Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Havacılık hizmetlerinde grev yasağı, Anayasa'ya aykırı
28 Haziran 2012, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
, Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun (no.6321/ 31.05.2012), havacılık hizmetlerinde grevi yasakladı. Bunu şu şekilde yaptı:
 
“MADDE 1 – 5/5/1983 tarihli ve 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.
 
“6. Havacılık hizmetlerinde.”
 
*                         *                         *
 
2822 sy.lı Yasa’da, “yasağın bulunduğu yerler” (md. 29) sayılıyor.
 
Buna, 6321 sy.lı  Yasa ile yapılan ekleme, “havacılık hizmetlerinde”  grevi  yasaklamış oluyor.
 
Bu yasak, özellikle özgürlükler lehine gerçekleştirilen değişiklikler  ışığında Anayasa’ya aykırı.
 
Anayasal sistemimizde, haklar ve özgürlükler tanınır, düzenlenir ve sınırlanır (md. 13). “Durdurma” ise, sadece, “savaş, seferberlik, sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde” mümkün (md.15).  1982’nin kurduğu “genel özgürlük rejimi”, yasaklama yaptırımını dışlamakta.
 
Bu “Genel Hükümler”e karşın, grevi yasa yoluyla yasaklayabilme olanağı, md. 54’e kondu.  (Bununla birlikte, grev yasağı uygulanan  işyerleri, yasada sınırlı olarak belirlendi.) 
 
 
Aykırılıklar zinciri: Anayasa içi/ Yasa-Anayasa
 
1) Yasama organına “yasaklama” olanağı tanıyan md.54/4, yine Anayasa’nın hak ve özgürlükleri anayasal nedenlerle  sadece “sınırlama” ya izin veren md.13’e, kötüye kullanımda bile böyle bir yaptırım öngörmeyen md.14’e, savaş halinde dahi ancak “durumun gerektirdiği ölçüde durdurma” olanağı tanıyan md.15’e aykırı.
 
2) 1995 değişiklikleri, kolektif özgürlüklere ilişkin birlikte hareket  yasaklarını  kaldırdığından, aykırılık daha belirgin bir hale geldi.
 
3) 2001 değişikliği ile yeniden yazılan md.13, hak ve özgürlükler rejimini sınırlamalar yerine güvence ilkeleri ile donattı. Bu maddenin yeni şekli, md.54/4’ü uygulanamaz hale getirmiş, yasal genişletme olanağını ise ortadan kaldırmıştır. Çünkü,  grev yasağı, demokratik toplum ve  ölçülülük ilkelerine aykırı olup, “hakkın özü”nü ortadan kaldırmakta.  Grev, ancak ölçülü olmak ve hakkın özünü zedelememek kaydıyla sınırlanabilir; yoksa yasaklanamaz.
 
4) 2004 değişikliği ise, hak ve özgürlükler alanında, yasa-uluslararası norm çatışmasında, yasanın ihmal edilebilir özelliğini öngördü:

-Böylece, md.54/4, Anayasa md. 13,14 ve 15’le giderek  çelişkili hale geldi.
 
-Öte yandan, 6321 sy.lı Yasa md. 1 ise, grev hakkını güvence altına alan  87 ve 98 sayılı ILO Sözleşmelerine aykırı.
 
5) 6321 sayılı Yasa,  Anayasa’nın,  40. (hak ve özgürlüklerin korunması), 5. (devletin hak ve özgürlükleri geliştirme yükümlülüğü) ve değiştirilemez 2. (insan haklarına saygılı demokratik devlet) maddeleri  ile de çelişmekte.
 
6) 2010 Anayasa değişikliği ile md.54/ f. 3 ve 7’nin kaldırılması, AKP çevreleri için, özgürlükçü söylemi pekiştirme vesilesi yarattı. Nitekim,  md. 54’te yapılan ayıklamalar,  yetersiz olsa da, grev hakkını takviye edici yönde. Her ne kadar, “yasaklamaya kapı aralayan” kayıt kaldırılmadıysa da, değinilen anayasal gelişmeler,  “hava hizmetlerinde grev yasağı”nı,  Anayasa’ya açıkça aykırı kıldı. 

 
 
Saydamlık ilkesine de aykırı
 
Hak ve özgürlükleri sınırlamada “yasallık” ilkesi, saydamlık ve yasama organındaki müzakere süreci sayesinde, bir güvence oluşturur. Buna karşın, 2822 sy.lı Kanun, bir “torba yasa” ile, THY yönetimi ve Hava-İş Sendikası arasında sürmekte olan toplu görüşmeler sırasında ve yasakçı anlamda –ama, yasak adı konmadan- değiştirildi. “Anayasanın uygulanmasını gözetme” yükümlülüğünü göz ardı eden Cumhurbaşkanı ise,  Yasayı hemen imzaladı ve aynı gün  RG’de yayımlattı.  Bu süreç, Anayasa’nın “demokratik devlet” ilkesine aykırı.
 
