Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Tiyatrodan Sövgüler...
16 Mayıs 2012, Mustafa ÇEBİ
, Mustafa ÇEBİ

Avusturyalı yazar Peter Handke; ‘izleyiciye sövgü’/ kendini suçlama; (Publikumsbeschimpfung ) oyununu 1966 da yazdı.
Olay örgüsünün yer almadığı dekorsuz konuşma metni olan oyun; ‘dilin kendisini’ içerik yapmayı dener.
Bu deneme, sahnede var edilemeyen gerçekliği dil aracılığıyla sahneye kazandırma çabasıdır. Metin çağdaş tiyatronun yanılsama özelliğini kırar: oyuncular gözlemci, izleyiciler oyunun konusu olurlar. Oyun sonlarına doğru izleyiciye sövülür. Oyun bitince de hoparlörden izleyiciye tezahürat yapılır.
Handke oyunda; olay örgüsüne, imgeye, duygusal ya da toplumsal tepkilere hiç yer vermez. Sürekli yinelemeler yoluyla kurduğu zıtlıklarla imgeselliği ve yanılsamayı yok ederek, toplumsal dizgeyi irdeleyip eleştirir. Böylece, bireyin yaratıcılığının toplumsal dizge aracılığıyla nasıl sınırlandığını gösterir. Dilin üzerimizdeki gücünü gözlem altına alır.

Tiyatro devlet çatışması
RTE, sanat alanını düzenlemekle yükümlü politik bir figür… O yaratıcı arayışlara; (ucube, kendinizi ne sanıyorsunuz memur sanatçılar, kirli yazar v.s.) müdahale ediyor. Sanat üretici ve izleyicisine ‘Meta Pazar ortamı’ yarış koşullarını işaret ediyor. Oysa sanatın ‘özerk’ zemin kullanması için desteklenmesi sıradan bir durum dünyada. Siyasetin başı sanatçılara nasıl balık tutacaklarını öğretme iddiasında. Neoliberal satıcı gücüne inanan bu sanat terecisi, ‘mağdur diktatör’; kendi dar politik çıkar ve ‘gerçeğini’ savunmayla sanat alanını taciz ediyor...

Yasak sever iktidar ve kitleler...
‘Sigara’ konusunda fırçalanmayı en azından ailemiz, dostlarımızdan işitmeye alışığızdır. Bu kuyruğa hükumet de katıldı; yakınımız oldu... 3 çocuk doğurması teklif edilen analara; ananı da al git ler…  Muhalif farklılıklara; hak ve mekanizmalarına; sövgü, jop, gaz ve tutuklama ile yakınlaşılıyor… Yargı, yasama, hükümet 3 taş oyunu kurmuş; tutukluluk bir yaşam türü. Tehditle tv kutularından sallanan parmaklarla dayatılan algı… Seyirci; aşağılansa, canı acısa da; takla atıyor; yakınlaşmasının tadını çıkarıyor… TSK çuvallaması ile USA’ya veremediğimiz müzik notası; füze kalkanı ve sıfır sorunsuz bomba ile İran semalarında. Sömürgecilerle uluslararası sahne tutan RTE’yi, TİME kapağında izliyoruz.

Hayat gereğinin ifade edilişi; “Sanat”…
“İlkeller için bir klube ile bir imge arasında yararlık açısından bir fark yoktur. Klube onları yağmur, rüzgar, güneşten ve imgeler ise kendilerini yaratmış olan ruhlardan korurlar.  Başka bir deyişle sanat büyüsel amaçlarla kullanılır ve yaşamın kendisidir bu!” E. Fischer/ Sanatın Gerekliği.

Hayatın sihirli alanlarını ‘meta pazarı’ ile sınırlandırmak; Sanat faaliyetlerini  siyasetin mülkü saymak bir diktatör tutumu kuşkusuz. Eleştiri kültürünün geliştiriciliğini seçemeyen; her şeyi bilen; birlikte yaşama ‘uzlaşma’ kültürünün akıllı ‘yararcı cini’; salt grubunun tektip çıkar ilişkilerin mağdur edilmiş saldırganı. İdeolojik sınırlı sanat hayalleri; tarih çöplüklerinde yerlerini ayırttı şimdiden…
‘Sanat’, alışkanlıkları aşma; algı dünyalarımızı sorgulamada; yaratıcı olma riski alarak, hayatı özgürleştirmeye odaklıdır. Kapitalist piyasa bu aracı kendine göre yorumlar; kullanmak ister… Sanatın ‘eleştiri ve algıları’ karşısında gücünü sınar; meşruiyeti hak eder; ya da mahkum olurlar v.s…   Sanat eylemi ile hayat ve devlet  ilişkisindeki çatışma ve uzlaşmalar;  güne ve geleceğe yansırlar.

