Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
YARGI REFORMU (3): Özgürlüğe yeni güvence Özgürlükler Hâkimi
7 Temmuz 2012, Sedat ERGİN
, Sedat ERGİN

GEÇEN hafta sonu TBMM’den geçen üçüncü yargı paketinin içinden çıkan en ilginç sürpriz basında “Özgürlükler Hâkimi” diye adlandırılan müessesenin kurulmuş olmasıdır.

 

Bu hâkimler, ÖYM’lerin yerini alacak terörle mücadele mahkemelerinin (TMM) bakacağı suçlarda “soruşturma aşamasında”
şüphelilerin özgürlüklerinin kısıtlanmasıyla ilgili hukuki tasarruflardan sorumlu olacak.

ÖYM’LERİN UYGULAMALARINA TEPKİ

Savcıların soruşturma aşamasında sanıklarla ilgili arama, el koyma, yakalama, gözaltına alma, tutuklama ve iletişimin tespiti gibi taleplerini değerlendirip karara bağlama yetkisi bu hâkimlerde olacak.
Getirilen sistemle, soruşturma aşamasında bu kararları almakla yetkili hâkimler ve iddianame hazırlandıktan sonra davaya bakacak mahkeme heyetindeki hâkimler birbirinden ayrılıyor, araya kalın bir duvar çekiliyor.
Peki, Avrupa’da da benzerleri olan bu düzenlemeye neden ihtiyaç duyuldu? Bunun gerisinde, özel yetkili mahkemelerde (ÖYM) neredeyse her şüphelinin demir parmaklıklar arkasına atıldığı çok katı bir tutuklama rejiminin uygulanmış olmasının yarattığı rahatsızlık ve AİHM’den bu konuda çıkan sayısız mahkûmiyet kararı yatıyor.
Yasanın gerekçesinde bu düzenleme için “Soruşturma aşamasındaki kararların yargılamaya katılmayacak olan hâkim tarafından verilmesi öngörülmek suretiyle bilahare, davaya bakacak olan mahkemenin
üyesi olarak da görev
yapmasından kaynaklanabilecek sakıncaların giderilmesi amaçlanmıştır” deniliyor.

İBRAHİM OKUR VE RIZA TÜRMEN’DEN DESTEK

Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 1’inci Daire Başkanı İbrahim Okur, geçen çarşamba günü Star gazetesinden Lütfi Kaplan’a verdiği demeçte, bu sakıncaları şöyle anlatıyor:
“Uygulamada bu konuda çok sıkıntı vardı. Tutuklama kararlarını üye hâkim veriyordu. Aynı hâkim daha sonra hakkında tutuklama kararı verdiği kişinin yargılamasına katılıyordu. Bu da ihsas-ı rey olarak değerlendirilerek reddi hâkim taleplerine yol açıyordu. Düzenlemeyle bunun önüne geçilmiş oldu. Düzenleme olumlu olmuştur.”
Tam 9 yıl süreyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde yargıç olarak görev yapmış olan CHP İzmir Milletvekili Rıza Türmen de düzenlemeye olumlu yaklaşıyor:
“Soruşturma aşamasında özellikle tutuklama kararlarının, davanın esasına bakan hâkimden farklı bir hâkim tarafından alınması ilke bakımından doğru bir karardır. Çünkü bizde hâkimler tarafından anlaşılmayan bir gerçek var. O da, tutuklama ile davanın esasının birbirlerinden tamamen ayrı ve bağımsız olduklarıdır. Yargıç tutuklamayı esas davanın bir parçası olarak gördüğü içindir ki, tutuklama kararı verirken davanın esasından etkileniyordu.”
Bununla birlikte Türmen, “tutuklama rejiminde çok köklü bir değişiklik olmadığı için bu düzenlemenin getireceği yararların sınırlı kalabileceği” görüşünde. Türmen, “Özgürlükçü yargıçlar mı olacaklar yoksa siyasi iktidarın taleplerine göre mi hareket edecekler? Bütün bunları, uygulamayı görmemiz gerekiyor” diye konuşuyor.

