Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Faşizm yoksa gerekçeniz yok
23 Ağustos 2012, Ömer Faruk EMİNAĞAOĞLU
, Ömer Faruk EMİNAĞAOĞLU

Tutuklu milletvekilleri için hukuk deniyorsa TBMM de, Bakan da, Başsavcı da görevden kaçamaz!

Geçmişte siyasi iktidar, hükümlü Erdoğan’ın TBMM’ye girebilmesi için, muhalefetin de desteğini alarak anayasa değişikliğine gitmişken, bugün üstelik de 12 Eylül izlerini taşıyan anayasa hükümleri nedeniyle özgürlükleri bile kısıtlanan tutuklu milletvekilleri konusunda, iktidar partisinin anayasa değişikliğinden kaçması anlaşılabilir değildir.

12.6.2011 seçimleri ile oluşan 24üncü dönem TBMM ilginç bir fotoğraf yansıtmaktadır. Bu fotoğrafa göre, AKP dışında kalan ve TBMMnde grubu bulunan tüm siyasi partilerden çeşitli sayıda milletvekili, 2005 yılında AKP tarafından kurulmuş bulunan ÖGMler tarafından tutuklanmış olup bu tutukluluklar da halen devam etmektedir.

TBMM uzunca bir süredir, yeni bir anayasa yapma söylemi ile meşguldur. Görünürde kullanılan gerekçe de, daha ileri bir demokrasiye geçebilmek için, mevcut anayasadan 12 Eylülün izlerinin silineceği bir anayasa taslağının hazırlanmakta olduğudur. Bu söylemin içtenliği, konuyla doğrudan ilgilidir. Milletvekillerinin tutukluluklarının sürmesi, 1982 Anayasasında yer alan ve 12 Eylülün izlerini taşıyan yürürlükteki hükümlerinin sonucudur. Tutuklamaların dayanağı konular, anayasanın 14üncü maddesi kapsamında kalmaktadır. Bu konular da ilk kez 1982 Anayasasının 83/2nci maddesiyle yasama dokunulmazlığı dışında bırakılmıştır. Bu nedenle 12 Eylülden kaynaklanan bu izler anayasadan silinip, 1961 Anayasasının yasama dokunulmazlığı ile ilgili 79uncu maddesi gibi hükümler geçerli kılınsa idi, hiçbir milletvekili TBMM kararı olmadan doğrudan tutuklanamayacağı için, mevcut tutukluluklar da ortaya çıkmayacaktı. Diğer bir ifade ile, şu an ki tutuklamalar, otuz yıl önce gündeme gelse idi, tutuklama öncesinde TBMM kararı gerektiği ve hukukun üstünlüğünü gözetmesi gereken TBMM de bu yolda karar vermeyeceği için, bu tutuklamalar yaşanmayacaktı.

12 Eylülün izlerinin anayasadan silineceği söylemiyle yeni bir anayasa taslağı hazırlanmakta olsa da mevcut milletvekilleri, çok açıkça 12 Eylülün izlerini taşıyan bu hükümler nedeniyle tutuklu bulunduklarına göre, söz konusu hükümler illa yeni anayasayla birlikte mi değiştirilecektir? Yeni anayasa süreci bütünüyle bitirilene kadar da göz göre göre, 12 Eylül ürünü bu hükümler nedeniyle, mevcut milletvekillerinin tutukluluğuna seyirci mi kalınacaktır?

Yeni anayasa süreciyle ilgili gerçek ve içten düşünce, 12 Eylül izlerinin silineceği bir anayasa ortaya çıkarmak ise anayasanın dokunulmazlığa sınır koyan ve 12 Eylül döneminden kalan hükümleri nedeniyle de bu tutuklamaların yaşandığı tartışmasız olduğuna göre, tüm siyasi partilerin, bir an önce bu ucube hükmü ortadan kaldırmaları, bu ucube hükmün kaldırılıp tahliyelerin sağlanabilmesi için de mutlaka yeni anayasa sürecinin bitmesini beklememeleri gerekmektedir.

Bu süreçte, başka konularda anayasa değişiklikleri yapılırken dokunulmazlıkla ilgili anılan maddede değişiklik yapılmaması da, yeni anayasa süreci ile amaçlananın, gerçekten 12 Eylülün izlerini taşımayacak bir anayasa yapma olmadığı yolundaki kuşkulara da açıkça haklılık kazandırmaktadır. Siyasi irade içten ise işi hiç uzatmadan, özgürlüklerin kısıtlanmasına neden olan bu 12 Eylül hükmünün, yürürlükte kalmasına bir gün bile seyirci kalmadan, anılan maddeyi değiştirme iradesini ivedilikle ortaya koymalıdır.