Özgürlükler, sınıf çatışmaları, din
Eleştirel, yabancılaştırıcı; ‘oluşturu kültürlü’ tiyatro, tanrı inancı bağlamında ne söyleyebilir.
Dinler; nasıl bir özgürlüğü destekler ve ne beklerler sanattan. Ezilen sınıf mücadelesi, örgütlenmesi ve hayata direnmesinde; hakim sınıfların biçtiği ‘kader rol’e karşı din; neler söylemiştir. Kadere boyun eğmesini bilmesini. Kurtuluş için tek bir dünya yoktur din için. Öteki dünya için çile çekmesini öğretir… Ne için… Tanrısal boyun eğme; egemenin aracıdır ve terapiye de yarar hiç kuşkusuz. Köle terapisine…
Şükretmek ve nefret ile; tanrının şemsiyesi altında; onun sopasını birilerine sallayan dinler; modern dünyanın karmaşık sorunlarına uzak ve yabancı durur kuşkusuz. Eşitlik, barış, hak, adalet ve özgürlük izlerini  sanat ile sürmeye kuşkusuz devam edecek insanlık...

P.Handke / İzleyiciye sövgüler

[Bu yazı 2496 kez okundu]
Mustafa ÇEBİ

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [57]
[15 Eylül 2014] Batakta Eleştiri ... [20 Ağustos 2014] 'Eşitin Dili'... ... [18 Haziran 2013] Hadi bakalım ... [12 Mayıs 2013] Mantıklı Şaşkınlık... ... [5 Mayıs 2013] Hayat ve Sanat... ... [25 Nisan 2013] Romantizm ... [17 Nisan 2013] Sömürü Cenneti ... [8 Nisan 2013] Can suyu ... [25 Mart 2013] Yardımlaşma Batağı... ... [15 Mart 2013] Aşşa.lık İktidar! ... [24 Ekim 2012] Yaşama Övgü ... [10 Eylül 2012] Eti ile Kemiği ... [3 Eylül 2012] Güç ve Nedensellik... ... [21 Haziran 2012] Çocukça Şeyler... ... [11 Haziran 2012] İnsan ve Hakları ... [5 Haziran 2012] Kürtaj Fikirler ... [7 Mayıs 2012] Sanat ve devlet ... [26 Nisan 2012] İlişki-ler... ... [19 Nisan 2012] Düşler ve Hayat! ... [8 Nisan 2012] Özgürlük... ... [28 Mart 2012] Ucube Ustam! ... [22 Mart 2012] Sosyal Piyasa! ... [5 Mart 2012] Son ötekim ... ... [27 Şubat 2012] Öteki ... [20 Şubat 2012] Belirsizler... ... [6 Şubat 2012] Hayata dönüş ... [31 Ocak 2012] Küçük gruplar... ... [6 Ocak 2012] Devlet ve İnsan! ... [23 Aralık 2011] Hayata ve geleceğe. ... [22 Kasım 2011] Sokaktan... ... [11 Kasım 2011] İsyana davet! ... [11 Ekim 2011] Korkudan Korunmak. ... [22 Eylül 2011] Kavramsal elegeçirilmişlik. ... [6 Eylül 2011] Başbakan olsam ... [22 Ağustos 2011] Küçük insan. ... [8 Ağustos 2011] DÜŞÜNCE EYLEMİ! ... [29 Temmuz 2011] HALKLARI KIRDIRAN!.. ... [13 Temmuz 2011] Yeni yaşam ve Anayasa ... [5 Temmuz 2011] Küresele Karşı Evrensel.(2) ... [22 Haziran 2011] Küresele Karşı Evrensel.(1) ... [11 Haziran 2011] Korkma ey halkım! ... [1 Haziran 2011] İtaat, isyan ve arayışlar! ... [22 Mayıs 2011] Oyun ve diyalektik ... [6 Mayıs 2011] Promosyon "CENNET" ... [22 Nisan 2011] "İtaat" ve Seçimler... ... [15 Nisan 2011] Sümeyye ötelenince, kültür höt'ledi!... ... [13 Nisan 2011] Seçim "Hiç sorun değil!" ... [6 Nisan 2011] Demokrasi ve Vicdan ... [28 Mart 2011] Kim öldürüyor bebekleri ... [21 Mart 2011] Sevgilim Fukuşima ... [28 Şubat 2011] "ABD Büyükelçi eleştirisine" çözümlemeler! ... [12 Ocak 2011] Ucube değil; "insandır sanat". ... [5 Ocak 2011] Sonuç baskılı süreçler. ... [27 Aralık 2010] iki dil, küresel bir ayar. ... [14 Aralık 2010] "Yumurta öğrenciliği üzerine!.." ... [2 Aralık 2010] Dünyanın Ergenekonu, Wikileaks ... [25 Kasım 2010] Füze kalkanlı demokrasiler. ...
Mustafa ÇEBİ
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™