Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Krize Endeksli Muhalefete Not.
16 Kasım 2012, Mustafa SÖNMEZ
, Mustafa SÖNMEZ

Türkiyede muhalefet olarak ortaya çıkanların (hepsi değilse de, hatırı sayılır bir kısmının) en büyük beklentilerinden biri, AKP rejiminin, olası bir ekonomik krizi yönetemeyeceği ve kitleler nezdinde önemli itibar, dolayısıyla oy kaybına uğrayacağı üzerine. Krize endeksli bu determinist muhalefetin tembellikle malul olduğu açık. Bunların, neredeyse sabah akşam kriz tanrısına yalvar yakar bir halleri ve Kriz ne zaman?başlıklı bir kehanet arayışları var.

Kehanet değil; kriz her an kapıda. Türkiye ekonomisi önemli bir kırılganlığa sahip. Zayıf halkalar her an kopabilir. Ama bu, otomatikman ekonominin yönetilmez hale geleceği anlamını taşımaz. Hükümetin elinde, kriz eğilimlerini önleme, yumuşatma, aşma konusunda ne tür imkânlar, cephane var, bu önemli. Bunları yokmuş gibi farz etmek, büyük eksiklik. Kaldı ki, yönetenlerin artık yönetememesi yetmez, yönetilenlerin de artık böyle yönetilmek istemedikleriniifade etmeleri, daha önemlisi kendi oyun planlarıyla sahne almaları gerekir. Bu da sırtüstü yatıp ekonomik krizi beklemekle olmaz. Topluma sadece ekonomik değil, politik, kültürel alternatif olarak ne önerdiğiniz önemli.

***

Yeniden Türkiyede kriz ihtimaline dönelim. Türkiye kapitalizminin dış kaynağa bağımlılığı en önemli zaafı. Dış kaynak girmedikçe sermaye birikimi süremiyor, ekonomi büyüyemiyor. İkincisi, gelen dış kaynakla ancak iç talebe dönük üretim yapılıyor. İhracat özürlü bir yapı var. Böyle olunca, ithalat daha hızlı tırmanıyor ve sonuçta büyüme, ancak cari açık vererek sürdürülebiliyor. İçeride, çarkı çevirmeye yetecek bir alım gücü, istikrarlı bir iç talep de yok. Gelir uçurumu, talep genişlemesine engel. Hanehalkı borç yükü, hesaplananlardan daha büyük ve sınıra dayandı.

İç pazarda dayanıklı tüketim malı pazarları doyumun sınırına gelince umut, konut üretmeye ve satmaya geldi. Şimdi sermayedarlar inşaata sıkı sıkıya sarılmış durumdalar. Ancak burada da konut stoku ve spekülatif fiyat artışları söz konusu. Zayıf halka, her an kopabilir. Kopar da AKP rejimi buna seyirci mi kalır, elinde müdahale araçları yok mudur? Elbette vardır ve rejime muhaliflerin bunların neler olduğunu hatırlamaları gerekir.

***

Birincisi, inşaat-konut sektörü üstünden olası bir yol kazası karşısında iktidarın elinde sektörde baş aktör durumunda da olan birkaç araç var; TOKİ, Emlak Konut, Halk GYOÖzellikle deprem gerekçeli kentsel dönüşüm isimli yağma yasaları ile yetkilerini tahkim eden iktidar, her tür kamu arsasını, orman-tarım arazilerini, kıyıları tepe tepe kullanarak, zora girecek firmalar için bir tür hava yastığına sahip. TOKİ ve kamu GYOlarının kurtarmadan dolayı içine girecekleri finansal sıkıntıya, yanı sıra büyük inşaat firmalarının yaşayabileceği finansal sorunlara, banka sistemi, özellikle kamu bankalarının koltuk değneği yapılması muhtemel. Banka sistemi, bundan dolayı daralırsa, Merkez Bankasının, belli para politikalarıyla kurtarma ekibine dahil olması, hep olası. Dahası, bütün bu kriz atlatıcı, giderici kurtarma operasyonlarının ortaya çıkaracağı yüklerin merkezi bütçeden karşılanması hem mümkün, hem muhtemel Merkezi bütçe, her ne kadar SGK, büyükşehir belediyeleri, artan maaş harcamaları ile su almaya başlasa da, böyle bir kriz anında, bütçe açığını biraz daha büyütme pahasına, krize etkin müdahale etme imkânı var.

