Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
2013 neden önemli?
3 Ocak 2013, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

2007 ve 2010,  başlıca iki büyük dönemeç oldu AKP Hükûmetleri için. Şimdi 3.süne  hazırlanıyor: Siyasal rejimi değiştirmek. Bu yolda kaldıraç, 2007 ve 2010 değişiklikleri,  hedef ise“2023 Vizyonu”. Önce, iki yıla yayılacak 3 veya 4 seçim için, taktikler geliştirilecek. Bugünkü anayasal düzene göre,  2014’te yerel seçimler (bahar) ve Cumhurbaşkanı (CB) seçimleri (yaz); 2015’te ise yasama seçimleri (yaz). Muhtemel bir Anayasa referandumu da (2013 yaz) eklenirse,  Hükûmet ve Partisi  için   4 sandık, gelecek 10 yıl stratejisi için belirleyici olacak. , “taktik ve strateji savaşları”, birbiriyle yarıştırılacak gibi görünüyor.

            2007 ve 2010’te, Yürütme ve Yargı-Yürütme ilişkileri üzerine 1982’nin “ruhu derinleştir” ildi.  2013’te ise daha radikal bir hamle yapılarak,  “rejim değişikliği” amaçlanıyor.

Ne var ki, amaçlanan değişikliği, karşılaştırmalı siyaset bilimi ışığında tartışmak veya değerlendirmek mümkün değil. Çünkü, AK Parti önerisi, çağdaş anayasaların dayandığı temel mekanizmaları yok sayıyor: fren-dengeler veya iktidar ve karşı iktidarlar ya da denge-denetleme sistemleri. Bu düzenekler, yatay ve dikey olmak üzere iki boyutlu:

- Yatay: erkler ayrılığı ve anayasal-idarî yargı denetimi, özerk kuruluşlar…

- Düşey/merkez-çevre ilişkisi: yerel ve bölgesel yönetimler, federe devletler.

 Göreceli bir-iki sapma dışında, parlamenter rejimin ortak paydasını  oluşturduğu Avrupa Birliği devletlerinde, yürütmenin güçlendirilmesi yönündeki öznel eğilimler, nesnel karar alma süreciyle çerçevelenmiş bulunuyor.

AKP  önerisinin anlamı ne?

- Gerekçe: 2007 değişikliği  sonucu halk tarafından seçileceği için CB siyasallaşacak ve Yürütmenin iki kanadı arasında çatışma ortaya çıkacak.  Bu süreçte, ‘buna başka siyasal gruplar neden olmuş ve şimdi AKP buna çözüm arıyormuş’ havası yaratılıyor. Aslında böyle bir gerekçe, çözümü basitleştiriyor: Hemen bir Anayasa değişikliğiyle, CB’nin yeniden TBMM tarafından seçilmesini sağlamak.

Ama amaç, gerçekten olası çatışmaları azaltmak olsaydı, o durumda, Fransa ve Portekiz’de olduğu gibi, yarı-parlamenter/yarı-başkanlık rejimlerine özgü düzenlemeler yapılırdı.

Tam tersine, “tek kişi” ekseninde bir rejim tasavvuru, başkanlık veya yarı-başkanlık rejimleriyle de bağdaşmayan bir “kişisel iktidar” olgusunu beraberinde getirir.

Bunun anlamı;  siyasal rejimin evriminde, 1876 Kanun-ı Esâsî’den bu yana ilk ciddi sapma olacak olması. Avrupa karşısında ise,  ülkemizin  belirgin bir biçimde demokrasi standartları dışına kayma olasılığı çok güçlü.

Önerinin  yararı kime?

- Çift başlı yürütme tek başlı olacak; bu kişi, tam hâkim olacak.

- Devlet Başkanı, Parti başkanlığını sürdüreceği için; lideri, CB seçilirse AKP’yi kurtaracak.

- AKP, hâkim parti durumuna getirilecek,

- Toplumun dönüştürülmesi, “devlet-parti-şef” yoluyla on yılda sağlanacak.

Türkiye’nin bölgesel konumu bakımından;

- Siyasal rejim olarak Beyaz Rusya-Mısır eksenine oturacak,

- “Arap Baharı” yaşayan devletleri esinleme yerine, kendisi, “İslâmî ortaçağ”a yönelen “kış rüzgârı”nın etkisi altına girecek,

-Lâiklik ekseni anayasal düzlemde muhafaza edilse de, “toplum-hukuk ve devlet” üçlüsünü “Sünnî İslâm” eksenine dayandırma harekâtı ivme kazanacak.

