Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
"Direnen Üniversite" Yankılanıyor!
25 Kasım 2011, Prof. Dr. Hayrettin ÖKÇESİZ
, Prof. Dr. Hayrettin ÖKÇESİZ
Geçen haftaki çağrımız Ülkemizin dört bir yanında yankılanıyor. Belli ki, üniversitelerimizde çoban ateşleri birbiri ardına yanmaya başlıyor:
 
“Sayın Ökçesiz, CBT’deki yazınızı (ve ‘direnen üniversitenin direnen rektör adaylığınızı’) kutluyorum. Üniversitemizde rektör seçimleri bir yıl sonra… Ancak geçtiğimiz ay fakültemizde dekan eğilim belirleme seçimleri, ardından da bu eğilimin göze alınmadığı bir atama yapıldı. Konuyla ilgili Ege Öğretim Elemanları Derneği olarak bir basın açıklaması yaptık (…). Kısacası saptamalarınızda ve önerinizde yanınızdayız! Sevgi ve saygılarımla” Prof.Dr.Ferhan G. Sağın, EGÖDER Yönetim Kurulu adına Bşk.
“Sayın Ökçesiz ‘Direnen Üniversite’ başlıklı yazınızı okudum. Bir okur olarak şunu söyleyeyim ki, YALNIZ DEĞİLSİNİZ. Edip Cansever ne güzel özetlemiş; ‘UTANCI BİLEREK YAŞAMAK KORKUNÇ / DAHA DA KORKUNCU VAR / UTANCI BİLEREK YAŞATMAK’. Sayın Ökçesiz, biz ‘utancı yaşatan’ olmayacağız. Saygılarımla.” (Yücel Köksal)
Değerli Hocam, (…) ‘Direnen Üniversite’ başlıklı yazınızı, daha doğrusu yaklaşan rektörlük seçimleri nedeniyle, otuz üç üniversitedeki seçmen öğretim üyelerine yönelik “manifestonuzu”, onları gerçek bir üniversitenin özgür ve onurlu bireyleri olarak ortak davranışa çağırmanızı, önceki yazılarınız gibi, yeni bir şeyler öğrenmenin neden olduğu keyifle okudum. Öncelikle Akdeniz Üniversitesi 2012 rektörlük seçimlerinde aday olmanıza hem sevindim, hem de seçmen olarak görev yapacak akademisyenler adına üzüldüm. Sevindim çünkü, manifestonuzdaki önermeler ve ilkelere sahip birilerinin, hiç olmazsa sizin halen var olduğunuzu öğrendim. Seçmen akademisyenlerden beklentileriniz açısından, düş kırıklığına uğrayacağınızdan ötürü üzüldüm. (…) Esenlik dileklerimle.” Prof. Dr. Mustafa Altıntaş
“Günaydın Hayrettin Bey, Direnen Üniversite'nin ruhuna tam anlamıyla uygun bir bildirge bu, direnmeyi-savunmayı baştan seçilmeye yeğleyen bir manifosto olmuş tabii... (…) demokrat çoğunluğun özlediği ve onaylayacağı temel ilkeleri de vurgulayan bir durum değerlendirmesi (…).” (Hüseyin Cahit Kesre)
“Hocam başarılar diliyorum. Gönlüm sizlerden yana.” (Nurtekin Aran, e.öğr. Ortaca-Muğla)…
Ümit Sarıaslan da Nilgün Cerrahoğlu’nun birkaç gün önce köşesinde verdiği habere yollama yaparak, yoğunca, uzunca kaleme aldığı yazısında “(…)İtalya sahnesinde sergilenen HUKUK DİRENİŞ VE DAYANIŞMASI, daha güzel bir dünya düşü için dişini sıkanlara (!) bir şafak armağanı gibidir gayri. N’etseler ne yapsalar, hukuksuzluğun hukukunu daha uzun süre insanlığa dayatamayacaklardır. Selam olsun Rönesans çocuklarına. (…) Evet, hiçbir emeğiniz, haklı sesiniz ve söyleminiz siren kayalıklarında yitmemiş, ulaşmış ta ‘çizme’ye; çocuklara küresel sermayenin egemenlik martavalının sahte cilasını çizdirmiş böyle ustaca.(…)” diyerek coşkusunu iletiyor.
Telefonla arayanlardan Nükhet Özeken bununla “titanların savaşı”nın başlayacağını söylüyor.
Burada “Atatürk’ün Üniversiteleri Olsaydı” diye bir yazı yazmıştım. “Atatürk’ün üniversiteleri olsaydı pek çok şeyi çok daha farklı yapardı. Bugün üniversitelerimiz Atatürk’ün üniversiteleri olsaydı yine pek çok şey çok farklı olurdu! Çünkü O’nun üniversitesi koşulsuzdur!” demiştim. O yazı şöyle sürüyordu: “Hâlâ sürmekte olan temel yanlışımız, bilimin ve üniversitenin dıştan tanımlanmasına korkularımız ve çıkar umutlarımız yüzünden izin vermemiz olmaktadır. Kendini tanımlamak cesaret ve bilincinde olamayan bir kurum elbette kendisine yabancı emellerin uygulama alanı olacaktır. Bu duruma düştüklerinde üniversiteler gerçek truva atlarıdır. ‘Koşulsuz Üniversite’ (Paris 2001) adlı yapıtında Derrida şunları söylüyor: ‘Bu (…) şey, söylenegelen akademik özgürlükten öteye, sormanın ve açıklamanın koşulsuz bir özgürlüğü, hatta daha da fazlası, hakikate yönelik bir araştırmanın, bilmenin ve sormanın yararına, kamuya açık biçimde söylemek hakkıdır (…). Bu savdan anlaşılıyor ki, bu koşulsuz direnme üniversiteyi bir dizi iktidar odaklarıyla: devlet, iktisadi güçler (şirketler, uluslararası kapital), medial, ideolojik, dinsel, kültürel vb. güçlerle ve nihayet gelmekte olan ve gelmekte kalan demokrasiyi sınırlayan güçlerle karşı karşıya getiriyor.” (CBT 10.11.2006)”
***
Çağrımızın dayandığı felsefe bilimin, üniversitenin hakikat yolunda kendi siyasetini belirgin ve bükülmez kılmayı; iktidar efendilerine yamaklığın ve yalakalığın getirdiği kişiliksizliği bilimsel bilginin ve özgür düşüncenin forumundan uzaklaştırmayı amaçlıyor. Yankılanan budur işte.
Cumhuriyet Bilim Teknik 21.10.2011