***

Bütün bu muhtemel kriz giderici, azaltıcı müdahaleler, iktidarı zayıflatmaz ve maliyet ödetmez anlamına gelmiyor, elbette. Nitekim dönüp Avrupaya özellikle Güney ABnin krizdeki ülkelerine baktığımızda, gördüklerimiz, kriz giderici politikaların ertesinde kamunun, siyasi iktidarların içine düştükleri mali krizin, zafiyetin yansımasıdır. Bunu aşmak için başvurulan ise, yeniden halka kemer sıktırma politikalarıdır. Bu adaletsiz politikalara karşı, Avrupa işçi sınıfının genel grevlerle direnmesine tanık oluyoruz.

Özetle, patlayabilecek krize karşı, önlem olarak kamu kaynaklarının kullanılabileceğini, AKP rejiminin, böylesi durumlarda elinin altında yığınaklar, imkânlar olduğunu hatırlamak gerekiyor. Küresel krizin 2008-2009 yansıması nasıl aşıldı, anımsayalım. Yüzde 5e yakın 2009 küçülmesi, ancak bütçe açığı milli gelir oranının yüzde 5ine kadar çıkarılması ile aşıldı ve açık sonraki yıllarda yüzde 1lere indirildi. Nasıl? Elbette düşük ücrete zorlama, sermayeye vergi teşviki ve sıcak paranın yeniden girişini özendirmekle. Aynı oyun yine oynanabilir. Bundan ders çıkarıp ona göre kamuoyunu bilinçlendirip, örgütlemek gerekiyor.

(Cumhuriyet)

