Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
DGM-ÖYM-BACM : sayısal çoğunluğu kalıcı kılma araçları mı?
5 Temmuz 2012, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

“Yasa”, gerekçesi, yapım tarzı ve sonuçları bakımından “genel irade” kavramına giderek yabancılaşıyor. Peki, ya seçilenlerin iradesini yansıtıyor mu?

Yasa yapımı: nedeni ve tarzı

Cumhurbaşkanı seçimi, eğitimde 4+4+4 sistemi, havacılık hizmetlerinde grev yasağı, İnsan hakları kurumu, 3. Yargı paketiyle ÖYM’ler yerine kurulan Bölge Ağır Ceza Mahkemeleri (BACM). Şimdi, kürtaj yasağı yasası. Hangisi öngörülebilir?

2007 değişikliği, CB’nin genel oyla seçilmesini öngördüğü için, yasal düzenleme Anayasa gereği idi.

Gerçi,” yargı paketi” adı altında yapılan düzenlemeler, son aylarda gündemde. Ama, ÖYM yerine BACM’in kurulması, anlık bir düzenleme, tıpkı 4+4+4’ün getiriliş şeklinde veya hava-iş grev yasağı yasasında olduğu gibi.

Aslında 12 Haziran 2011 seçimleri, yasama tarzında değişimi de beraberinde getirdi: KHK uygulaması ve ardarda kotarılan yasalar, yapım tarzı ve düzenlediği konular bakımından “yeni dönem”! olarak nitelenebilir. Çünkü bunlar için, toplumsal gereksinim veya anayasal gereklilikten çok, “siyasal hesaplar” ağır basıyor.

KHK yoluyla kotarılan düzenlemeler, 4+4+4, grev yasağı, insan hakları kurumu, bölge mahkemeleri, “siyasal hedefler” dizisinde yer alıyor. AKP için başlıca ölçüt, yasa yapabilecek sayısal çoğunluk. (Sandalye sayısına, zaman zaman, sandalyede oturanların cüssesi de eklenince, Parti, Parlamento’nun üzerinden silindir gibi geçebiliyor…).

Önceki yasama döneminde “sayısal güç”, daha çok anayasa değişiklikleri için kullanılıyordu; ya MHP’yi yedeğine alarak (2008), ya da “milli egemenlik” fetişizmi yaparak (2010).

DGM ve ÖYM

DGM, darbe ürünü idi. Anayasa’ya 1973 değişikliğiyle girdi; yani, 12 Mart muhtırası ile açılan ara dönemde… Kuruluşu, 1982 Anayasası ile gerçekleşti. İHAM kararı gereği, 1999’da oluşumuna müdahale edildi. 2004 Anayasa değişikliğinde kaldırıldı.

DGM’lerin 30 yıllık tarihi; Avrupa standartları, Anayasa, hukuk devleti, adil yargılanma hakkı ve insan hakları açısından yoğun tartışmaların merkezinde yer aldı.

2004’ten sonra bunların yerine yasa yoluyla kurulan ÖYM, daha çok uygulamalarıyla gündeme geldi, özellikle siyasal nitelikli davalar vesilesiyle.

Kendisi, anayasal dayanaktan yoksun olduğu gibi, uygulamaları da genellikle Anayasa’ya aykırı: 19. (kişi özgürlüğü ve güvenliği), 20.(özel hayatın gizliliği), 21. (konut dokunulmazlığı), 22. (haberleşme özgürlüğü), 26. (düşünceyi açıklama ve yayma hakkı), 36. (adil yargılanma hakkı) maddeler, en çok ihlal edilenler arasında.

Buna karşılık, 5235 sy.lı ve 26.9.2004 tarihli yasa ile kurulan bölge adliye (istinaf) mahkemeleri (BAM), bugüne kadar faaliyete geçirilmedi.

Aslında, ÖYM’lerin kaldırılması ve istinaf mahkemelerinin göreve başlamasını beklerken, yine “torba yasa” şeklinde hazırlanan ve partili vekillerden bile saklanan 3. Yargı paketinden tam tersi bir düzenleme çıktı: ÖYM kaldırılmadı, BAM işletilmedi, bunun yerine, ÖYM benzeri mahkemeler genelleştirildi.

Bunu yaparken, suç ve ceza tanımı değişmedi: BACM yoluyla, fikri ve siyasal suçlar yaratılmaya devam edilecek. (CMK’daki düzenleme TMK’ya aktarıldı. ÖYM, görmekte olduğu davalara devam edecek kendi usul kuralları gereği, BACM’ler için getirilen iyileştirmelerden yararladırılmaksızın). Yaklaşık beş yıllık davaların, yıllarca sürme olasılığı bulunduğuna göre, temyiz ve Avrupa yolu ile yeniden yargılama olasılığı dikkate alındığında ÖYM’lerin kalıcı hale getirildiği söylenebilir.

