Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Osmanlı: Dönelim de hangi dönemine?
24 Mart 2012, Metin ÇULHAOĞLU
, Metin ÇULHAOĞLU

“Canım bu saatten sonra Türkiye’ye şeriat gelmez” görüşü doğru olsa bile nasıl dinci gericiliğin hamlelerini perdeleyici bir işlev görüyorsa, Osmanlı’nın yeniden tesisinin imkânsızlığı da gericilik dalgasının bir başka boyutunu gözlerden kaçırmaktadır.

Bugün Türkiye’de öyle rastgele, kendiliğinden değil, bal gibi bilinçli ve planlı bir Osmanlı’yı allayıp pullama dönemi yaşanmaktadır. “Tez”, ABD-CIA ağızları dahil olmak üzere çeşitli çevreler tarafından açıkça dillendirilmektedir: Cumhuriyet, kendi geçmişinden ve köklerinden gereksiz aşırılıklara varan bir radikallikte kopmuştur; bu radikal kopuşun getirdiği “hasarın” giderilmesi durumunda Türkiye hem bölgede en büyük güç olacak hem de kendi içini daha iyi bir düzene bağlayacaktır…

El hak, çalınan bu Osmanlı mayası tutar gibidir…

Öyle ki, Osmanlı söz konusu olduğunda “hasta adam” tanımı artık hiç akla gelmemekte, “ihtişam”, “muhteşem” gibi sözcükler tedavüle sokulmaktadır.

Peki, aşağıdaki dizeler nereden çıkmıştır:

“Şalvarı şaltak Osmanlı,
Eğeri kaltak Osmanlı,
Ekende yok biçende yok
Yiyende ortak Osmanlı.”

Yarın bir gün, bu dizelerin aslında halka ait (anonim) olmadığını, 1930’larda Kemalist devlet ricalinden birinin Osmanlı’yı kötülemek için uydurup öyleymiş gibi gösterdiğini “ortaya çıkaran” tarihçiler arzı endam ederlerse şaşırmamak gerekir.

Şaşırmamak gerekir, çünkü örneğin 1920’ler ve 30’lar için hiç akla gelmeyen “o dönemde başka yol yoktu”, “zamanın ruhu öyleydi”, “işin icabı buydu” gibi tespitler, Osmanlı’daki kardeş-evlat katli, “Kızılbaş” kıyımı gibi olgular için tepe tepe kullanılmaktadır.

***

Barış Doster’in tarihçi Orhan Koloğlu ile yaptığı bir söyleşide (Bilimselden “Medyatik”e Tarih, Destek Yayınevi, 2009) Koloğlu’nun naklettiğine göre, Gazi Üniversitesi’nden bir öğretim üyesi öğrencilere anket uygulamış. Anket sorusu şu: “Osmanlı Devleti’nin hangi döneminde yaşamış olmak isterdiniz?” Anket sonuçlarına göre, öğrencilerin yüzde 27’si Osmanlı’nın hiçbir döneminde yaşamak istemediğini belirtirken, yüzde 46’sı “yükselme”, yüzde 16’sı “kuruluş”, yüzde 5’i Tanzimat, yüzde 5’i de Abdülhamit dönemini tercih etmiş (bkz, s: 339).

Kuşkusuz, bu sonuçlar nitel bir değerlendirmeye imkân tanımıyor. Örneğin, Osmanlı’ya hiçbir teveccühü olmayan yüzde 27’lik kesim bu dönemi siyasal bir bilinç ve tercihle kafasından silmiş olabileceği gibi, kararını “o dönemde televizyon, cep telefonu ve diskotek yoktu” gerekçesiyle vermiş de olabilir. “Kuruluş” dönemini tercih edenler belki kendilerinde kuruculuk iradesi ve misyonu görenlerdir, belki de “tekfur kızı” fantezisi olanlar. Keza, tercihlerini Abdülhamit döneminden yana kullananların hepsinin “Ulu Hakan” özlemi içinde olduklarını söyleyemeyiz. Belki aralarında “İttihat ve Terakki’yi ben kurardım” veya “31 Mart isyanını öyle sert bastırırdım ki…” diye düşünen Jakoben-elitist kafalar da vardır.
Ancak, her halükarda bir öğretim üyesinin öğrencilere böyle bir anket uygulaması, öğrencilerin yüzde 73’ünün de hangi gerekçeyle olursa olsun dönem tercihi yapmış olması, ideolojiler alanında tarihe özel bir yer verildiğini, Osmanlı’yı “diri tutma” yönünde girişimler olduğunu ve bu girişimlerin alıcı bulduğunu göstermektedir.

***

Denecektir ki;

Ne yani, tarihimizle barışmayalım mı?

Osmanlı’nın devlet idaresinden alacağımız dersler hiç mi yok?

