Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Başbuğ nerede yargılanmalı?
10 Ocak 2012, Sedat ERGİN
, Sedat ERGİN

 12 Eylül 2010 tarihinde referandumda kabul edilen anayasa değişikliği paketi, Anayasa Mahkemesi’nin görevlerini tanımlayan 148’inci maddeye iki cümlelik şu eklemeyi yapmıştı:

“Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları ile Jandarma Genel Komutanı da görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divanda (Anayasa Mahkemesi) yargılanırlar. Yüce Divanda, savcılık görevini Cumhuriyet Başsavcısı veya Cumhuriyet Başsavcıvekili yapar.”

Bu hüküm, referandumdan sonra TBMM’den geçen ve 3 Nisan 2011 tarihinde yürürlüğe giren 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkındaki Kanun’da aynen tekrarlanmıştır. 

YAYGIN GÖRÜŞ: ANAYASA MAHKEMESİ 

Eski Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ’un hakkındaki soruşturmanın özel yetkili bir savcı tarafından yürütülmesi ve yine özel yetkili bir mahkemede görevli bir nöbetçi hâkim tarafından tutuklama kararı verilmesinin yarattığı hukuki tartışmayı değerlendirirken, öncelikle Anayasa ve ilgili yasanın bu hükümlerinden yola çıkmamız gerekiyor.

Beşiktaş Adliyesi’nde başlayan sürece en kuvvetli itirazlardan biri Türkiye Barolar Birliği Başkanı Ahsen Coşar’dan geliyor. Coşar, hem soruşturmayı yürüten savcı hem de tutuklama kararı veren hâkimin yetkili olmadığını belirtiyor. Coşar’a göre, Anayasa’nın 148’inci maddesi çerçevesinde soruşturma yetkisi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, tutuklama kararı verme görev ve yetkisi ise Anayasa Mahkemesi’ndedir. Özel yetkili mahkemenin yetkili olduğunu savunan hukukçular ise Orgeneral Başbuğ’un işlediği iddia edilen darbe girişimi suçunun görevle ilgili olmadığı, dolayısıyla konunun Anayasa’nın 148’inci maddesi çerçevesinde değerlendirilemeyeceği görüşünü ileri sürüyor. 

DOKTRİNDE GÖREV SUÇU 

Bu konudaki tartışmayı Türk kamuoyunun gündemine sokan Hürriyet’in hukukçu kökenli köşe yazarı Taha Akyol, yolsuzluk yapan bakanların Yüce Divan’da yargılandıklarını hatırlatarak şu soruyu yöneltiyor: “Yolsuzluk yapmak bir bakanın görevi midir ki Yüce Divan’da yargılanıyor?”

TASAM adlı düşünce kuruluşundan anayasa hukukçusu Dr. Engin Selçuk ise “görev suçu”nun tanımında doktrin ve içtihattaki hâkim görüşe göre “suç görevden kaynaklanan yetkiler kullanılarak işlenmiş ise burada bir görev suçunun söz konusu olduğunu” vurgulayarak, şöyle diyor: “Başbuğ örneğinde atılan ilgili suçun görevden kaynaklanan yetkiler kullanılarak işlendiği ortadadır. Aksi yorumda hiçbir suç görev suçu kavramı içine girmezdi.”

Anayasa Mahkemesi’nin yetkili olduğu teziyle ilgili çok temel bir başka referans, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun özel yetkili mahkemelerin “görev ve yargı çevresinin belirlenmesi”ne ilişkin 250’nci maddesidir. Bu maddede “Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay’ın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler saklıdır” deniliyor. 

HANGİ İTİRAZ YOLLARI VAR?

Bundan sonra ne olabilir? İtiraz sürecinin öncelikle özel yetkili mahkemeler içinde işletilmesi gerekiyor. Başbuğ’un avukatı, önce nöbetçi hâkimin görev yaptığı mahkemenin (12’nci özel yetkili ağır ceza) heyetine itiraz edebilir, sonuç alınamadığı takdirde aynı adliyedeki bir üst mahkemeye (13’üncü) başvurabilir. Beşiktaş Adliyesi’ndeki itirazlara her seferinde olumsuz yanıt verilirse ne yapılabilir?

Anayasa Hukuku Profesörü Erdoğan Teziç’e göre, bu takdirde kullanılabilecek olan itiraz yolu konunun doğrudan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’na götürülmesidir. Prof. Teziç’e göre, itirazı kabul ettiği takdirde Cumhuriyet Başsavcısı’nın yeni bir soruşturma yapmasına gerek yoktur. Başsavcının konuyu özel yetkili savcının hazırlamış olduğu iddianame çerçevesinde değerlendirerek, dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne götürmesi yeterlidir. 