ÖNEMLİ OLAN HÂKİMİN ZİHNİYETİ

 Altını çizmemiz gereken noktalardan biri, bu hâkimlerin görev talimatının yalnızca yeni kurulacak mahkemelerin bakacakları soruşturmalarla sınırlı olmasıdır. İkincisi, yargılama başladığı anda özgürlükler hâkiminin yetkisi sona erecek, tutuklama tedbirleriyle ilgili yetki davaya bakan mahkeme heyetine geçecektir. Mahkeme heyetinin sanığı tutuklama yoluna gitmesi olasılığı teknik olarak ortadan kalkmış değil.
Üçüncüsü, ÖYM’lerde KCK, Balyoz, Ergenekon gibi davalardan tutuklu bulunan sanıkların bu düzenlemeden yararlanabilmeleri söz konusu değil. Bu sanıklar, ancak TBMM’den geçen üçüncü yargı paketinde tutukluluk rejimiyle ilgili getirilen genel iyileştirmelerden yararlanabilecek.
Yeni düzenlemenin bir sakıncası şurada: Bu hâkimler, yalnızca TMM’lerin baktığı soruşturmalarda görev yapacakları için, normal ağır ceza mahkemelerinde soruşturulan şüphelilerin bu müesseseden yararlanamayacak olması bir eşitsizlik yaratıyor. Bu nedenle düzenlemenin diğer mahkemelere de teşmil edilmesi gerekebilir.
Her halükârda, getirilen sistemin başarısı büyük ölçüde yapılacak atamalara bakıyor. Bu görevlere AİHM içtihatlarını özümlemiş, bireylerin haklarını devletin çıkarları üstünde tutan, önlerine gelen dosyaları özgürlükçü bir anlayışla yorumlayacak, kıdem sahibi, tecrübeli hâkimlerin atanması gerekiyor. Böyle bir anlayışla uygulanması koşuluyla düzenleme olumlu gözüküyor. Aksi takdirde başa dönebiliriz.   (Devam edecek)

(Hürriyet)