BACM, neyi ifade eder?

1- “ÖYM’ler, belli siyasal davalar için kuruldu” görüşünü pekiştiriyor. Olağanüstü yargı, şimdi iki vitesli hale geldi.

2- İstinaf mahkemelerini faaliyete geçirme iradesi bulunmuyor.

3- Adil yargılanma hakkı yolu, daha dikenli hale gelmiş oluyor.

TBMM’de üç dönemin anlamı

Özetle, ilk dönemde AKP, reform niteliğinde yasalar çıkardı. İkincisinde, Anayasayı “politik araç” haline getirdi. Üçüncüsünde ise, yasa yoluyla yeni anayasal düzenin altyapısnı oluşturmaya çalışıyor…

Başbakan, bu dönemleri, “çıraklık-kalfalık ve ustalık” aşamaları olarak nitelendirmişti. Hep çıraklık döneminde kalsalardı, AKP Hükümetlerinin ülkeye hayrı olabilirdi belki…

AKP nasıl yapıyor bunları? Çoğunluğunu frenleyecek anayasal ve fiili mekanizmalar ortadan kalktığı ve artık AYM’ye güvendiği için mi? Hedefi, toplumu ve devleti şekillendirerek sayısal çoğunluğu kalıcı hale getirebileceğine inanmasından mı?

CB tarafından iade olasılığı bulunmayan “torba yasa” içeriği, R.G. yoluyla saydamlaştığında, Anayasa’ya ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası düzenlemelere uygunluk yönüyle ele alınabilecek…

(Birgün)

