına denk gelen bu 10 yıllık dönemde giren yabancı kaynak, önceki 20 yılda girenin neredeyse 10 katını buldu. Daha çok borç biçiminde giren yabancı kaynak, içeride yıllık yüzde 5’e yakın büyümeye yol açarken, dünya ekonomisi ile daha bütünleşmiş bir Türkiye çıkardı ortaya. Mısır, kişi başına geliri 6,6 bin dolar olan bir ülke, Türkiye ise 10 bin dolar. Demek ki, 10’a 6 denebilecek bir kapitalistleşme farkı var.

Mısır Türkiye’ye göre, kapitalistleşmede, dünya ekonomisiyle entegrasyonda daha geride, bunun bir göstergesi de kentleşme. Türkiye’de kentli nüfus ortalaması yüzde 70’i aşarken Mısır’da kentli nüfus henüz yüzde 45 dolayında.

Tahrir’de bugün Mursi’yi çepeçevre kuşatan yığınların hem özgürlük hem ekonomik adalet talepleri birbirinin içine girmiş durumda. Resmi işsizlik yüzde 13 dolayında görünüyor. Ekonomi son 2 yılda yeterince büyüyemiyor. Yıllık büyüme yüzde 2’nin altında…

Politik istikrarsızlık nedeniyle, dış dünya ile ekonomik bağlarını genişletemiyor Mısır. İhracatı 30 milyar doları, ithalatı 60 milyar doları bulmuyor. Türkiye’nin dış ticaret hacminin dörtte biri demek bu. Ekonominin kendisini dünya kapitalizmine yeterince açmamış olması, dış kaynak girişi, ona dayalı bir büyüme rüzgarı da getirmemiş. Bir başka deyişle, meydanları dolduran kitleler, kısıtlanmış özgürlüğün yanı sıra Türkiye’ninki gibi borçla da olsa büyüyemeyen ekonominin ve gözlerinin önüne serilen dünya nimetlerine erişememenin sıkıntısını yaşıyor ve isyanındalar.

VE ASKER…

Ortak yan olarak , orada da Türkiye’deki gibi “ılımlı İslam” görüntülü bir rejim tesisi var. AKP ile dayanışma içinde bir rejim var. Bir fark, sınıf mevzilenmesinde bir politik aktör olarak askerin durumu. Türkiye’de AKP rejiminin, ABD’nin de inayetiyle “askeri vesayet”i etkisiz kılmasından sonra, kimse askeri, siyasete müdahil olacak bir güç olarak görmüyor. Milyonların katıldığı gezi direnişleri sırasında tek bir “Ordu göreve” sloganı duyulmamış olması çarpıcıdır ve netleşmeyi göstermektedir.

Mısır’a gelince...Hatırlanacağı gibi, Şubat 2011’de Mübarek rejiminin devrilmesi üzerine Mısır ordusu iktidara el koymuştu ve kimse de şaşırmamıştı. Çünkü Mısır’da ordu, kralı devirdiği 1952’den beri hep siyasetin dominant gücüydü. Eski bir genaral olan Mübarek’in devrilmesinden sonra da dizginleri ele alan Mareşal Muhammed Hüseyin Tantavi, ülkeyi seçimlere götürüp demokrasiye kavuşturacağını vaat etmişti.Tantavi, 16 ay sonra sözünü tuttu. Sandıktan Müslüman kardeşler galip çıktı. Ardından Cumhurbaşkanı seçimlerini de Mursi kazandı.
Yeni bir anayasa ile devlet kurumlarına kendi “ılımlı İslam” ideolojisine uygun bir düzen getirirken Mursi, orduyu siyasetin tamamen dışında tutmak için silahlı kuvvetlerin başındakileri ve bu arada Mareşal Tantavi’yi emekliye sevk etti.
Yeni  Genelkurmay Başkanı ve Savunma Bakanı General Abdülfettah El Sisi, siyasetin dışında kalmaya özen gösterdi ama, bu hafta iç güvenliği ve istikrarı korumak, rakip gruplar arasında çatışmaları önlemek ve ulusal birliği sağlamak görevinin, “ordunun vatani ve ahlaki sorumluluğu” olduğunu belirtmeden edemedi.

Mısır’da askerler, iki tarafın da kendi yanına çekmeye çalıştığı bir aktör. Ordunun hedefi iktidarı ele geçirip askeri bir rejim kurmak değil, siyasi güçleri uzlaşmaya zorlamak ve istikrarı sağlamak gibi. Ama gerçek şu ki, Mısır’da mevcut sınıflar dengesi, orduyu tekrar bir siyasi aktör olarak sahneye çıkarıyor...

(Yurt Gazetesi)