Geçmişte siyasi iktidar, hükümlü Erdoğanın TBMMye girebilmesi için, muhalefetin de desteğini alarak anayasa değişikliğine gitmişken, bugün üstelik de 12 Eylül izlerini taşıyan anayasa hükümleri nedeniyle özgürlükleri bile kısıtlanan tutuklu milletvekilleri konusunda, iktidar partisinin anayasa değişikliğinden kaçması anlaşılabilir değildir.

Tutuklama, özetle iki nedenle olanaklıdır: Bunlardan birincisi kaçma kuşkusunun, diğeri de kanıtları karartma kuşkusunun varlığıdır. Bunların dışında üçüncü bir tutuklama nedeni evrensel ve iç hukuka göre olanaklı değildir. Bu nedenlere dayalı olarak tutuklama yoluna başvurabilmek için de suçun işlendiği konusunda kuvvetli suç şüphesi olmalı ve özgürlüğün kısıtlanması konusunda ölçülü hareket edilerek, başka tedbirlere başvurma olanağı yok ise tutuklama yoluna gidilmelidir. Bu konudaki mahkeme kararları da hem evrensel kurallar, hem anayasa kuralı, hem de mevcut yasalar uyarınca, gerekçeli olmak zorundadır. Gerekçe ise soyut, ezberi, ben yaptım oldu niteliğinde değil, okuyanı ikna edici içerikte olmalıdır.

Bir kimse milletvekili seçildiğinde, halktan, sivil ve resmi organlardan kaçmayıp onlarla temas kurarak, sorunlarına çare ve çözüm üretmek amacıyla TBMMde görev almaktadır. Sorunlar da, ulusal ölçekteki iş ve düzenlemeleri, yine politikaların da bu ölçekte ve de eşitlik içinde uygulanıp tartışılmasını gerektirdiği için, kendisini seçenleri veya seçildiği bölgeyi değil, bütün halkı ve ulusu temsil etmekle görevlendirilmektedir. İşte aday olan kişi bu amaçla hareket ederek kaçmama iradesini ortaya koyup, seçilip halktan vekâleti alarak TBMMye girmektedir. Dolayısıyla bir milletvekili için, kaçma kuşkusu, her zaman için çok istisnadır ve zaten de son derece açık, somut ve ikna edici kanıtlara dayanmak zorundadır. İradesini, kaçmayıp halkı temsil etmek olarak ortaya koyan bir milletvekili için istisnaen var olacak bu tutuklama nedeni durumunda da ölçülülük evrensel kuralı uyarınca pekâlâ, özgürlüğünü kısıtlamadan, ancak onun yargılamada hazır bulunmasını sağlayacakdiğer tedbirlere çok rahatlıkla başvurmak olanaklıdır. Bunlar yapılmadan, basma kalıp sözcükler kullanılması, içi doldurulmadan yasadaki ifadelerin tekrarlanması, ikna edici gerekçe sayılamaz. Böyle bir gerekçeden hareketle de kimse özgürlükten yoksun bırakılamaz. Aynı durum, kanıtları karartma gerekçesi için de söz konusudur. Yasa uyarınca bir kimse hakkında dava açılabilmesi için, soruşturma evresinde ulaşılabilen bütün kanıtlara ulaşılarak bu kanıtlarla suçun işlendiği hususunda yeterli kuşku hali ortaya çıkmışsa, dava ve yargılama süreci başlamalıdır (CMK 170/2). Bu arada suçun subutuna etki edeceği mutlak sayılan bir kanıt toplanmadan iddianame düzenlenmiş ise bu durum CMK 174. maddesi uyarınca iddianamenin iadesi nedenidir. İddianame kabul edildiğine göre, suçun subutuna etki edeceği mutlak olan toplanmamış kanıtların bulunmadığı, mahkeme kararı ile sabit demektir. Bunun dışında kalan ve suçun subutuna etki edecek düzeyde olmayan, ancak toplanmamış diğer kanıtlar konusunda da, bu kanıtların karartılması halinde, etkilenebilecek herhangi bir hukuksal durum bulunup bulunmadığının ortaya konulması gerekmektedir. Suçun subutuna etki edecek düzeyde olmayan kanıtları karartma kuşkusundan hareketle tutuklama kararı verilmesi ise tutuklamanın ölçülü olması kuralı ile açıkça bağdaşmamaktadır. Ayrıca mahkemeler, kural olarak kanıt toplama mercii değil, toplanan kanıtlar uyarınca açılan davalarda, bu kanıtların değerlendirilip tartışıldığı ve yargılama yapıldığı organlardır.

