Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Üçüncü Dünya Savaşı
31 Ağustos 2012, Metin ÇULHAOĞLU
, Metin ÇULHAOĞLU

Güneydoğuda Mısır’dan kuzeydoğuda Afganistan’a uzanan coğrafyanın bugün yeni bir “dünya savaşının” işaretlerini verdiğini söylemek abartı sayılmamalıdır.

Tarihte “dünya savaşı” adı verilen iki büyük boğazlaşma yaşandığına göre, netlik açısından yukarıdaki önermeyi biraz daha inceltebiliriz: Bugün bölge, 20. yüzyılda yaşanan dünya savaşlarından ikincisinin değil daha çok birincisinin işaretlerini vermektedir. Başka deyişle, bir göndermede bulunulacaksa 1914 yılının ilk altı ayı, bölgede bugünkü durumu tartma açısından görece daha anlamlı olacaktır.

Kuşkusuz, 1914 yılındaki durum ile günümüzün koşulları, tarafları, dengeleri vb arasında sayısız farklılık bulunabilir. Ancak, farklılıklara göre sayıca az da olsa kimi benzerlikler ve “çağrışımlar” gerçekten ürküntü vericidir.

Ne gibi?

Örneğin, bugün geriye dönüp bakıldığında, İkinci Dünya Savaşı’ndan şöyle ya da böyle kaçınılabileceğini düşünmek mümkündür; Birinci Dünya Savaşı içinse pek mümkün değildir. Birinci Dünya Savaşı, retrospektif (geriye dönük) bir bakışla kaçınılmaz görünmektedir. Bölge’deki olası yeni “dünya savaşına” gelirsek,  şimdilik “kaçınılmaz” denmese bile giderek yaklaşmaktadır.

Sonra, “kaçınılabilir” olmasına rağmen İkinci Dünya Savaşı tanımlanabilir ve sayıca az taraf arasındaki hassas dengelerin bozulmasıyla patlak vermiştir. Savaşın başlaması için, özel bir “kıvılcım”, birilerinin bir yerlere bomba atması veya bir veliahdın öldürülmesi gerekmiyordu. Birinci Dünya Savaşı öncesinde ise durum daha farklıdır; tanımlanabilir taraflar dışında, her biri farklı amaçlar peşinde irili ufaklı, ama her biri “pimi çekebilecek” özneler söz konusudur.

“Taraf” ile “özne” arasındaki fark önemlidir. Her “taraf” bir öznedir; ana her öznenin aynı zamanda tanımlanabilir bir taraf olması gerekmez. Böyle bakıldığında, bugün bölgede Birinci Dünya Savaşı öncesinden de beter bir durum vardır. Ülkelerin, belirli bir coğrafyaya yerleşik (ve seküler) güçlerin ötesinde, hareketli, bugün burada yarın orada, kimileri küçük, ama her biri “yakarım bu dünyayı” diyebilecek özneler söz konusudur.

Nihayet, Birinci Dünya Savaşı, başta öngörülenlerin ötesinde harita çizimleriyle sonuçlanmıştı. İkinci Dünya Savaşı ise haritacılık açısından ilkine göre daha kısır kalmıştır. Bugüne geldiğimizde, yeni sınırların çizilmesi anlamında haritacılık şimdilik fazla ön planda görünmese bile olası bir savaşın ardından haritacılığın daniskası gündeme gelecektir. Birinci Dünya Savaşı sonrasında çizimler büyük ölçekli haritalar üzerinde cetvelle yapılmıştı. Bu kez birimler çok küçüleceğinden, sınırlar yeniden çizilirken haritanın yanı sıra arazi üzerinde kadastro çalışmaları da gerekebilecektir.

Peki, şu denemez mi: Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarından önce, kendi üstünlüğünü tüm taraflara kabul ettirmiş, bu anlamda “tekleşmiş” bir güç söz konusu değildi; oysa bugün giderek gerilese bile ABD hâlâ tartışmasız “süper güç”tür.

Bu önemli bir farklılık değil mi?