Peki, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı kendisini yetkili görmezse ne olabilir. Prof. Teziç’e göre, şikâyet bu kez doğrudan Hâkim ve Savcılar Yüksek Kurulu’na taşınabilir. Buradan da bir sonuç alınamadığı takdirde bu kez bireysel başvuru mekanizması işletilerek konu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne götürülebilir.

Başbuğ için ortaya çıkacak sonuç, Ergenekon ve Balyoz davalarını da etkileyebilir mi? Balyoz davasının sanıkları olan eski Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral İbrahim Fırtına ile eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Özden Örnek’e yöneltilen suçlar komutan olmalarından önceki dönemi kapsıyor. Dolayısıyla emsal oluşturması güç. Ancak Ergenekon davasından yargılanan eski Jandarma Genel Komutanı Orgeneral Şener Eruygur açısından durum farklı gözüküyor.

(Hürriyet)

[Bu yazı 1636 kez okundu]
Sedat ERGİN

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[16 Temmuz 2013] Biber gazı atılırken doktor hazır bulunsun ... [2 Temmuz 2013] AİHM kararları 12 Eylül yasasını geçersiz kıldı ... [3 Mayıs 2013] Tarihin akışı uçurumun kenarından nasıl döndü? ... [23 Nisan 2013] AİHM içtihatları ışığında Fazıl Say kararı ... [18 Nisan 2013] Tazminat komisyonu İtalya'da yürümedi, ya Türkiye'de? ... [16 Nisan 2013] AİHM'ye başvuru hakkı engelleniyor mu? ... [9 Nisan 2013] Kerry gezisinin dökümü ... [30 Mart 2013] 2023 için insani gelişme hedefleri gerekiyor ... [15 Mart 2013] DÖRDÜNCÜ YARGI PAKETİ (II) Tasarının TBMM'de iyileştirilmesi gerekiyor ... [9 Şubat 2013] Ergin Saygun ve vicdanların paslanması ... [1 Şubat 2013] Oramiral Güner istifası ile ne mesaj verdi? ... [25 Ocak 2013] Avukat tutuklamanın ufukta beliren maliyeti ... [3 Ocak 2013] Erdoğan hangi vesayeti kastediyor? ... [26 Aralık 2012] Yargısız infazlar ve çekimser demokrasi ... [8 Aralık 2012] Erdoğan'ın AİHM karşısındaki zor tercihi ... [5 Aralık 2012] AİHM kararı ışığında Başdenetçi tartışması ... [27 Kasım 2012] AİHM'deki Türk yargıç: 'Durumumuz parlak değil' ... [21 Kasım 2012] Erdoğan Obama'ya da kafa tutuyor ... [16 Ekim 2012] Yargıda daha çok reform bekleniyor ... [12 Ekim 2012] AB İLERLEME RAPORU ... [5 Eylül 2012] Yargıtay Başkanı'nın gözünden otoriterleşme ... [4 Eylül 2012] Suriye konusundaki büyük yalnızlığımız ... [30 Ağustos 2012] SURİYE POLİTİKASININ MUHASEBESİ (2): Evdeki hesap çarşıya uymayınca ... [22 Ağustos 2012] Erdoğan ve tarihe adil bakabilmek ... [31 Temmuz 2012] Ortadoğu'nun siyasi coğrafyası çözülürken ... [13 Temmuz 2012] Erdoğan ve Alevilerin horlanması meselesi ... [7 Temmuz 2012] YARGI REFORMU (3): Özgürlüğe yeni güvence Özgürlükler Hâkimi ... [6 Temmuz 2012] YARGI REFORMU (2): DGM'lerden ÖYM'lere ÖYM'lerden TMM'lere ... [5 Temmuz 2012] Yargı reformu-1: Özel yetkili mahkemelerin en büyük başarısı nedir? ... [23 Haziran 2012] Bağımsız insan hakları kurumu bir hayalmiş ... [21 Haziran 2012] Vatandaşa işkence sokağa taşınca ... [20 Haziran 2012] Dağlıca baskınının düşündürdükleri ... [14 Haziran 2012] HSYK'dan savcı açıklaması ... [9 Haziran 2012] Erdoğan'dan özel yetkili mahkemelere yeni bakış ... [30 Mayıs 2012] Amerika da basın özgürlüğü sorunlu diyor ... [18 Mayıs 2012] Uludere faciası ve erdemli devlet olmak ... [27 Nisan 