Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
2012'nin Sınıfsal Bilançosu (1) Finans Sermayesinin İşleri Tıkırında
24 Aralık 2012, Mustafa SÖNMEZ
, Mustafa SÖNMEZ

Başındaki küresel kriz belasını henüz def edemeyen dünya kapitalizmi, sorunlu bir yılı geride bırakırken hiç de umut vaat etmeyen yeni bir yıla girme hazırlığında. Ya Türkiye? Merkez Bankası, Kasım 2012 tarihli son Finansal İstikrar Raporunda durumu şöyle değerlendiriyor: Ülkemizde sağlanan mali disiplinin kararlılıkla sürdürülmesi ve esnek para politikası uygulaması olumsuz dış gelişmelerin iktisadi faaliyet üzerindeki etkilerini sınırlamıştır. Etkilememiştir, (teğet geçti), demiyor şükür!.. Sınırlamıştır, diyor. Bu sınırlı etki de kesimden kesime, sınıftan sınıfa değişiyor. Büyüğü başka, küçüğü başka etkileniyor fırtınadan. Aşağıdaki başka, yukarıdaki başka etkileniyor elbette. Bugünden başlayarak 6 yazı boyunca 2012yi sınıfsal perspektiften değerlendireceğim. Hangi kesim, 2012yi nasıl geçirdi ve 2013e nasıl giriyor?.. Önce tuzu en kuru olandan, finans sermayesinden başlayacağım

***

Büyümesini ancak dış kaynak girişi ile gerçekleştirebilen Türkiye kapitalizmi, krizden en çok etkilendiği 2009da yüzde 5e yakın daraldıktan sonra 2010 ve 2011de çektiği dış kaynak sayesinde, yıllık yüzde 9 büyümüştü. Ancak, ithalata dayalı üretim ve tüketim yapısı nedeniyle 2011i 74 milyar dolar gibi rekor bir cari açıkla kapatınca, 2012 için yüzde 4 büyüme hedefi ile yumuşak inişe ikna olmuştu. 2012de umduğunun tersine, yüzde 4 değil, resmi olarak yüzde 2.5 gibi büyüme ihtimali ağır basıyor. İrana altınla doğalgaz borcu ödemeyi ihracat gösterme uyanıklığıayıklanırsa, büyüme yüzde 1e kadar iniyor. Yani bir yılda yüzde 9dan yüzde 1e çakılma gerçeği var 2012de Bu çakılmaya rağmen, dışarıda, özellikle ABde, büyümenin dibe vurması, dış finansın gözünü Türkiyeye çevirmesine neden oldu.

2011’in ilk 10 ayında 67 milyar dolara yaklaşan dış kaynak girişi, 2012’nin aynı döneminde sadece 5 milyar dolar azaldı ve 62 milyar doları buldu. Büyümenin düşmesi ile ithalat, dolayısıyla cari açık da geriledi ve-altın makyajı saklı kalmak kaydıyla- cari açık yüzde 36 azalışla, ekim sonunda 41 milyar dolara geriledi. Dolayısıyla gelen dış kaynak, cari açığı finanse ettikten sonra Merkez Bankası döviz rezervlerini de besledi.

Dış kaynağın yarısına yakını, borsaya ve devlet kâğıtlarına geldi. 18 milyar dolara yakın da dış kredi girişi oldu ve böylece, Türkiyenin dış borç stoku 340 milyar dolara yaklaştı. Dış kaynak akışı aksamasın diye, her zaman yapıldığı gibi, faiz yüksek, kur düşük tutuldu. Nitekim yıllık bazda bakıldığında yatırımcıya reel getiri oranlarına göre en fazla, İMKB 100 Endeksi ve mevduat faizi kazandırdı. TÜFE ile indirgendiğinde borsa yüzde 24.5 ve mevduat faizi yüzde 0.7 oranında yatırımcısına reel getiri sağladı. Buna karşılık külçe altın yüzde 7.5, dolar yüzde 7.2, ve Avro yüzde 12 oranında yatırımcısına kaybettirdi. Bunu TLdeki aşırı değerlenme oranları olarak da okuyabilirsiniz.