[Bu yazı 1019 kez okundu]
Mustafa SÖNMEZ

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [74]
[27 Temmuz 2015] Hedef, savaş konsepti ile MHP oyları. ... [12 Mayıs 2014] Ekonomi, AKP'yi aşağıya çekiyor. ... [20 Mart 2014] MUSTAFA SÖNMEZ: AKP için oyunun sonu ... [24 Haziran 2013] Şimdi de ekonomi çatladı, sık bakalım... ... [8 Haziran 2013] Yolcudur Abbas; bu sokak durmaz... ... [17 Mayıs 2013] El parasıyla Bölgesel Güç olunur mu? ... [13 Mayıs 2013] RTE, Obama'yı sıktı; Cemaat partileşiyor mu? ... [27 Nisan 2013] AKP, 400 milyar doları nasıl çarçur etti (2) ... [24 Nisan 2013] Dış borç ödemede tehlikeli viraj... ... [20 Nisan 2013] Asker-polis bütçeleri ve yeni Kürt pozisyonu ... [9 Nisan 2013] Artan Kürt göçü ve mesajları (1) ... [27 Mart 2013] Tükenişten serüvene AKP rejimi ... [1 Şubat 2013] Yüzde 1'in Sömürüsü Anadili mi Seçiyor?.. ... [30 Ocak 2013] Ne Yüzde 1'i, Yüzde Yarımın Türkiyesi... ... [25 Ocak 2013] 24 Ocak: Neoliberal 'Yık-Yap'ta 32 Yıl... ... [4 Ocak 2013] Medyada Geçen Yıl ve Bu Yıl. ... [24 Aralık 2012] 2012'nin Sınıfsal Bilançosu (1) Finans Sermayesinin İşleri Tıkırında ... [8 Aralık 2012] Gelir Uçurumu Ayağa Dolanıyor. ... [21 Kasım 2012] Yabancı Hazıra Geliyor, Üretmiyor. ... [16 Kasım 2012] Krize Endeksli Muhalefete Not. ... [24 Eylül 2012] Aile Borca Battı Büyüme Yattı. ... [5 Eylül 2012] AKP'yi Dibe Çeken 5 Alan, 5 Bakan ... [25 Ağustos 2012] Kürtsüz, Kürt Sorunu Çözülür mü? ... [22 Ağustos 2012] Akıl Tutulmasından Bizi Koru!.. ... [10 Ağustos 2012] Petrol Odaklı 'Kürt Federalizmi'. ... [28 Temmuz 2012] Suriye Kürtleri ve Şaşkın AKP. ... [25 Temmuz 2012] Avrupa'nın Borç Batağı Büyüyor ... [16 Temmuz 2012] Yabancıya 10 Yılda 109 Milyar Dolar... ... [6 Temmuz 2012] 'Kürt Bölgesi' Var mı, Sınırları Nedir? ... [4 Temmuz 2012] 'Cumhuriyet Duruşu've Rehine Medya. ... [29 Haziran 2012] Bunca Kambur ile Nasıl Savaşacaksın? ... [22 Haziran 2012] İneğe Öykünen Kurbağa Misali... ... [6 Haziran 2012] Kürt Sahnesinde Gecikmiş CHP ... [1 Haziran 2012] Adalet Yanıltıyor; Tutuklu Yüzde 60! ... [28 Mayıs 2012] İnşaatçı AKP'nin 'Dönüşüm' Hinlikleri. ... [9 Mayıs 2012] Çöken Kapitalizme 'Sol' Ne Yapabilir? ... [4 Mayıs 2012] Geçim Zorlaşacak. ... [14 Nisan 2012] Demokratik Özerklik ve Parçalanma Korkusu ... [9 Nisan 2012] 'Cemaat', Oldu 'Hizmet'; Kürtler, Yeniden Çatlak. ... [6 Nisan 2012] Grev Hakkı Üstünden 12 Eylül ve AKP Rejimi ... [23 Mart 2012] CHP'de Rapor Var, Politika Yok. ... [17 Mart 2012] Kaç Kişi, Nerede İş Buldu? ... [7 Mart 2012] Kadına Saygıda Üçüncü Sınıfız. ... [29 Şubat 2012] Avrupalı Yoksullar 115 Milyonu Aştı ... [20 Şubat 2012] Fil Tepişmesinde Milyar Dolarlar. ... [27 Ocak 2012] Ya IMF Haklı Çıkarsa? ... [18 Ocak 2012] Sağlık Balonu Sönüyor ... [30 Aralık 2011] Türkiye'yi 2012'de Neler Bekliyor?.. ... [9 Aralık 2011] AB'de Gerçek Sorun: Yüzde 18 İşsizlik. ... [12 Kasım 2011] Avrupa 4 Parça. ... [4 Kasım 2011] Yol Ayrımında Kırık Hayaller ... [29 Ekim 2011] Afete Karşı Yerel Örgütlenme ... [17 Ekim 2011] Bir Maniniz Yoksa, Komünizm Gelecek ... [1 Ekim 2011] Borcu, Açığı Bırak, Araba Geyiğine Bak... ... [17 Eylül 2011] Suzan Hanım'a Doğru Bilgi Verin. ... [7 Eylül 2011] Duble Yolun Nesi Marifet? ... [12 Ağustos 2011] Krize Karşı Emek Barikatı... ... [10 Ağustos 2011] Yediğiniz Hurmalar, Bir Yerinizi Tırmalar. ... [30 Temmuz 2011] On Göstergede Teğet Dersleri. ... [20 Temmuz 2011] Onlar 'Ortak', Biz, 'İyice Pazar' ... [16 Temmuz 2011] Krizde Yeni Dalga Türkiye'yi Sarsacak... ... [6 Temmuz 2011] Enflasyonda Düşüş Nasıl Okunmalı? ... [29 Haziran 2011] Büyük İşsizlik Büyük İllerde ... [15 Haziran 2011] AKP'nin Yoksulluğu Yönetme Becerisi. ... [10 Haziran 2011] 20 Özerk Bölgeli Üniter T.C. ... [8 Haziran 2011] 'Bölgesel Özerklik Kurultayı' Yapılmalı ... [3 Haziran 2011] Özerklik İspanya'yı Böldü mü? ... [1 Haziran 2011] TOKİ'den Aslan Payı Kimlerin? ... [14 Mayıs 2011] 'Özerk Bölgeli Türkiye' ve Sorular... ... [23 Nisan 2011] Milliyet-Vatan Satışları ve Medya ... [11 Nisan 2011] Borçlandır, Sat: Nereye Kadar? ... [25 Mart 2011] Özürlü Seçimler. ... [5 Şubat 2011] Polis Devletinin Neresindeyiz? ... [21 Aralık 2010] Büyüme, İstihdam 'Verimlilik' Nerede? ...
Mustafa SÖNMEZ
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™