Sonuç: Grevin bazı işyerlerinde yasa yoluyla yasaklanabileceği kaydı,  Türkiye’nin  taraf olduğu uluslararası andlaşmalar  ve Anayasa’nın  hak ve   özgürlükler genel rejimi ile çelişmekte. 6321 sayılı yasa ile “havacılık hizmetlerinde grev yasağı” ise,  sadece Anayasa’nın 13, 14 ve 15. maddelerine değil,  hak ve özgürlüklerin korunmasını öngören md. 40’a, hak ve özgürlükler önündeki engelleri  kaldırma yükümlülüğünü devlete yükleyen md. 5’e,  ve “insan haklarına saygılı demokratik devlet” kuralı öngören (değişmez) md. 2’ye aykırıdır.
 
6321 sy.lı Yasa md. 1’in, Anayasa md. 90’a aykırılığı ise, apaçık. Neden? Çünkü, yürürlükteki bir yasa ile uluslararası andlaşma arasında çatışma durumunda yasanın uygulanmayacağını öngören md. 90/son, öncelikle TBMM için “olumsuz bir yükümlülük” yaratır:  uluslararası andlaşmalara aykırı olan bir yasayı kabul etmemek.
 
Son söz:  Askerden yasakçı bir haklar rejimine gidiş, “yeni anayasa” yolunda yürütülen çalışmaları sözde bırakıyor. Gözler yeniden Anayasa Mahkemesi üzerinde…

(Birgün)