[Bu yazı 1396 kez okundu]
Mustafa SÖNMEZ

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [74]
[27 Temmuz 2015] Hedef, savaş konsepti ile MHP oyları. ... [12 Mayıs 2014] Ekonomi, AKP'yi aşağıya çekiyor. ... [20 Mart 2014] MUSTAFA SÖNMEZ: AKP için oyunun sonu ... [2 Temmuz 2013] Taksim-Tahrir: Ekonomi ve asker... ... [24 Haziran 2013] Şimdi de ekonomi çatladı, sık bakalım... ... [8 Haziran 2013] Yolcudur Abbas; bu sokak durmaz... ... [17 Mayıs 2013] El parasıyla Bölgesel Güç olunur mu? ... [13 Mayıs 2013] RTE, Obama'yı sıktı; Cemaat partileşiyor mu? ... [27 Nisan 2013] AKP, 400 milyar doları nasıl çarçur etti (2) ... [24 Nisan 2013] Dış borç ödemede tehlikeli viraj... ... [20 Nisan 2013] Asker-polis bütçeleri ve yeni Kürt pozisyonu ... [9 Nisan 2013] Artan Kürt göçü ve mesajları (1) ... [27 Mart 2013] Tükenişten serüvene AKP rejimi ... [1 Şubat 2013] Yüzde 1'in Sömürüsü Anadili mi Seçiyor?.. ... [30 Ocak 2013] Ne Yüzde 1'i, Yüzde Yarımın Türkiyesi... ... [25 Ocak 2013] 24 Ocak: Neoliberal 'Yık-Yap'ta 32 Yıl... ... [4 Ocak 2013] Medyada Geçen Yıl ve Bu Yıl. ... [24 Aralık 2012] 2012'nin Sınıfsal Bilançosu (1) Finans Sermayesinin İşleri Tıkırında ... [8 Aralık 2012] Gelir Uçurumu Ayağa Dolanıyor. ... [21 Kasım 2012] Yabancı Hazıra Geliyor, Üretmiyor. ... [24 Eylül 2012] Aile Borca Battı Büyüme Yattı. ... [5 Eylül 2012] AKP'yi Dibe Çeken 5 Alan, 5 Bakan ... [25 Ağustos 2012] Kürtsüz, Kürt Sorunu Çözülür mü? ... [22 Ağustos 2012] Akıl Tutulmasından Bizi Koru!.. ... [10 Ağustos 2012] Petrol Odaklı 'Kürt Federalizmi'. ... [28 Temmuz 2012] Suriye Kürtleri ve Şaşkın AKP. ... [25 Temmuz 2012] Avrupa'nın Borç Batağı Büyüyor ... [16 Temmuz 2012] Yabancıya 10 Yılda 109 Milyar Dolar... ... [6 Temmuz 2012] 'Kürt Bölgesi' Var mı, Sınırları Nedir? ... [4 Temmuz 2012] 'Cumhuriyet Duruşu've Rehine Medya. ... [29 Haziran 2012] Bunca Kambur ile Nasıl Savaşacaksın? ... [22 Haziran 2012] İneğe Öykünen Kurbağa Misali... ... [6 Haziran 2012] Kürt Sahnesinde Gecikmiş CHP ... [1 Haziran 2012] Adalet Yanıltıyor; Tutuklu Yüzde 60! ... [28 Mayıs 2012] İnşaatçı AKP'nin 'Dönüşüm' Hinlikleri. ... [9 Mayıs 2012] Çöken Kapitalizme 'Sol' Ne Yapabilir? ... [4 Mayıs 2012] Geçim Zorlaşacak. ... [14 Nisan 2012] Demokratik Özerklik ve Parçalanma Korkusu ... [9 Nisan 2012] 'Cemaat', Oldu 'Hizmet'; Kürtler, Yeniden Çatlak. ... [6 Nisan 2012] Grev Hakkı Üstünden 12 Eylül ve AKP Rejimi ... [23 Mart 2012] CHP'de Rapor Var, Politika Yok. ... [17 Mart 2012] Kaç Kişi, Nerede İş Buldu? ... [7 Mart 2012] Kadına Saygıda Üçüncü Sınıfız. ... [29 Şubat 2012] Avrupalı Yoksullar 115 Milyonu Aştı ... [20 Şubat 2012] Fil Tepişmesinde Milyar Dolarlar. ... [27 Ocak 2012] Ya IMF Haklı Çıkarsa? ... [18 Ocak 2012] Sağlık Balonu Sönüyor ... [30 Aralık 2011] Türkiye'yi 2012'de Neler Bekliyor?.. ... [9 Aralık 2011] AB'de Gerçek Sorun: Yüzde 18 İşsizlik. ... [12 Kasım 2011] Avrupa 4 Parça. ... [4 Kasım 2011] Yol Ayrımında Kırık Hayaller ... [29 Ekim 2011] Afete Karşı Yerel Örgütlenme ... [17 Ekim 2011] Bir Maniniz Yoksa, Komünizm Gelecek ... [1 Ekim 2011] Borcu, Açığı Bırak, Araba Geyiğine Bak... ... [17 Eylül 2011] Suzan Hanım'a Doğru Bilgi Verin. ... [7 Eylül 2011] Duble Yolun Nesi Marifet? ... [12 Ağustos 2011] Krize Karşı Emek Barikatı... ... [10 Ağustos 2011] Yediğiniz Hurmalar, Bir Yerinizi Tırmalar. ... [30 Temmuz 2011] On Göstergede Teğet Dersleri. ... [20 Temmuz 2011] Onlar 'Ortak', Biz, 'İyice Pazar' ... [16 Temmuz 2011] Krizde Yeni Dalga Türkiye'yi Sarsacak... ... [6 Temmuz 2011] Enflasyonda Düşüş Nasıl Okunmalı? ... [29 Haziran 2011] Büyük İşsizlik Büyük İllerde ... [15 Haziran 2011] AKP'nin Yoksulluğu Yönetme Becerisi. ... [10 Haziran 2011] 20 Özerk Bölgeli Üniter T.C. ... [8 Haziran 2011] 'Bölgesel Özerklik Kurultayı' Yapılmalı ... [3 Haziran 2011] Özerklik İspanya'yı Böldü mü? ... [1 Haziran 2011] TOKİ'den Aslan Payı Kimlerin? ... [14 Mayıs 2011] 'Özerk Bölgeli Türkiye' ve Sorular... ... [23 Nisan 2011] Milliyet-Vatan Satışları ve Medya ... [11 Nisan 2011] Borçlandır, Sat: Nereye Kadar? ... [25 Mart 2011] Özürlü Seçimler. ... [5 Şubat 2011] Polis Devletinin Neresindeyiz? ... [21 Aralık 2010] Büyüme, İstihdam 'Verimlilik' Nerede? ...
Mustafa SÖNMEZ
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™