 

 

Tercih yılı

Bu nedenlerle 2013, Türkiye için “dayatmalı tercih” veya bir “kırılma yılı” olarak da görülebilir. AK Parti,  2010’a göre hem güçlü hem de zayıf:

- Güçlü, çünkü   “anayasal pazarlık”ta, 2010’da yeniden yapılandırdığı AYM ve HSYK,  kazanım hanesinde  görüyor.

- Zayıf, çünkü 2010 değişikliğini destekleyen ve özellikle “yetmez ama, evet!” diyen kesimler, bu kez, muhtemelen “hayır” diyecekler.

Sonuç olarak, AKP’nin işi kolay değil, ama en azından “kazanımı” var. İşi zor olan ise Türkiye, çünkü  kaybetme riski ile karşı karşıya. Bu nedenle, “özgürlükçü demokratik ittifak”, 2013’ün yaşamsal sorunsalı…

 

(Birgün)

[Bu yazı 2062 kez okundu]
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[26 Aralık 2016] Parlamentarizm kalkıyor, ama başkanlık gelmiyor. ... [2 Ağustos 2016] Adil yargılama neden önemli? ... [2 Mayıs 2016] Anayasa'ya aykırı anayasa değişikliği ... [10 Şubat 2016] Yerli ve milli anayasa çelişkisi ... [28 Ocak 2016] 'Türkiye'de çevre adaleti' Avrupa Parlamentosu'nda. ... [31 Aralık 2015] 'Demokratik özerklik' talebi, Anayasa ihlali mi? (Güç bizim, kural ise sizin.) ... [30 Aralık 2015] Sivil toplum örgütleri Anayasa sınavında. ... [17 Aralık 2015] Anayasa konusunda muhalefete düşen görev ... [3 Aralık 2015] Tahir Elçi, 'hukuksuzluk' kurbanı. ... [19 Kasım 2015] 'Yeni Anayasa' deme hakkınız yok, eğer; ... [12 Kasım 2015] Anayasa bahane, başkanlık şahane... ... [5 Kasım 2015] Sivil toplumun demokratik gücü... ... [15 Ekim 2015] "Ankara Katliamı"na hukuki yaklaşım ... [8 Ekim 2015] "Muhalefet lideri" Davutoğlu'nu dinlerken ... [3 Eylül 2015] Kutsanan yaşam ise barış, ölüm ise savaş ... [13 Ağustos 2015] Seçim yolunda anayasa dışı tuzaklar ... [30 Temmuz 2015] Müstafi hükümet ve kamu düzeni... ... [2 Temmuz 2015] AKP ve 'Havuz'u: 'Savaşa evet, koalisyona hayır!' ... [30 Haziran 2015] Seçmen freni: Yasama ittifakı için azınlık hükümeti ... [28 Mayıs 2015] Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli ... [21 Mayıs 2015] Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Karar seçenekleri... ... [7 Mayıs 2015] 'Eski Türkiye'/AKP-Saray ittifakı: 'Yeni Türkiye' ... [17 Mart 2015] Parlamenter rejimi işler kılmak için... ... [29 Ocak 2015] Partiler, seçim ve 'yeni' anayasa sınavına ne kadar hazır? ... [15 Ocak 2015] Bizdeki İslâm: Korkan mı, korkutan mı? ... [8 Ocak 2015] 3. büyük korku: Hukuk ... [25 Aralık 2014] Güvensizlik ve istikrarsızlık sarmalında ba(ğ)zı yasalar ... [11 Aralık 2014] İnsan hakları mı, mezhep mi? ... [4 Aralık 2014] İktidarın iki büyük korkusu: ... ... [6 Kasım 2014] Yargılamada makul süre: Amaç ve araç çelişkisi ... [30 Ekim 2014] Anayasa'ya aykırı yasa önerisi... ... [2 Ekim 2014] Özgürlükten kaçışın 10. yılı... ... [11 Eylül 2014] 'Anayasa oyunu'na gelinmeye! ... [4 Eylül 2014] "Eski" hükümetle "yeni" Türkiye ... [21 Ağustos 2014] Resmi Gazete engeli: "Seçilme" itirafı ... [7 Ağustos 2014] CB seçimleri: Yanlış ve doğrular ... [31 Temmuz 2014] 'Yeni' Türkiye'de insan hakları... ... [17 Temmuz 2014] Ama hangi anayasa ... [10 Temmuz 