[Bu yazı 1701 kez okundu]
Sedat ERGİN

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[16 Temmuz 2013] Biber gazı atılırken doktor hazır bulunsun ... [2 Temmuz 2013] AİHM kararları 12 Eylül yasasını geçersiz kıldı ... [3 Mayıs 2013] Tarihin akışı uçurumun kenarından nasıl döndü? ... [23 Nisan 2013] AİHM içtihatları ışığında Fazıl Say kararı ... [18 Nisan 2013] Tazminat komisyonu İtalya'da yürümedi, ya Türkiye'de? ... [16 Nisan 2013] AİHM'ye başvuru hakkı engelleniyor mu? ... [9 Nisan 2013] Kerry gezisinin dökümü ... [30 Mart 2013] 2023 için insani gelişme hedefleri gerekiyor ... [15 Mart 2013] DÖRDÜNCÜ YARGI PAKETİ (II) Tasarının TBMM'de iyileştirilmesi gerekiyor ... [9 Şubat 2013] Ergin Saygun ve vicdanların paslanması ... [1 Şubat 2013] Oramiral Güner istifası ile ne mesaj verdi? ... [25 Ocak 2013] Avukat tutuklamanın ufukta beliren maliyeti ... [3 Ocak 2013] Erdoğan hangi vesayeti kastediyor? ... [26 Aralık 2012] Yargısız infazlar ve çekimser demokrasi ... [8 Aralık 2012] Erdoğan'ın AİHM karşısındaki zor tercihi ... [5 Aralık 2012] AİHM kararı ışığında Başdenetçi tartışması ... [27 Kasım 2012] AİHM'deki Türk yargıç: 'Durumumuz parlak değil' ... [21 Kasım 2012] Erdoğan Obama'ya da kafa tutuyor ... [16 Ekim 2012] Yargıda daha çok reform bekleniyor ... [12 Ekim 2012] AB İLERLEME RAPORU ... [5 Eylül 2012] Yargıtay Başkanı'nın gözünden otoriterleşme ... [4 Eylül 2012] Suriye konusundaki büyük yalnızlığımız ... [30 Ağustos 2012] SURİYE POLİTİKASININ MUHASEBESİ (2): Evdeki hesap çarşıya uymayınca ... [22 Ağustos 2012] Erdoğan ve tarihe adil bakabilmek ... [31 Temmuz 2012] Ortadoğu'nun siyasi coğrafyası çözülürken ... [13 Temmuz 2012] Erdoğan ve Alevilerin horlanması meselesi ... [6 Temmuz 2012] YARGI REFORMU (2): DGM'lerden ÖYM'lere ÖYM'lerden TMM'lere ... [5 Temmuz 2012] Yargı reformu-1: Özel yetkili mahkemelerin en büyük başarısı nedir? ... [23 Haziran 2012] Bağımsız insan hakları kurumu bir hayalmiş ... [21 Haziran 2012] Vatandaşa işkence sokağa taşınca ... [20 Haziran 2012] Dağlıca baskınının düşündürdükleri ... [14 Haziran 2012] HSYK'dan savcı açıklaması ... [9 Haziran 2012] Erdoğan'dan özel yetkili mahkemelere yeni bakış ... [30 Mayıs 2012] Amerika da basın özgürlüğü sorunlu diyor ... [18 Mayıs 2012] Uludere faciası ve erdemli devlet olmak ... [27 Nisan 2012] Hükümetin yargı reformundaki iradesine ne oldu? ... [10 Nisan 2012] Balyoz'da nasıl delil atlanır? ... [6 Nisan 2012] Haşim Kılıç ne demek istedi? ... [31 Mart 2012] Avrupa'nın eleştirel bakışı kuvvetleniyor ... [17 Mart 2012] Letonya'daki bir katliamdan Madımak yangınına ... [15 Mart 2012] Türk usulü demokraside "filibuster" olur mu? ... [10 Mart 2012] Basının eleştiri hakkı ne kadar geniş? ... [7 Mart 2012] Ortaokulların kapısı imam hatiplere açılıyor ... [28 Şubat 2012] AB ile diyalogda Nuray Mert meselesi ... [21 Şubat 2012] Avrupa'dan yargı reformuna hem destek hem eleştiri ... [18 Şubat 2012] AİHM'nin Tuncay Özkan kararının muhasebesi ... [17 Şubat 2012] Hükümetin son krize habersiz yakalanması olağan mı? ... [9 Şubat 2012] Önce eğitimin kalitesine bakalım ... [27 Ocak 2012] Yargı Reformu ... [12 Ocak 2012] Avrupa'dan hâkim ve savcılara ağır eleştiriler ... [10 Ocak 2012] Başbuğ nerede yargılanmalı? ... [4 Ocak 2012] Uludere faciasında istihbarat soruları ... [22 Aralık 2011] Gırtlak kanseri bir mahkûmun ölümü ... [8 Aralık 2011] Şike yasası krizinin anatomisi ... [3 Aralık 2011] Avrupa'ya verilen sözler ne zaman tutulacak? ... [19 Kasım 2011] Ankara'da Suriye'ye dönük iki askeri senaryo ... [12 Kasım 2011] Genç değil, Meclis kürsüsü yara aldı ... [9 Kasım 2011] Ekonomide G20'deyiz insani gelişmede 92'nci ... [14 Ekim 2011] AB'ye göre basın özgürlüğü ihlalleri ciddi ... [14 Eylül 2011] HSYK Başkanvekili'nden mesaj var ... [10 Eylül 2011] HSYK şikâyetler karşısında adil mi? ... [9 Eylül 2011] Deniz Feneri'nde hatayı kim yaptı? ... [6 Eylül 2011] Hükümet tutukluluk süresinde kendisini bağladı ... [1 Eylül 2011] Adalet duygusu neden zedeleniyor? ... [24 Ağustos 2011] Libya dersleri ... [6 Ağustos 2011] ABD ve İngiltere'den Balyoz'a katılmak ... [3 Ağustos 2011] Balyoz'da ucu açık bir sürece doğru ... [29 Temmuz 2011] Yolsuzlukla mücadelede dünya liginde neredeyiz? ... [21 Temmuz 2011] Öcalan'ın oyun planı ... [17 Temmuz 2011] Türk yargısı hiç böyle eleştirilmemişti ... [12 Temmuz 2011] Rota yeniden AB'ye mi çevriliyor? ... [8 Temmuz 2011] Yemin kriziyle bölgesel güç olunabilir mi? ... [7 Temmuz 2011] Yeni kabinede dikkat çeken yönelişler ... [28 Haziran 2011] Adalet duygusu kaybolunca ... [7 Haziran 2011] Basın özgürlüğünde sıkıntılı bir döneme doğru ... [28 Mayıs 2011] Kasetler konusunda muhtelif teoriler ... [10 Mayıs 2011] AB'den tutuklu gazetecilere mesaj ... [4 Mayıs 2011] Yargıtay'da önemli bir içtihat değişikliği ... [3 Mayıs 2011] Özel yetkili mahkemelere barolardan önemli çıkış ... [27 Nisan 2011] Kopartılan yalnızca heykelin kafası mı? ... [14 Nisan 2011] Sosyalist olmanın ağır bedeli ... [9 Nisan 2011] Savcılar lehte delilleri tutabilir mi? ... [5 Nisan 2011] TBMM tarihi bir hata yapmak üzere ... [31 Mart 2011] Ergenekon'da envanter çıkartmak ... [30 Mart 2011] Bireysel başvuru hakkına veda mı? ... [9 Mart 2011] Şener ve Şık hangi delillerle tutuklandı? ... [16 Şubat 2011] Balyoz davasında tutuklama kriterleri ... [2 Şubat 2011] Amerikan modeli Erdoğan'ı mutsuz edebilir ... [22 Ocak 2011] Balyoz'da adli emanet bilmecesi ... [7 Ocak 2011] Yargıtay Başkanı: 'Bize haksızlık yaptınız' ... [13 Kasım 2010] Türkiye'nin yolsuzluk karnesi tekerrürden mi ibarettir ...
Sedat ERGİN
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™