[Bu yazı 1794 kez okundu]
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[26 Aralık 2016] Parlamentarizm kalkıyor, ama başkanlık gelmiyor. ... [2 Ağustos 2016] Adil yargılama neden önemli? ... [2 Mayıs 2016] Anayasa'ya aykırı anayasa değişikliği ... [10 Şubat 2016] Yerli ve milli anayasa çelişkisi ... [28 Ocak 2016] 'Türkiye'de çevre adaleti' Avrupa Parlamentosu'nda. ... [31 Aralık 2015] 'Demokratik özerklik' talebi, Anayasa ihlali mi? (Güç bizim, kural ise sizin.) ... [30 Aralık 2015] Sivil toplum örgütleri Anayasa sınavında. ... [17 Aralık 2015] Anayasa konusunda muhalefete düşen görev ... [3 Aralık 2015] Tahir Elçi, 'hukuksuzluk' kurbanı. ... [19 Kasım 2015] 'Yeni Anayasa' deme hakkınız yok, eğer; ... [12 Kasım 2015] Anayasa bahane, başkanlık şahane... ... [5 Kasım 2015] Sivil toplumun demokratik gücü... ... [15 Ekim 2015] "Ankara Katliamı"na hukuki yaklaşım ... [8 Ekim 2015] "Muhalefet lideri" Davutoğlu'nu dinlerken ... [3 Eylül 2015] Kutsanan yaşam ise barış, ölüm ise savaş ... [13 Ağustos 2015] Seçim yolunda anayasa dışı tuzaklar ... [30 Temmuz 2015] Müstafi hükümet ve kamu düzeni... ... [2 Temmuz 2015] AKP ve 'Havuz'u: 'Savaşa evet, koalisyona hayır!' ... [30 Haziran 2015] Seçmen freni: Yasama ittifakı için azınlık hükümeti ... [28 Mayıs 2015] Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli ... [21 Mayıs 2015] Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Karar seçenekleri... ... [7 Mayıs 2015] 'Eski Türkiye'/AKP-Saray ittifakı: 'Yeni Türkiye' ... [17 Mart 2015] Parlamenter rejimi işler kılmak için... ... [29 Ocak 2015] Partiler, seçim ve 'yeni' anayasa sınavına ne kadar hazır? ... [15 Ocak 2015] Bizdeki İslâm: Korkan mı, korkutan mı? ... [8 Ocak 2015] 3. büyük korku: Hukuk ... [25 Aralık 2014] Güvensizlik ve istikrarsızlık sarmalında ba(ğ)zı yasalar ... [11 Aralık 2014] İnsan hakları mı, mezhep mi? ... [4 Aralık 2014] İktidarın iki büyük korkusu: ... ... [6 Kasım 2014] Yargılamada makul süre: Amaç ve araç çelişkisi ... [30 Ekim 2014] Anayasa'ya aykırı yasa önerisi... ... [2 Ekim 2014] Özgürlükten kaçışın 10. yılı... ... [11 Eylül 2014] 'Anayasa oyunu'na gelinmeye! ... [4 Eylül 2014] "Eski" hükümetle "yeni" Türkiye ... [21 Ağustos 2014] Resmi Gazete engeli: "Seçilme" itirafı ... [7 Ağustos 2014] CB seçimleri: Yanlış ve doğrular ... [31 Temmuz 2014] 'Yeni' Türkiye'de insan hakları... ... [17 Temmuz 2014] Ama hangi anayasa ... [10 Temmuz 2014] Ne vesayet, ne de siyaset makamı ... [7 Temmuz 2014] Halk, neyi oylayacak? ... [26 Haziran 2014] Silivri'yi 'darbeciler' mi inşa etti? ... [20 Haziran 2014] Tekli zorlama ve toplu onarım ikilemi ... [12 Haziran 2014] '.En çok ihlal kararı verilen ülke' ... [5 Haziran 2014] AYM, toplu özgürlükler sınavında ... [29 Mayıs 2014] 'Başkanlık Kaldıracı', 'Demokrasi Şalı' demek... ... [22 Mayıs 2014] Düzenleme/Denetleme ve Yaptırım ... [8 Mayıs 2014] CB seçimi: Yarışma-çatışma ikilemi ... [24 Nisan 2014] "Konusu suç teşkil eden emir." ... [17 Nisan 2014] MİT devleti inşasında AYM sınavı ... [10 Nisan 2014] Halk iradesine saygısızlık... ... [27 Mart 2014] Tek parti değil, koalisyon... ... [20 Mart 2014] 'Torba politikası' tutar mı? ... [6 Mart 2014] Anayasa'ya aykırı 'demokratikleşme' ... [27 Şubat 2014] Hukuk yoksa, çete var.. ... [13 Şubat 2014] Anayasa'ya "Açık Aykırılık" ... [6 Şubat 2014] 'Rüşvetle Mücadele Komisyonu' ... [30 Ocak 2014] Tunus, Türkiye'yi esinleyebilir mi? ... [23 Ocak 2014] ". Din ile siyasetin bir arada yürümediği" ... [16 Ocak 2014] Suçlu sayılmama ilkesini de karartan suçlular ... [2 Ocak 2014] 2014: "Hukukla tanışma" yılı olabilecek mi? ... [27 Aralık 2013] Yargıçlar, demokrasi aktörü olabilecek mi? ... [20 Aralık 2013] Anayasa, yargıçları da bağlar... ... [12 Aralık 2013] İnsan Hakları Dünya Mahkemesi ve Türkiye ... [5 Aralık 2013] Mısır, Tunus ve Türkiye ... [21 Kasım 2013] "Hamaney Kürdistan'da." ... [14 Kasım 2013] Muhafaza-kar(lı)lık ve sınırlar ... [31 Ekim 2013] Yeni bir anayasa değişikliği desteklenmeli mi? ... [24 Ekim 2013] 'AB İlerleme Raporu' yansız mı? ... [22 Ağustos 2013] Demokrasi yoluyla hizmet... ... [8 Ağustos 2013] Yönetimin adı ne? ... [21 Haziran 2013] Fişleyen, "Milli İrade" mi? ... [11 Nisan 2013] Oligarşi mi, anayasal monarşi mi? ... [29 Mart 2013] 'Barış sürecinde' siyaset ve hukuk ... [15 Mart 2013] YA AVRUPA OLMASAYDI? ... [7 Mart 2013] 4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği ... [1 Mart 2013] "TEK" SEVENLER ÜLKESİNDE " YARGI BİRLİĞİ" ... [21 Şubat 2013] Yanlışlar zincirinde: Yetkisiz AKP, etkisiz CHP ... [14 Şubat 2013] İki 'ucu açık': Avrupa ve Anayasa ... [1 Şubat 2013] İHAM önündeki Türkiye (Birinci mi, sonuncu mu?) ... [3 Ocak 2013] 2013 neden önemli? ... [1 Kasım 2012] Anayasal krizi mi, demokrasi eksiği mi? ... [27 Eylül 2012] Bireysel başvuru etkili olabilir mi? ... [27 Temmuz 2012] Yaz gündemi ve özgürlükler ... [19 Temmuz 2012] "İnsan hakları alanında temayüz" edenler. ... [12 Temmuz 2012] "Yargı hizmetlerinin etkinleştirilmesi"nde hak ihlalleri... ... [28 Haziran 2012] Havacılık hizmetlerinde grev yasağı, Anayasa'ya aykırı ... [22 Haziran 2012] AKP/AYM: Putin-Medvedev ... [9 Mart 2012] DENGE VE DENETLEME SİSTEMİ DE NE DEMEK? ... [1 Mart 2012] "28 ŞUBAT"A HAYIR, AMA YETMEZ...! ... [27 Ocak 2012] Anayasa tipolojisinde Türkiye... (Anayasa zamanı ve mekânı.) ... [3 Kasım 2011] İnsan (enkazda), fikri (hapiste)... ...
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™