“Direnen Üniversite” -2

Sevgili Atatürk’ün ve O’nun direnen bilimcilerinin anısına...

“Direnen” ya da “düşünen” dediğimiz üniversitenin, bu nitemlerinin gereklerini layıkıyla yerine getirebilmesi için asgari bir yapısal uygunluğa kavuşturulması zorunludur. Üyelerinin cesaretiyle hayata geçirilebilen her düşünüş (direniş) üniversitenin yapısal özellikleriyle desteklenebilmelidir.

Üniversitenin ve üyelerinin onurunun korunabilmesi, hedeflerinde başarılı olabilmesi için kaldıraç niteliğinde gördüğüm bazı araçları burada dile getirmek istiyorum:

Bir “Üniversite Ombudsmanlığı”nın kurulması

Bir “Yargı Giderleri Yardımlaşma Sandığı”nın kurulması

Rektör yardımcılarının da seçimle gelmesi

Kurul yaşamının tüm ayrıntılarına dek canlandırılması

Anabilim dallarının 2-4 yıllık aralarla ulusal ve uluslararası kongreler düzenlemesi

Bölüm ve fakülte kütüphanelerinin kurulması ve bunların bağımsız biçimde kitap vs. satın alabilmelerinin sağlanması; üniversiteye güvenlikçi yerine kütüphaneci alınması. Öyle sanıyorum ki, bu birkaç araç bile dayanışmayı, paylaşmayı, verimliliği ve yaratıcılığı teşvikte çok önemli işler görebilecektir.

Üniversite Ombudsmanlığı üniversitelilerin yönetimle olan sorunlarını, başvuruları üzerine, inceleyerek karara bağlayan ve sonucunu talepleri üzerine yönetime ve kamuya duyuran, bağımsız, yansız bir kurul olacaktır. Üniversitelilerce seçilen üyelerden oluşacaktır. Bu kurul, idareye yanlışını düzeltme olanağını sağlayacağı gibi, mağdura da maruz kaldığını düşündüğü haksızlığı böyle bir kurula incelettirerek, haklı bulunduğunda idareye moral bir baskı yapılmasını sağlamak olanağını verecektir. Yönetimin, disiplin soruşturmalarını bu kurulda yer alan üyelere yaptırması nesnel ve adil sonuçların elde edilmesini sağlayacaktır.