2012] Hükümetin yargı reformundaki iradesine ne oldu? ... [10 Nisan 2012] Balyoz'da nasıl delil atlanır? ... [6 Nisan 2012] Haşim Kılıç ne demek istedi? ... [31 Mart 2012] Avrupa'nın eleştirel bakışı kuvvetleniyor ... [17 Mart 2012] Letonya'daki bir katliamdan Madımak yangınına ... [15 Mart 2012] Türk usulü demokraside "filibuster" olur mu? ... [10 Mart 2012] Basının eleştiri hakkı ne kadar geniş? ... [7 Mart 2012] Ortaokulların kapısı imam hatiplere açılıyor ... [28 Şubat 2012] AB ile diyalogda Nuray Mert meselesi ... [21 Şubat 2012] Avrupa'dan yargı reformuna hem destek hem eleştiri ... [18 Şubat 2012] AİHM'nin Tuncay Özkan kararının muhasebesi ... [17 Şubat 2012] Hükümetin son krize habersiz yakalanması olağan mı? ... [9 Şubat 2012] Önce eğitimin kalitesine bakalım ... [27 Ocak 2012] Yargı Reformu ... [12 Ocak 2012] Avrupa'dan hâkim ve savcılara ağır eleştiriler ... [4 Ocak 2012] Uludere faciasında istihbarat soruları ... [22 Aralık 2011] Gırtlak kanseri bir mahkûmun ölümü ... [8 Aralık 2011] Şike yasası krizinin anatomisi ... [3 Aralık 2011] Avrupa'ya verilen sözler ne zaman tutulacak? ... [19 Kasım 2011] Ankara'da Suriye'ye dönük iki askeri senaryo ... [12 Kasım 2011] Genç değil, Meclis kürsüsü yara aldı ... [9 Kasım 2011] Ekonomide G20'deyiz insani gelişmede 92'nci ... [14 Ekim 2011] AB'ye göre basın özgürlüğü ihlalleri ciddi ... [14 Eylül 2011] HSYK Başkanvekili'nden mesaj var ... [10 Eylül 2011] HSYK şikâyetler karşısında adil mi? ... [9 Eylül 2011] Deniz Feneri'nde hatayı kim yaptı? ... [6 Eylül 2011] Hükümet tutukluluk süresinde kendisini bağladı ... [1 Eylül 2011] Adalet duygusu neden zedeleniyor? ... [24 Ağustos 2011] Libya dersleri ... [6 Ağustos 2011] ABD ve İngiltere'den Balyoz'a katılmak ... [3 Ağustos 2011] Balyoz'da ucu açık bir sürece doğru ... [29 Temmuz 2011] Yolsuzlukla mücadelede dünya liginde neredeyiz? ... [21 Temmuz 2011] Öcalan'ın oyun planı ... [17 Temmuz 2011] Türk yargısı hiç böyle eleştirilmemişti ... [12 Temmuz 2011] Rota yeniden AB'ye mi çevriliyor? ... [8 Temmuz 2011] Yemin kriziyle bölgesel güç olunabilir mi? ... [7 Temmuz 2011] Yeni kabinede dikkat çeken yönelişler ... [28 Haziran 2011] Adalet duygusu kaybolunca ... [7 Haziran 2011] Basın özgürlüğünde sıkıntılı bir döneme doğru ... [28 Mayıs 2011] Kasetler konusunda muhtelif teoriler ... [10 Mayıs 2011] AB'den tutuklu gazetecilere mesaj ... [4 Mayıs 2011] Yargıtay'da önemli bir içtihat değişikliği ... [3 Mayıs 2011] Özel yetkili mahkemelere barolardan önemli çıkış ... [27 Nisan 2011] Kopartılan yalnızca heykelin kafası mı? ... [14 Nisan 2011] Sosyalist olmanın ağır bedeli ... [9 Nisan 2011] Savcılar lehte delilleri tutabilir mi? ... [5 Nisan 2011] TBMM tarihi bir hata yapmak üzere ... [31 Mart 2011] Ergenekon'da envanter çıkartmak ... [30 Mart 2011] Bireysel başvuru hakkına veda mı? ... [9 Mart 2011] Şener ve Şık hangi delillerle tutuklandı? ... [16 Şubat 2011] Balyoz davasında tutuklama kriterleri ... [2 Şubat 2011] Amerikan modeli Erdoğan'ı mutsuz edebilir ... [22 Ocak 2011] Balyoz'da adli emanet bilmecesi ... [7 Ocak 2011] Yargıtay Başkanı: 'Bize haksızlık yaptınız' ... [13 Kasım 2010] Türkiye'nin yolsuzluk karnesi tekerrürden mi ibarettir ...
Sedat ERGİN
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™