Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
YA AVRUPA OLMASAYDI?
15 Mart 2013, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

“4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği” başlıklı geçen haftaki yazıda “Tasarı, “düşünce suçu” yaratmaya açık maddeleri  ne ölçüde ayıklayacak?” sorusundan hareketle, konuyu farklı yönleriyle ele almıştım. TBMM Adalet Komisyonu’nda bugün görüşülecek metni okuyunca,  kendi kendime, “ya Avrupa olmasaydı?” dedim.

“İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında  Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması…”, Tasarının adı.  Gerekçe: “… ülkemizin AİHM önündeki davalar açısından görünümünün daha iyi bir noktaya taşınabilmesi amacıyla, AİHS tarafından koruma altına alınan hakların ihlaline sebebiyet verebilen çeşitli kanunlardaki ilgili hükümlerde değişiklik yapılması…”.

 

 

Ön saptamalar

- Tasarı başlığı, “İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü” olmakla birlikte,  içerik İHAS gerekleri ile sınırlı. Bu  da, İHAM kararlarının bir kısmına indirgenmiş:  Yargılamanın yenilenmesi, ifade özgürlüğü, adlî yardım gibi konular. Böylece, bugüne kadar sıkça eleştirilen “düşünce suçu”,  zımnen kabul edilmiş olmakla birlikte, kısmî çözümle yetiniliyor.

- Oysa, İHAM’ın ihlâl saptadığı  kararlar, başta âdil yargılama olmak üzere, geniş bir yelpazeye yayılıyor. Bu ise, Ceza ve Ceza Muhakeme Yasalarının  ciddi bir biçimde gözden geçirilmesini gerekli kılmakta...

- İHAM’ın mahkûmiyet kararları azaltılma isteği ile İHAM kararlarını uygulamama eğilimi, açık bir çelişki.

 

 

Kısmî onarımlar

 - Yine bir “torba kanun”; neyse ki, en azından 3. paketten daha az karmaşık.

- Askerî Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kararları üzerine İHAM’ın ihlâl saptaması sonucu yargılamanın yenilenmesi gibi, önceki düzenlemelerin palyatif özelliğini yansıtan  ve muhtemelen, yeni düzenlemeleri gerekli kılacak maddeler var…

- Bunlar dışında, düzenlemeler üç kalemde toplanılabilir:

1) İfade özgürlüğü ve terör örgütleri: düşünce ve ifade özgürlüğünde genel bir iyileştirme yerine, terörle bağlantılı bir daraltım söz konusu. Terör örgütü bildiri ve açıklamalarını basan veya yayan ya da propagandasını yapan kişilerin (üç ve beş yıla kadar) cezalandırılması, örgütlerin “cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini  meşru gösterme veya övme veya bu yöntemlere başvurmayı teşvik” etme kaydına bağlanıyor. Bunların güvence oluşturması, değinilen sözcük ve kavramların yorumuna bağlı. Ama asıl sorun, terör örgütü tanımında. Her slogan ve pankartın arkasında terör örgütü arayan bir zihniyet ortamında, TMK md. 6 ve 7’deki iyileştirmenin katkısı üzerine ihtiyat elden bırakılmamalı.

2) İşkence suçlarında zamanaşımı: İşkence suçlusu kamu görevlilerinin cezalandırılmasını öngören TCK md.94’e, “Bu suçtan dolayı zamanaşımı işlemez.” fıkrası ekleniyor. Bu önemli; ancak, geriye dönük uygulama konusunda belirsizlik var.

3) Vicdanî red yok: “Askerlikten soğutma” suçu yerine,  askerlik hizmeti yapanları firara sevk edecek veya askerlik hizmetinden vazgeçirmeye yönelik “teşvik ve telkin” suçu ihdas ediliyor.

 

 

Aysbergin görünen kısmı

Tasarı’nın genel gerekçesinde belirtildiği üzere, İHAM önünde 2012 sonu itibariyle Türkiye aleyhine 16.900 başvuru yapılmış. Ama bu sayı, ülkemizde insan hakları ihlâllerinin yaygınlığı dikkate alındığında, “aysbergin görünen kısmı” sadece.