[Bu yazı 1975 kez okundu]
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[26 Aralık 2016] Parlamentarizm kalkıyor, ama başkanlık gelmiyor. ... [2 Ağustos 2016] Adil yargılama neden önemli? ... [2 Mayıs 2016] Anayasa'ya aykırı anayasa değişikliği ... [10 Şubat 2016] Yerli ve milli anayasa çelişkisi ... [28 Ocak 2016] 'Türkiye'de çevre adaleti' Avrupa Parlamentosu'nda. ... [31 Aralık 2015] 'Demokratik özerklik' talebi, Anayasa ihlali mi? (Güç bizim, kural ise sizin.) ... [30 Aralık 2015] Sivil toplum örgütleri Anayasa sınavında. ... [17 Aralık 2015] Anayasa konusunda muhalefete düşen görev ... [3 Aralık 2015] Tahir Elçi, 'hukuksuzluk' kurbanı. ... [19 Kasım 2015] 'Yeni Anayasa' deme hakkınız yok, eğer; ... [12 Kasım 2015] Anayasa bahane, başkanlık şahane... ... [5 Kasım 2015] Sivil toplumun demokratik gücü... ... [15 Ekim 2015] "Ankara Katliamı"na hukuki yaklaşım ... [8 Ekim 2015] "Muhalefet lideri" Davutoğlu'nu dinlerken ... [3 Eylül 2015] Kutsanan yaşam ise barış, ölüm ise savaş ... [13 Ağustos 2015] Seçim yolunda anayasa dışı tuzaklar ... [30 Temmuz 2015] Müstafi hükümet ve kamu düzeni... ... [2 Temmuz 2015] AKP ve 'Havuz'u: 'Savaşa evet, koalisyona hayır!' ... [30 Haziran 2015] Seçmen freni: Yasama ittifakı için azınlık hükümeti ... [28 Mayıs 2015] Anayasa Mahkemesi seçimlerle ilgili karar vermeli ... [21 Mayıs 2015] Yüksek Seçim Kurulu (YSK): Karar seçenekleri... ... [7 Mayıs 2015] 'Eski Türkiye'/AKP-Saray ittifakı: 'Yeni Türkiye' ... [17 Mart 2015] Parlamenter rejimi işler kılmak için... ... [29 Ocak 2015] Partiler, seçim ve 'yeni' anayasa sınavına ne kadar hazır? ... [15 Ocak 2015] Bizdeki İslâm: Korkan mı, korkutan mı? ... [8 Ocak 2015] 3. büyük korku: Hukuk ... [25 Aralık 2014] Güvensizlik ve istikrarsızlık sarmalında ba(ğ)zı yasalar ... [11 Aralık 2014] İnsan hakları mı, mezhep mi? ... [4 Aralık 2014] İktidarın iki büyük korkusu: ... ... [6 Kasım 2014] Yargılamada makul süre: Amaç ve araç çelişkisi ... [30 Ekim 2014] Anayasa'ya aykırı yasa önerisi... ... [2 Ekim 2014] Özgürlükten kaçışın 10. yılı... ... [11 Eylül 2014] 'Anayasa oyunu'na gelinmeye! ... [4 Eylül 2014] "Eski" hükümetle "yeni" Türkiye ... [21 Ağustos 2014] Resmi Gazete engeli: "Seçilme" itirafı ... [7 Ağustos 2014] CB seçimleri: Yanlış ve doğrular ... [31 Temmuz 2014] 'Yeni' Türkiye'de insan hakları... ... [17 Temmuz 2014] Ama hangi anayasa ... [10 Temmuz 2014] Ne vesayet, ne de siyaset makamı ... [7 Temmuz 2014] Halk, neyi oylayacak? ... [26 Haziran 2014] Silivri'yi 'darbeciler' mi inşa etti? ... [20 Haziran 2014] Tekli zorlama ve toplu onarım ikilemi ... [12 Haziran 2014] '.En çok ihlal kararı verilen ülke' ... [5 Haziran 2014] AYM, toplu özgürlükler sınavında ... [29 Mayıs 2014] 'Başkanlık Kaldıracı', 'Demokrasi Şalı' demek... ... [22 Mayıs 2014] Düzenleme/Denetleme ve Yaptırım ... [8 Mayıs 2014] CB seçimi: Yarışma-çatışma ikilemi ... [24 Nisan 2014] "Konusu suç teşkil eden emir." ... [17 Nisan 2014] MİT devleti inşasında AYM sınavı ... [10 Nisan 2014] Halk iradesine saygısızlık... ... [27 Mart 2014] Tek parti değil, koalisyon... ... [20 Mart 2014] 'Torba politikası' tutar mı? ... [6 Mart 2014] Anayasa'ya aykırı 'demokratikleşme' ... [27 Şubat 2014] Hukuk yoksa, çete var.. ... [13 Şubat 2014] Anayasa'ya "Açık Aykırılık" ... [6 Şubat 2014] 'Rüşvetle Mücadele Komisyonu' ... [30 Ocak 2014] Tunus, Türkiye'yi esinleyebilir mi? ... [23 Ocak 2014] ". Din ile siyasetin bir arada yürümediği" ... [16 Ocak 2014] Suçlu sayılmama ilkesini de karartan suçlular ... [2 Ocak 2014] 2014: "Hukukla tanışma" yılı olabilecek mi? ... [27 Aralık 2013] Yargıçlar, demokrasi aktörü olabilecek mi? ... [20 Aralık 2013] Anayasa, yargıçları da bağlar... ... [12 Aralık 2013] İnsan Hakları Dünya Mahkemesi ve Türkiye ... [5 Aralık 2013] Mısır, Tunus ve Türkiye ... [21 Kasım 2013] "Hamaney Kürdistan'da." ... [14 Kasım 2013] Muhafaza-kar(lı)lık ve sınırlar ... [31 Ekim 2013] Yeni bir anayasa değişikliği desteklenmeli mi? ... [24 Ekim 2013] 'AB İlerleme Raporu' yansız mı? ... [22 Ağustos 2013] Demokrasi yoluyla hizmet... ... [8 Ağustos 2013] Yönetimin adı ne? ... [21 Haziran 2013] Fişleyen, "Milli İrade" mi? ... [11 Nisan 2013] Oligarşi mi, anayasal monarşi mi? ... [29 Mart 2013] 'Barış sürecinde' siyaset ve hukuk ... [15 Mart 2013] YA AVRUPA OLMASAYDI? ... [7 Mart 2013] 4. Yargı paketi ve hukuk güvenliği ... [1 Mart 2013] "TEK" SEVENLER ÜLKESİNDE " YARGI BİRLİĞİ" ... [21 Şubat 2013] Yanlışlar zincirinde: Yetkisiz AKP, etkisiz CHP ... [14 Şubat 2013] İki 'ucu açık': Avrupa ve Anayasa ... [1 Şubat 2013] İHAM önündeki Türkiye (Birinci mi, sonuncu mu?) ... [3 Ocak 2013] 2013 neden önemli? ... [1 Kasım 2012] Anayasal krizi mi, demokrasi eksiği mi? ... [27 Eylül 2012] Bireysel başvuru etkili olabilir mi? ... [27 Temmuz 2012] Yaz gündemi ve özgürlükler ... [19 Temmuz 2012] "İnsan hakları alanında temayüz" edenler. ... [12 Temmuz 2012] "Yargı hizmetlerinin etkinleştirilmesi"nde hak ihlalleri... ... [5 Temmuz 2012] DGM-ÖYM-BACM : sayısal çoğunluğu kalıcı kılma araçları mı? ... [22 Haziran 2012] AKP/AYM: Putin-Medvedev ... [9 Mart 2012] DENGE VE DENETLEME SİSTEMİ DE NE DEMEK? ... [1 Mart 2012] "28 ŞUBAT"A HAYIR, AMA YETMEZ...! ... [27 Ocak 2012] Anayasa tipolojisinde Türkiye... (Anayasa zamanı ve mekânı.) ... [3 Kasım 2011] İnsan (enkazda), fikri (hapiste)... ...
Prof. Dr. İbrahim Özden KABOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™