Yargı Giderleri Yardımlaşma Sandığı, üniversiteliyi gerek üniversite idaresine karşı idari yargıda, gerekse akademik özgürlüklerinden dolayı bulunduğu öteki yargısal ilişkilerde malen desteklemek amacıyla çalışacaktır. Üyelerin aylık ödentileriyle sağlanacak gelir, taraf olacakları yargı süreçlerinde ödeyecekleri her türlü gideri karşılamakta kullanılacaktır.

Rektör yardımcılarının da seçimle gelmesi aynı demokratik mantığa ve akademik özerklik düşüncesine dayanmaktadır. Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri ve Sağlık Bilimleri olarak ayrımlaşmış üniversitenin üç rektör yardımcısının bu birimlerin mensuplarınca seçilmesinin ve alanlarında rektör vekili olarak çalışmasının; rektörün de temsil ve gözetim görevine yoğunlaşmasının daha işlevsel olacağını düşünüyorum.

Direnen ve düşünen bir üniversitenin bu özelliklerinde kurumlaşabilmesi için kurul yaşamının tüm ayrıntılarına dek canlandırılması zorunludur. Kurulların özerk ve yetkin kararlar alabilmesi için üyelerinin gündem hakkında sürekli ve yeterli derecede bilgilendirilmesi gerekmektedir. Üyelerin bu işlevlerinde başarıyla teşvik edilmesi bir üniversiteyi sorumluluğuna uygun bir konuma taşıyacaktır.

Anabilim dallarının 2-4 yıllık aralarla ulusal ve uluslararası kongreler düzenlemesinin bir üniversiteyi nasıl canlandıracağını düşünebilmek zor değildir. Bu etkinlikler, her bir öğretim elemanının üniversite içinde ve dışında itibar kazanmasının, biliminde özgünlüğünün ve veriminin artmasının ciddi bir kaldıracıdır. Burada işin püf noktası, bunun her bir anabilim dalı için zorunlu bir etkinlik olarak, düzenli ve yetkin koşullarda gerçekleşmesidir. “Proje”ler çerçevesinde yürütülen çalışmalar buradaki dayanışmaya, paylaşıma ve ortak akademik güç oluşumuna yabancıdır. Salt proje bazında çalışıyor olmanın getireceği yabancılaşmayı ve doğuracağı sakıncaları göz ardı etmemelidir. Bilimin kolektif bir insani yetkinlik olduğunu unutmamalı; bu özelliğini daima ölçüt almalıdır.

Kütüphanelerinde milyonlarca kitabın öğrencisiyle buluştuğu üniversitelere doğru yürümeye bakmalı; “üniversite”nin hiçbir dogmasının bulunmadığını bilmelidir. Üniversiteler paradigmaların yaratıldığı tinsel, düşünsel aydınlık alanlarıdır. Bu alanları zorbaların, şarlatanların, yoz ve yabancı ögelerin baskısına açık duruma getirmek “üniversite”ye çok ağır bir ihanettir. Sapı bizden “balta”ların yaptıkları budur.

Üniversitede hiyerarşik bir yapılanmadan, yatay ve farklılaşmış bir yapılanmaya geçebilmenin yollarını aramalıyız. Bireyler olarak gereksindiğimiz akademik özerkliğin ve özgürlüğün kurumsallaşmasına çalışmalıyız. Birbirimize, öğrencilerimize ve ülkemize verebileceğimiz şey bu çabadaki içtenliğimiz ve bununla ortaya koyacağımız gerçekler olacaktır.

Cumhuriyet Bilim Teknik 11.11.2011


“Direnen Üniversite”-3

Artık üniversitelere daha büyük sorumluluk düşüyor. TÜBA’ya yapılan çirkin saldırıyla kendini iyice aşikâr etmiş bir niyete karşı durmak, her aydınlanmacı, Atatürkçü, halkçı öğretim üyesinin her zamankinden daha ivedi bir görevidir. Sinmek, sindirilmeye izin vermek, bir biçimde bu yıkıma ortam sağlamak gelecek kuşakların asla bağışlamayacağı bir tutum olacaktır.