***

Merkez Bankasının Türk Lirası yükümlülükler için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılıkların belli bir kısmının döviz ve altın olarak, yabancı para yükümlülükler için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılıkların belli bir kısmının ise altın olarak tesis edilebilmesi imkânı”, bankacılık sektörüne ayrı bir destek oldu . Bankalar için Merkez Bankası şu değerlendirmede bulunmaktadır: Sektörün kârlılığının 2012 yılı ilk çeyreğinde yeniden yükselişe geçmiş olduğu görülmektedir.İlk 10 ay sonunda ise bankaların net kârları 19.5 milyar TLye yaklaştı. Bu geçen yıla göre yüzde 18 artış anlamına gelmektedir.

Ekim 2012 itibarıyla bankaların kullandırdığı kredi tutarı 835.5 milyar TLyi buldu. İlk sırayı tüketiciler aldı. Bankalar konut, otomobil, ihtiyaç kredisi adı altında 172 milyar TL kredi verdiler. Kredi kartı üstünden de 35 milyar TL borçlandı tüketiciler Toplamda yüzde 25e yakın bir pay demek bu

Buna karşılık imalat sanayisinin bankalardan kullandığı krediler ancak ikinci sırada ve payı yüzde 24 dolayında. AKP rejiminin yükselen yıldızı inşaat ve emlak banka kredilerinden yüzde 11e yakın pay aldı. Yine devrin yükseleni ticaret, yani toptan, perakende sektörü yüzde 13.5 pay aldı.

Bankaların batık kredileri ise 18.6 milyar TLden yüzde 25 artış ile 23.3 milyar TLye çıktı. Batıkların dörtte biri kredi kartı borçlularına ait. Ticaret, tekstil ve inşaat, kredi batıran diğer önemli sektörler. Bakalım 2013te batıklar artacak mı?

(26 Aralık yazısı: İnşaatçı Yorgun, Sanayici Pusulasız…)