Hiç kimse, koşulları oluşmadan, yine göstermelik, keyfi gerekçelere bağlı olarak tutuklanamaz. Koşullar, gerekçe ile açıkça ortaya konulmalıdır. Konulamıyorsa -ki konulamamaktadır- o halde yazılanlar göstermelik gerekçelerdir. Yaşanan bu hukuka aykırılıkların da itiraz üzerine ortadan kaldırılması gerekmektedir, ki itirazlar da hiçbir biçimde sonuç vermemektedir. Siyasi irade, yeni anayasa sürecinde ve bu sürecin gerekçesi olan söyleminde içten olsa, 1982 Anayasasının anılan hükümlerinin derhal değiştirilmesi gerekirdi. ÖGMler de, bağımsız, tarafsız ve adalet çerçevesinde hareket etseler, ikna edici gerekçe yazmak durumunda kalacakları için, siyasi iktidar paralelinde tutum takınamayacaklar, o zaman da bu kararlar ortaya çıkmayacaktı.

Sorunun tek çözümü, 1961 Anayasasındaki gibi bir düzenlemeye gidilerek, dokunulmazlıklar konusunda 12 Eylülün izini taşımayacak bir anayasa değişikliğinden geçmektedir. Yeni anayasa süreci,12 Eylülün izlerinin silinmesi söylemi ile başlatıldığına göre, siyasi iktidar bu süreç bitmeden, anılan değişikliği gerçekleştirerek, yeni anayasa konusunda içten bir irade ve söylem tutarlılığını da böylece ortaya koyabilecekken, nedense ısrarla bu yoldan kaçmaktadır! Ülke gündeminde ortaya çıkan tepkiler nedeniyle sorumluluğu üzerinden atmak için de olmadık ve göstermelik davranışlar sergilemektedir.

Konu ile ilgili anayasa değişikliğinden uzak duran iktidar, mahkemelerin de hukuksuz davranışları karşısında, çözüm üretme çabası içinde olduğu algısı yaratmak için, 02.7.2012 tarih ve 6352 sayılı Yasa ile, tutuklamaya ilişkin CMKnin 101/2nci maddesinde değişiklik yaparak, bu değişiklikte tutuklama için, kuvvetli suç şüphesinin, tutuklama nedenlerinin varlığının, tedbirinin neden ölçülü olduğunu gösteren kanıtlarınsomut olgularla açıkça ortaya konulmasının gerektiği belirtilmiştir. Böylece iktidar, milletvekilleri konusunda mahkeme kararları nedeniyle yaşanan ve anayasa değişikliğine yeltenilmediği için de devam eden hukuksuzlukta, mahkemelerin daha özenli davranmasını sağlayacak yasa değişikliğini yaptığı takıyyesiyle, sorumluluğu üzerinden atacak biçimde kamuoyu yaratma yoluna gitmiştir. Oysa, söz konusu değişiklik ile yasaya eklenen bu sözler, tutuklama konusunda hukuksal anlamda yeni herhangi bir sonuç doğuran hiçbir boyut taşımamaktadır. Çünkü zaten anayasa ve CMK uyarınca mahkeme kararları gerekçeli olmak zorundadır. Bu tabloda siyasi iktidar, ülke gündemini yanlış yönlendirmiş, sorunun çözümü için anayasa değişikliği yoluna gitmemiş, yeni anayasa söylemindeki asıl amacının da 12 Eylülün izlerini silecek bir anayasa hazırlamak olmadığı yolundaki iradesini de ayrıca tescil etmiştir. Siyasi iradenin bu tutumu nedeniyle milletvekillerinin tutuklulukları, ÖGMlerde hukuk gözetilmeden devam etmekte olup oysa ÖGMler vicdanları sızlattıkları itiraf da edilerek kaldırılmışlardır.

Yukarıda ortaya konulan hukuksal durum karşısında, bağımsız ve tarafsız hareket ettikleri söylenemeyecek ÖGMler, 1960 öncesi TBMM Tahkikat Komisyonu görünümüne sokulup özde mahkeme olmaktan çıktıkları için, bu tabloda da hukuk devleti ve erkler ayrılığı ciddi darbe almıştır. Çünkü ÖGMler, yürütmenin gözüne bakar halde görev yapar duruma gelmişlerdir. Hukuki süreci bu duruma sokan ve etki altında kalarak, bağımsız ve tarafsız hareket etmeyip özgürlüklerin kısıtlanmasına neden olan yargıç ve savcılar hakkında, HSYKnin herhangi bir başvuruyu dahi beklemeksizin, resen adli ve disiplin soruşturması açması gerekirken açmaması ise 2010 halkoylaması ile ortaya çıkan bu HSYKnin, farklı tabela altında, ama özde Adalet Bakanlığı birimi gibi hareket ettiğini göstermektedir.

Ömer Faruk EMİNAĞAOĞLU

(Cumhuriyet)

[Bu yazı 1747 kez okundu]
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™