Çocuklarımızı onurlandıracak bir isim bırakmak istiyorsak, ürkekliğimizi, korkularımızı, yılgınlığımızı bir kenara atmalıyız. Kiniklerin (köpeksilerin) de hoş görüleceği bir zamanda değiliz. Hoca Nasreddin gibi, anahtarı kaybettiğimiz yerde değil de, daha uygun diye, avluda aramaktan vazgeçmeliyiz. Bu felaketi özel çıkarları yüzünden görmezlikten gelenleri, şirin gösterenleriyse hiç anmak istemiyorum.

Peki, bu direnmek görevi niçin daha çok bize düşüyor? Bilmek, bilebilecek durumda olmak; bilebilmenin koşullarına başkalarından daha çok sahip olmak bize bu sorumluluğu daha çok yüklüyor da ondan. Bilimsel bilgi başarılı eylemin önkoşuludur da ondan. Oysa biz bugüne dek bu olanaklardan, daha çok kendimize ayrıcalık yarattık. Tuzumuzu kuru tutmak için tuzu hiç kurumayanların ezilmesine, sömürülmesine ses çıkartmadık. Hiç bir mangalda kül bırakmadık, ama sıra bir şeyler yapmaya gelince, kestirmeden sırra kademler bastık. Şimdilerde de, götürürler diye, direnen üniversitelilerle karşılaşmayı uğursuzluk sayıyoruz.

Sevgili meslektaşlarım, her seçimde “Direnen Üniversite” için üniversitenizden direnen rektör adayları çıkmasını sağlayın. Ne kadar çok olurlarsa, o kadar iyidir. Sonra onlardan bir araya gelerek yalnızca bir adayı desteklemelerini isteyin. Çoğunluk oyunu her alışında, bu adayı atama mercilerine dayatın. Atayıp, atamamaları hiç önemli değil. Ama bununla herkes bilecektir ki, eleştirel akıl zindedir. Sevgili Atatürk yaşamaktadır. İnsanın, halkın ezilmesine, sömürülmesine dayanamayan yürekler vardır üniversitelerde!

Direnen Üniversite programıyla gelecek olan rektörün siyasi iktidarca engelleneceğini, üniversitenin işlerini yürütemeyeceğini, böyle bir sonucun kaos yaratacağını söyleyenlere itibar etmeyin. Zaman işgüzarlar seçmek zamanı değildir. Bilimin yüksek değerlerini, kamu yararını, insan onurunu, akademik özgürlüğü seçmek zamanıdır. Siz bu seçiminizi ülke kamuoyuna gösterdikten sonra, o koltuklara kim oturursa otursun, Damokles’in kılıcı olacaksınız.

Otuzu aşkın üniversite 2012’de bu meşaleyi yakacaktır. Ya da sevgili yurdumuzun daha koyu karanlıklara biraz daha gömülmesine göz yumacağız. Sonraları hiç kimse, yaşlı Almanların “bilmiyorduk” demesi gibi, haberdar olmadıklarını kimselere anlatmaya çalışmasın.

Güneş yeniden doğacak. Doğmayacaksa ama, sevgili öğretim üyeleri, siz direnmenin erdemini kavrayamadığınız için, direnmeye cesaret yerine, birlikte sömürmeye cüret ettiğiniz için doğmayacaktır!

Bu sözlerimi aşırı bulanlara şunlardan neyi anladıklarını sorayım en iyisi:

Dünya demokrasi endeksinde 89’uncu sıraya geriledik. Özgür ülkeler arasında 112’ncilikle melez rejim, yarı özgür ülkeyiz. Basın özgürlüğünde 138’incilikle, yolsuzlukta 56’ncılıkla ve küresel barışta 127’ncilikle kırmızı listedeyiz. İnsani gelişmişlikte 93’üncülükle ve nüfusta çalışan oranı %44,3 ile en düşük sıradayız. Genel eşitsizlikte 84’üncü ve cinsiyet eşitsizliğinde 77’nci sırayla yine sonuncuyuz. Eğitimde eşitsizlikte 102’inci, gelirde eşitsizlikte 65’inciyiz...