24 Aralık 2012 - Cumhuriyet

[Bu yazı 1507 kez okundu]
Mustafa SÖNMEZ

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [74]
[27 Temmuz 2015] Hedef, savaş konsepti ile MHP oyları. ... [12 Mayıs 2014] Ekonomi, AKP'yi aşağıya çekiyor. ... [20 Mart 2014] MUSTAFA SÖNMEZ: AKP için oyunun sonu ... [2 Temmuz 2013] Taksim-Tahrir: Ekonomi ve asker... ... [24 Haziran 2013] Şimdi de ekonomi çatladı, sık bakalım... ... [8 Haziran 2013] Yolcudur Abbas; bu sokak durmaz... ... [17 Mayıs 2013] El parasıyla Bölgesel Güç olunur mu? ... [13 Mayıs 2013] RTE, Obama'yı sıktı; Cemaat partileşiyor mu? ... [27 Nisan 2013] AKP, 400 milyar doları nasıl çarçur etti (2) ... [24 Nisan 2013] Dış borç ödemede tehlikeli viraj... ... [20 Nisan 2013] Asker-polis bütçeleri ve yeni Kürt pozisyonu ... [9 Nisan 2013] Artan Kürt göçü ve mesajları (1) ... [27 Mart 2013] Tükenişten serüvene AKP rejimi ... [1 Şubat 2013] Yüzde 1'in Sömürüsü Anadili mi Seçiyor?.. ... [30 Ocak 2013] Ne Yüzde 1'i, Yüzde Yarımın Türkiyesi... ... [25 Ocak 2013] 24 Ocak: Neoliberal 'Yık-Yap'ta 32 Yıl... ... [4 Ocak 2013] Medyada Geçen Yıl ve Bu Yıl. ... [8 Aralık 2012] Gelir Uçurumu Ayağa Dolanıyor. ... [21 Kasım 2012] Yabancı Hazıra Geliyor, Üretmiyor. ... [16 Kasım 2012] Krize Endeksli Muhalefete Not. ... [24 Eylül 2012] Aile Borca Battı Büyüme Yattı. ... [5 Eylül 2012] AKP'yi Dibe Çeken 5 Alan, 5 Bakan ... [25 Ağustos 2012] Kürtsüz, Kürt Sorunu Çözülür mü? ... [22 Ağustos 2012] Akıl Tutulmasından Bizi Koru!.. ... [10 Ağustos 2012] Petrol Odaklı 'Kürt Federalizmi'. ... [28 Temmuz 2012] Suriye Kürtleri ve Şaşkın AKP. ... [25 Temmuz 2012] Avrupa'nın Borç Batağı Büyüyor ... [16 Temmuz 2012] Yabancıya 10 Yılda 109 Milyar Dolar... ... [6 Temmuz 2012] 'Kürt Bölgesi' Var mı, Sınırları Nedir? ... [4 Temmuz 2012] 'Cumhuriyet Duruşu've Rehine Medya. ... [29 Haziran 2012] Bunca Kambur ile Nasıl Savaşacaksın? ... [22 Haziran 2012] İneğe Öykünen Kurbağa Misali... ... [6 Haziran 2012] Kürt Sahnesinde Gecikmiş CHP ... [1 Haziran 2012] Adalet Yanıltıyor; Tutuklu Yüzde 60! ... [28 Mayıs 2012] İnşaatçı AKP'nin 'Dönüşüm' Hinlikleri. ... [9 Mayıs 2012] Çöken Kapitalizme 'Sol' Ne Yapabilir? ... [4 Mayıs 2012] Geçim Zorlaşacak. ... [14 Nisan 2012] Demokratik Özerklik ve Parçalanma Korkusu ... [9 Nisan 2012] 'Cemaat', Oldu 'Hizmet'; Kürtler, Yeniden Çatlak. ... [6 Nisan 2012] Grev Hakkı Üstünden 12 Eylül ve AKP Rejimi ... [23 Mart 2012] CHP'de Rapor Var, Politika Yok. ... [17 Mart 2012] Kaç Kişi, Nerede İş Buldu? ... [7 Mart 2012] Kadına Saygıda Üçüncü Sınıfız. ... [29 Şubat 2012] Avrupalı Yoksullar 115 Milyonu Aştı ... [20 Şubat 2012] Fil Tepişmesinde Milyar Dolarlar. ... [27 Ocak 2012] Ya IMF Haklı Çıkarsa? ... [18 Ocak 2012] Sağlık Balonu Sönüyor ... [30 Aralık 2011] Türkiye'yi 2012'de Neler Bekliyor?.. ... [9 Aralık 2011] AB'de Gerçek Sorun: Yüzde 18 İşsizlik. ... [12 Kasım 2011] Avrupa 4 Parça. ... [4 Kasım 2011] Yol Ayrımında Kırık Hayaller ... [29 Ekim 2011] Afete Karşı Yerel Örgütlenme ... [17 Ekim 2011] Bir Maniniz Yoksa, Komünizm Gelecek ... [1 Ekim 2011] Borcu, Açığı Bırak, Araba Geyiğine Bak... ... [17 Eylül 2011] Suzan Hanım'a Doğru Bilgi Verin. ... [7 Eylül 2011] Duble Yolun Nesi Marifet? ... [12 Ağustos 2011] Krize Karşı Emek Barikatı... ... [10 Ağustos 2011] Yediğiniz Hurmalar, Bir Yerinizi Tırmalar. ... [30 Temmuz 2011] On Göstergede Teğet Dersleri. ... [20 Temmuz 2011] Onlar 'Ortak', Biz, 'İyice Pazar' ... [16 Temmuz 2011] Krizde Yeni Dalga Türkiye'yi Sarsacak... ... [6 Temmuz 2011] Enflasyonda Düşüş Nasıl Okunmalı? ... [29 Haziran 2011] Büyük İşsizlik Büyük İllerde ... [15 Haziran 2011] AKP'nin Yoksulluğu Yönetme Becerisi. ... [10 Haziran 2011] 20 Özerk Bölgeli Üniter T.C. ... [8 Haziran 2011] 'Bölgesel Özerklik Kurultayı' Yapılmalı ... [3 Haziran 2011] Özerklik İspanya'yı Böldü mü? ... [1 Haziran 2011] TOKİ'den Aslan Payı Kimlerin? ... [14 Mayıs 2011] 'Özerk Bölgeli Türkiye' ve Sorular... ... [23 Nisan 2011] Milliyet-Vatan Satışları ve Medya ... [11 Nisan 2011] Borçlandır, Sat: Nereye Kadar? ... [25 Mart 2011] Özürlü Seçimler. ... [5 Şubat 2011] Polis Devletinin Neresindeyiz? ... [21 Aralık 2010] Büyüme, İstihdam 'Verimlilik' Nerede? ...
Mustafa SÖNMEZ
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™