Tasarı ise, dosya sayısını azaltma, ödenen ve ödenecek tazminat tutarında tasarruf, görünüşü kurtarma gibi nicelik, iktisadî ve yüzeysel kaygılarla kaleme alınmış. Bu yönüyle, İHAM kararlarının uygulanmasını izleme organı olan Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ni tatmine yönelik düzenleme havası yok değil. Ancak çelişki şurada:

Strazburg organlarının beklentilerini karşılama kaygısı öne çıksa da, İHAM kararlarını uygulamama direnci, anlaşılır gibi değil.  Zorunlu din dersi (Zengin/Tr.) kararından nüfus cüzdanındaki din hanesi (Işık/Tr.) kararına, kadına yönelik şiddet (Opuz/Tr.) kararından kadının soyadı (Tekeli/Tr.) kararına kadar, İHAM’ın onlarca kararını uygulamayan Hükûmet, mahkûmiyet sayısını azaltmaya çalışıyor!!!

“İnsan haysiyeti”ni temel alan bir anlayışla yaklaşılması ya da Anayasal hak ve özgürlük ihlâllerinin göz önüne alınması bir yana, Sözleşme kapsamında yer alan  sadece bazı hak ve özgürlüklerin korunmaya değer görülmesi, Avrupa organlarının baskısı sonucu mümkün olabiliyorsa, “ya Avrupa olmasaydı” şeklindeki kaygı  boşuna değil. Şimdilik tesellimiz: İyi ki, Avrupa var!

(Birgün)