34 OECD ülkesi arasında: Uzun yaşamada sonuncuyuz. Emeklilikte geçirebildiğimiz süreyle de sonuncuyuz. Geçim zorluğunda, eğitimde ve okuma becerisinde 32’inciyiz. Eğitim harcamalarında 33’üncü, nüfusun ortalama eğitim yılı olan 6,5’la sonuncuyuz. Hayata güler yüzle bakanlarımızla (%56,5) ve akıl sağlığımızla (%47) da sonuncuyuz. Birbirine güvende (%24) 32’nci, topluma gönüllü katkıda 33’üncü, hoşgörü’de 34’üncü sıradayız. (Bkz. Orhan Bursalı, 10 Yıldır AKP, Uluslararası Göstergelerle Türkiye Röntgeni, Cumhuriyet Kitapları, İstanbul 2011)

Ne dersiniz, bu verilerin açıkça gösterdiği sömürüye, talana, işgale, köleliğe, yoksulluğa, cehalete, tutsaklığa direnmeyecek miyiz? Direnen Üniversite’yle kendimizi yeniden bulduktan sonra bilimimizi, eğitimimizi, öğretimimizi bu verilerin nedenleri ve sonuçlarıyla mücadeleye adamayacak mıyız? Atatürk’ün üniversiteleri olmayacak mıyız?

(Cumhuriyet Bilim Teknik 25.11.2011)

[Bu yazı 2479 kez okundu]
Prof. Dr. Hayrettin ÖKÇESİZ

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [40]
[23 Aralık 2013] Türkiye Barolar Birliği'ne "Müdafaa-i Hukuk" Çağrısı ... [6 Eylül 2013] Facebook'ta Gezi'nen Yazılarımdan - 1 ... [16 Ağustos 2013] Neresi Yanlıştı? ... [4 Mayıs 2013] Hangi Barış? ... [19 Nisan 2013] Yeniden Merhaba! ... [4 Ocak 2013] "Nikbinlik." ... [7 Aralık 2012] YÖK ve Karşıdevrim-2 ... [23 Kasım 2012] YÖK ve Karşıdevrim ... [29 Eylül 2012] Başkaldırmak, Başını Bir Güneşe Doğru Kaldırmaktır ... [4 Eylül 2012] Kara Mizah ... [20 Temmuz 2012] Üniversiteler Direnin, Çok Geç Kalmadan! ... [8 Temmuz 2012] Üniversite Hali ... [23 Haziran 2012] Atatürk Cumhuriyeti Sökülürken Direnemeyen Üniversitelerimiz ... [8 Haziran 2012] "Telgrafhane" ... [27 Mayıs 2012] Bir Kassandra Çağrısı (2) ... [13 Mayıs 2012] Bir Kassandra Çağrısı ... [28 Nisan 2012] Üniversiteler Hâlâ Susuyor ... [14 Nisan 2012] Ülke Toprağını Satmayacaksın, İşçiyi Sömürtmeyeceksin... ... [1 Nisan 2012] İçerdekiler ... [16 Mart 2012] "Gülümsemek Direnmektir" ... [3 Mart 2012] Direnen Ülke ... [17 Şubat 2012] Direnen İnsan ... [10 Aralık 2011] 'Romantik Direniş', 'Alakarga', 'Akademik Bilinç' ... [7 Ekim 2011] Tek ve Son Çare! ... [23 Eylül 2011] Üniversite Nedir? ... [9 Eylül 2011] Bir Yargıç Nasıl Adil Olur? (*) ... [26 Ağustos 2011] Düşündüşleme (*) ... [12 Ağustos 2011] Bir Yargıç Nasıl Adil olur? ... [29 Temmuz 2011] "Bir Gün Şu Hastalıklı Vatan Canlanırsa..." (*) ... [3 Temmuz 2011] Ne Dersiniz? ... [17 Haziran 2011] Yine Hayatı Olmak ... [6 Haziran 2011] Hayatı Olmak ... [21 Mayıs 2011] Dikkat Bir Aydınlanma Erdemi ... [22 Nisan 2011] Yarın 23 Nisan ... [9 Nisan 2010] HUKUK POLİTİKASI ... [25 Mart 2010] "Freirechtsschule" ... [1 Mart 2010] Vaziyet ... [22 Şubat 2010] Elsa Türkiye ... [9 Şubat 2010] HUKUK POLİTİKASI ... [26 Ocak 2010] KARA KÖMÜRDEN ACI TÜTÜNE ...
Prof. Dr. Hayrettin ÖKÇESİZ
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™