Arkası gelecektir: Hoşgörü, çeşitlilik, özerklik, yerellik, liyakat vb…

Eğer bunlarsa, Osmanlı’da liyakate verilen değere özlem duyanlar, bir de devşirmeliği sineye çekmek zorundadırlar.

Osmanlı’da farklı unsurlara tanındığı söylenen hoşgörüyü çok beğenenler, hem kendi sınırlarını iyi bilmek hem de diğer tarafın tahammül sınırlarını iyi tartmak durumundadırlar.

Ademi merkeziyetçilikte başka bir çözüm değil de Osmanlı dönemini isteyenlerin 204 yıl geriye, İkinci Mahmut dönemine gidip merkezi yönetimle Senedi İttifak imzalamaları gerekecektir.

Hepsi gericidir, gericiliktir.

Bir saltanatın, fetih yoluyla boyunduruğu altına aldığı başka halkları ve tebaa olarak gördüğü kendi halkını elinde tutmak ve itaatkâr kılmak için başvurduğu idareden, bir cumhuriyette cumhurun “idaresi” adına dersler çıkarmaya kalkışmak, gericiliğin daniskasıdır.

***

Son olarak, okurlara belki de “tuhaf” gelecek bir soru: Osmanlı’ya yönelik sevecen bakış, Cumhuriyet’in, Kemalizm’in sorgulanmasını geçtik, sosyalizme de saldırmak için vesile oluşturabilir mi?

Hiç olur mu, nereden çıktı, demeyin.

Büyük tarihçiler bunu da becerir.

Bilindiği gibi, Cumhuriyet’le birlikte Osmanlı hanedanı ülke dışına çıkartılmış, hanedan mensubu kadınların Türkiye’ye dönüşlerine 1952’de, erkeklerin dönüşlerine ise 1974’te izin verilmişti. Büyük tarihçi İlber Ortaylı bu “sürgünü” şöyle eleştirmektedir:

O zamanın Hanedan Reisi Orhan Efendi, Amerikan mezarlığında basit bir memur; yarı aç yaşıyor. Nice’de bir oda tutmuş ve orada yaşıyor. Onun buraya gelmesinden rahatsız oluyorlar. Stalinist bir tutumdur bu (abç)” (bkz. İlber Ortaylı-Taha Akyol, Tarihin Gölgesinde, Timaş 2011, s.183).

Hay Stalin kadar…

(SolHaber)

[Bu yazı 1765 kez okundu]
Metin ÇULHAOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [31]
[29 Eylül 2015] Analiz ve siyaset ... [30 Ağustos 2014] Başbakan Davutoğlu? ... [11 Ocak 2014] Karı koca arasına girilmez ... [2 Ekim 2013] Paket ve 'ortam sürekliliği' ... [31 Ağustos 2013] Tanrı (ve ABD) yanındayken bile... ... [29 Ağustos 2013] Ramazan endişeleri ... [16 Temmuz 2013] Kuşak fırsatı ... [8 Haziran 2013] Kitlesel hareketlenme: İlk tespitler ... [23 Nisan 2013] Önce marazileşme sonra meczuplaşma ... [9 Nisan 2013] Âlemin keyfi yerinde yine maşallah ... [27 Mart 2013] 'Hassas dönem' için gözlemler ve saptamalar ... [25 Aralık 2012] Sosyalizm hacıyatmaz mı? ... [23 Eylül 2012] AKP: Yolun sonunda mı? ... [7 Eylül 2012] Madalyonun iki yüzü ... [31 Ağustos 2012] Üçüncü Dünya Savaşı ... [25 Ağustos 2012] Güle güle Metin ... [11 Ağustos 2012] Alışmamız gerekiyor! ... [4 Ağustos 2012] Çok da karmaşık olmayan bir denklem ... [14 Temmuz 2012] Yoğunlaştığı yer, inceldiği yerdir ... [16 Haziran 2012] Eşitsiz gelişme ... [8 Haziran 2012] Siyasette iki gündem bir strateji ... [1 Haziran 2012] Tarassut noktaları ... [25 Şubat 2012] ABD strateji fukarası mı? ... [18 Şubat 2012] "Devletin tepesinde neler oluyor?" (*) ... [3 Aralık 2011] Bir kez daha: Süreklilik mi, kopuş mu? ... [3 Eylül 2011] Durum çok mu umutsuz? ... [27 Ağustos 2011] Türkiye solcusunun çilekeş bir insan olarak portresi ... [6 Ağustos 2011] Bir Ortadoğu Vizyonu ... [25 Haziran 2011] Kilitlenme ve "Yıldızın Parladığı Anlar" ... [23 Nisan 2011] Rota nereye? ... [21 Ocak 2011] Beş soruda AKP ve Liberaller ...
Metin ÇULHAOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™