[Bu yazı 1772 kez okundu]
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[26 Aralık 2016] Parlamentarizm kalkıyor, ama başkanlık gelmiyor. ... [2 Ağustos 2016] Adil yargılama neden önemli? ... [2 Mayıs 2016] Anayasa'ya aykırı anayasa değişikliği ... [10 Şubat 2016] Yerli ve milli anayasa çelişkisi ... [28 Ocak 2016] 'Türkiye'de çevre adaleti' Avrupa Parlamentosu'nda. ... [31 Aralık 2015] 'Demokratik özerklik' talebi, Anayasa ihlali mi? (Güç bizim, kural ise sizin.) ... [30 Aralık 2015] Sivil toplum örgütleri Anayasa sınavında. ... [17 Aralık 2015] Anayasa konusunda muhalefete düşen görev ... [3 Aralık 2015] Tahir Elçi, 'hukuksuzluk' kurbanı. ... [19 Kasım 2015] 'Yeni Anayasa' deme hakkınız yok, eğer; ... [12 Kasım 2015] Anayasa bahane, başkanlık şahane... ... [5 Kasım 2015] Sivil toplumun demokratik gücü... ... [15 Ekim 2015] "Ankara Katliamı"na hukuki yaklaşım ... [8 Ekim 2015] "Muhalefet lideri" Davutoğlu'nu dinlerken ... [3 Eylül 2015] Kutsanan yaşam ise barış, ölüm ise savaş ... [13 Ağustos 2015] Seçim yolunda anayasa dışı tuzaklar ... [30 Temmuz 2015] Müstafi hükümet ve kamu düzeni... ... [2 Temmuz 2015] AKP ve 'Havuz'u: 'Savaşa evet, koalisyona hayır!' ... [30 Haziran 2015] Seçmen freni: Yasama ittifakı için azınlık hükümeti ... [28 Mayıs 2015] Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli ... [21 Mayıs 2015] Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Karar seçenekleri... ... [7 Mayıs 2015] 'Eski Türkiye'/AKP-Saray ittifakı: 'Yeni Türkiye' ... [17 Mart 2015] Parlamenter rejimi işler kılmak için... ... [29 Ocak 2015] Partiler, seçim ve 'yeni' anayasa sınavına ne kadar hazır? ... [15 Ocak 2015] Bizdeki İslâm: Korkan mı, korkutan mı? ... [8 Ocak 2015] 3. büyük korku: Hukuk ... [25 Aralık 2014] Güvensizlik ve istikrarsızlık sarmalında ba(ğ)zı yasalar ... [11 Aralık 2014] İnsan hakları mı, mezhep mi? ... [4 Aralık 2014] İktidarın iki büyük korkusu: ... ... [6 Kasım 2014] Yargılamada makul süre: Amaç ve araç çelişkisi ... [30 Ekim 2014] Anayasa'ya aykırı yasa önerisi... ... [2 Ekim 2014] Özgürlükten kaçışın 10. yılı... ... [11 Eylül 2014] 'Anayasa oyunu'na gelinmeye! ... [4 Eylül 2014] "Eski" hükümetle "yeni" Türkiye ... [21 Ağustos 2014] Resmi Gazete engeli: "Seçilme" itirafı ... [7 Ağustos 2014] CB seçimleri: Yanlış ve doğrular ... [31 Temmuz 2014] 'Yeni' Türkiye'de insan hakları... ... [17 Temmuz 2014] Ama hangi anayasa ... [10 Temmuz 2014] Ne vesayet, ne de siyaset makamı ... [7 Temmuz 2014] Halk, neyi oylayacak? ... [26 Haziran 2014] Silivri'yi 'darbeciler' mi inşa etti? ... [20 Haziran 2014] Tekli zorlama ve toplu onarım ikilemi ... [12 Haziran 2014] '.En çok ihlal kararı verilen ülke' ... [5 Haziran 2014] AYM, toplu özgürlükler sınavında ... [29 Mayıs 2014] 'Başkanlık Kaldıracı', 'Demokrasi Şalı' demek... ... [22 Mayıs 2014] Düzenleme/Denetleme ve Yaptırım ... [8 Mayıs 2014] CB seçimi: Yarışma-çatışma ikilemi ... [24 Nisan 2014] "Konusu suç teşkil eden emir." ... [17 Nisan 2014] MİT devleti inşasında AYM sınavı ... [10 Nisan 2014] Halk iradesine saygısızlık... ... [27 Mart 2014] Tek parti değil, koalisyon... ... [20 Mart 2014] 'Torba politikası' tutar mı? ... [6 Mart 2014] Anayasa'ya aykırı 'demokratikleşme' ... [27 Şubat 2014] Hukuk yoksa, çete var.. ... [13 Şubat 2014] Anayasa'ya "Açık Aykırılık" ... [6 Şubat 2014] 'Rüşvetle Mücadele Komisyonu' ... [30 Ocak 2014] Tunus, Türkiye'yi esinleyebilir mi? ... [23 Ocak 2014] ". Din ile siyasetin bir arada yürümediği" ... [16 Ocak 2014] Suçlu sayılmama ilkesini de karartan suçlular ... [2 Ocak 2014] 2014: "Hukukla tanışma" yılı olabilecek mi? ... [27 Aralık 2013] Yargıçlar, demokrasi aktörü olabilecek mi? ... [20 Aralık 2013] Anayasa, yargıçları da bağlar... ... [12 Aralık 2013] İnsan Hakları Dünya Mahkemesi ve Türkiye ... [5 Aralık 2013] Mısır, Tunus ve Türkiye ... [21 Kasım 2013] "Hamaney Kürdistan'da." ... [14 Kasım 2013] Muhafaza-kar(lı)lık ve sınırlar ... [31 Ekim 2013] Yeni bir anayasa değişikliği desteklenmeli mi? ... [24 Ekim 2013] 'AB İlerleme Raporu' yansız mı? ... [22 Ağustos 2013] Demokrasi yoluyla hizmet... ... [8 Ağustos 2013] Yönetimin adı ne? ... [21 Haziran 2013] Fişleyen, "Milli İrade" mi? ... [11 Nisan 2013] Oligarşi mi, anayasal monarşi mi? ... [29 Mart 2013] 'Barış sürecinde' siyaset ve hukuk ... [7 Mart 2013] 4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği ... [1 Mart 2013] "TEK" SEVENLER ÜLKESİNDE " YARGI BİRLİĞİ" ... [21 Şubat 2013] Yanlışlar zincirinde: Yetkisiz AKP, etkisiz CHP ... [14 Şubat 2013] İki 'ucu açık': Avrupa ve Anayasa ... [1 Şubat 2013] İHAM önündeki Türkiye (Birinci mi, sonuncu mu?) ... [3 Ocak 2013] 2013 neden önemli? ... [1 Kasım 2012] Anayasal krizi mi, demokrasi eksiği mi? ... [27 Eylül 2012] Bireysel başvuru etkili olabilir mi? ... [27 Temmuz 2012] Yaz gündemi ve özgürlükler ... [19 Temmuz 2012] "İnsan hakları alanında temayüz" edenler. ... [12 Temmuz 2012] "Yargı hizmetlerinin etkinleştirilmesi"nde hak ihlalleri... ... [5 Temmuz 2012] DGM-ÖYM-BACM : sayısal çoğunluğu kalıcı kılma araçları mı? ... [28 Haziran 2012] Havacılık hizmetlerinde grev yasağı, Anayasa'ya aykırı ... [22 Haziran 2012] AKP/AYM: Putin-Medvedev ... [9 Mart 2012] DENGE VE DENETLEME SİSTEMİ DE NE DEMEK? ... [1 Mart 2012] "28 ŞUBAT"A HAYIR, AMA YETMEZ...! ... [27 Ocak 2012] Anayasa tipolojisinde Türkiye... (Anayasa zamanı ve mekânı.) ... [3 Kasım 2011] İnsan (enkazda), fikri (hapiste)... ...
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™