ABD bölgenin yangın yerine dönmesine gerek kalmadan kimi rötuşlar ve denge ayarlamalarıyla kendine göre bir statüko oluşturabileceğine, “süper” gücünün buna yeteceğine inansaydı elbette “farklılık” sayılabilirdi.

Ama böyle değildir: Bugün ABD kendi gücünü maşalarının arkasında, daha geri planda tutmakta, bu gücü, çıkacak yangının ve bunun getireceği kaosun ardından tam anlamda devreye sokmayı planlamaktadır.

***

Eee, madem deminden beri Birinci Dünya Savaşı diyoruz, o zaman en büyük ödüllü sorudan kaçmak olmaz:

Birinci Dünya Savaşı’ndan 1917 Devrimi ve RSFCC (Rusya Sosyalist Federatif Cumhuriyeti) çıkmıştı, olası bir savaş benzer bir (yan) sonuç verebilir mi?

“Coğrafya” neresi olursa olsun…

Böyle bir soruya verilecek “evet, mutlaka böyle olacaktır” yanıtında dar kafalı sözde bir determinizmin ötesinde “marazi” yanlar da bulmak mümkündür.

Telaffuz bile edilmemesi gerekir.

Buna karşılık, “en küçük bir olasılık bile yok” denmesi de fazlaca peşin, önemli kırılmaları ve olumsallıkları hiç hesaba katmayan bir hüküm olacaktır.

En iyisi, doğrusu ve gerçekçisi, “ne çıkarsa bahtıma” piyangoculuğuna hiç bulaşmadan, yaklaşmakta olan felaketi önlemek için artık gücümüz neyse, ne kadarsa hepsini seferber etmektir.  

Öyle durumlar olur ki, “mühim olan insanlık” denmesinde sakınca yoktur.

(Birgün)

[Bu yazı 1263 kez okundu]
Metin ÇULHAOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [31]
[29 Eylül 2015] Analiz ve siyaset ... [30 Ağustos 2014] Başbakan Davutoğlu? ... [11 Ocak 2014] Karı koca arasına girilmez ... [2 Ekim 2013] Paket ve 'ortam sürekliliği' ... [31 Ağustos 2013] Tanrı (ve ABD) yanındayken bile... ... [29 Ağustos 2013] Ramazan endişeleri ... [16 Temmuz 2013] Kuşak fırsatı ... [8 Haziran 2013] Kitlesel hareketlenme: İlk tespitler ... [23 Nisan 2013] Önce marazileşme sonra meczuplaşma ... [9 Nisan 2013] Âlemin keyfi yerinde yine maşallah ... [27 Mart 2013] 'Hassas dönem' için gözlemler ve saptamalar ... [25 Aralık 2012] Sosyalizm hacıyatmaz mı? ... [23 Eylül 2012] AKP: Yolun sonunda mı? ... [7 Eylül 2012] Madalyonun iki yüzü ... [25 Ağustos 2012] Güle güle Metin ... [11 Ağustos 2012] Alışmamız gerekiyor! ... [4 Ağustos 2012] Çok da karmaşık olmayan bir denklem ... [14 Temmuz 2012] Yoğunlaştığı yer, inceldiği yerdir ... [16 Haziran 2012] Eşitsiz gelişme ... [8 Haziran 2012] Siyasette iki gündem bir strateji ... [1 Haziran 2012] Tarassut noktaları ... [24 Mart 2012] Osmanlı: Dönelim de hangi dönemine? ... [25 Şubat 2012] ABD strateji fukarası mı? ... [18 Şubat 2012] "Devletin tepesinde neler oluyor?" (*) ... [3 Aralık 2011] Bir kez daha: Süreklilik mi, kopuş mu? ... [3 Eylül 2011] Durum çok mu umutsuz? ... [27 Ağustos 2011] Türkiye solcusunun çilekeş bir insan olarak portresi ... [6 Ağustos 2011] Bir Ortadoğu Vizyonu ... [25 Haziran 2011] Kilitlenme ve "Yıldızın Parladığı Anlar" ... [23 Nisan 2011] Rota nereye? ... [21 Ocak 2011] Beş soruda AKP ve Liberaller ...
Metin ÇULHAOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™