2014] Ne vesayet, ne de siyaset makamı ... [7 Temmuz 2014] Halk, neyi oylayacak? ... [26 Haziran 2014] Silivri'yi 'darbeciler' mi inşa etti? ... [20 Haziran 2014] Tekli zorlama ve toplu onarım ikilemi ... [12 Haziran 2014] '.En çok ihlal kararı verilen ülke' ... [5 Haziran 2014] AYM, toplu özgürlükler sınavında ... [29 Mayıs 2014] 'Başkanlık Kaldıracı', 'Demokrasi Şalı' demek... ... [22 Mayıs 2014] Düzenleme/Denetleme ve Yaptırım ... [8 Mayıs 2014] CB seçimi: Yarışma-çatışma ikilemi ... [24 Nisan 2014] "Konusu suç teşkil eden emir." ... [17 Nisan 2014] MİT devleti inşasında AYM sınavı ... [10 Nisan 2014] Halk iradesine saygısızlık... ... [27 Mart 2014] Tek parti değil, koalisyon... ... [20 Mart 2014] 'Torba politikası' tutar mı? ... [6 Mart 2014] Anayasa'ya aykırı 'demokratikleşme' ... [27 Şubat 2014] Hukuk yoksa, çete var.. ... [13 Şubat 2014] Anayasa'ya "Açık Aykırılık" ... [6 Şubat 2014] 'Rüşvetle Mücadele Komisyonu' ... [30 Ocak 2014] Tunus, Türkiye'yi esinleyebilir mi? ... [23 Ocak 2014] ". Din ile siyasetin bir arada yürümediği" ... [16 Ocak 2014] Suçlu sayılmama ilkesini de karartan suçlular ... [2 Ocak 2014] 2014: "Hukukla tanışma" yılı olabilecek mi? ... [27 Aralık 2013] Yargıçlar, demokrasi aktörü olabilecek mi? ... [20 Aralık 2013] Anayasa, yargıçları da bağlar... ... [12 Aralık 2013] İnsan Hakları Dünya Mahkemesi ve Türkiye ... [5 Aralık 2013] Mısır, Tunus ve Türkiye ... [21 Kasım 2013] "Hamaney Kürdistan'da." ... [14 Kasım 2013] Muhafaza-kar(lı)lık ve sınırlar ... [31 Ekim 2013] Yeni bir anayasa değişikliği desteklenmeli mi? ... [24 Ekim 2013] 'AB İlerleme Raporu' yansız mı? ... [22 Ağustos 2013] Demokrasi yoluyla hizmet... ... [8 Ağustos 2013] Yönetimin adı ne? ... [21 Haziran 2013] Fişleyen, "Milli İrade" mi? ... [11 Nisan 2013] Oligarşi mi, anayasal monarşi mi? ... [29 Mart 2013] 'Barış sürecinde' siyaset ve hukuk ... [15 Mart 2013] YA AVRUPA OLMASAYDI? ... [7 Mart 2013] 4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği ... [1 Mart 2013] "TEK" SEVENLER ÜLKESİNDE " YARGI BİRLİĞİ" ... [21 Şubat 2013] Yanlışlar zincirinde: Yetkisiz AKP, etkisiz CHP ... [14 Şubat 2013] İki 'ucu açık': Avrupa ve Anayasa ... [1 Şubat 2013] İHAM önündeki Türkiye (Birinci mi, sonuncu mu?) ... [1 Kasım 2012] Anayasal krizi mi, demokrasi eksiği mi? ... [27 Eylül 2012] Bireysel başvuru etkili olabilir mi? ... [27 Temmuz 2012] Yaz gündemi ve özgürlükler ... [19 Temmuz 2012] "İnsan hakları alanında temayüz" edenler. ... [12 Temmuz 2012] "Yargı hizmetlerinin etkinleştirilmesi"nde hak ihlalleri... ... [5 Temmuz 2012] DGM-ÖYM-BACM : sayısal çoğunluğu kalıcı kılma araçları mı? ... [28 Haziran 2012] Havacılık hizmetlerinde grev yasağı, Anayasa'ya aykırı ... [22 Haziran 2012] AKP/AYM: Putin-Medvedev ... [9 Mart 2012] DENGE VE DENETLEME SİSTEMİ DE NE DEMEK? ... [1 Mart 2012] "28 ŞUBAT"A HAYIR, AMA YETMEZ...! ... [27 Ocak 2012] Anayasa tipolojisinde Türkiye... (Anayasa zamanı ve mekânı.) ... [3 Kasım 2011] İnsan (enkazda), fikri (hapiste)... ...
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™