Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
İlk Üç Madde
15 Ekim 2011, Ataol BEHRAMOĞLU
, Ataol BEHRAMOĞLU
1982 Anayasası, uğradığı sayısız değişiklikle birlikte günümüzde geçerliliğini sürdürüyor.
Yeni anayasa tartışmalarının odağında, 82 Anayasası’nın (“değişmezliği” dördüncü madde ile hükme bağlanmış) ilk üç maddesinin yer alacağı görülüyor…
Bu maddelerin birincisi ve üçüncüsü, 61 Anayasası’ndaki “Devletin dili Türkçedir” ifadesinin, yapılan bir ekle 82 Anayasası’nda “Devletin resmi dili Türkçedir” biçimini almış olması dışında birbirinin aynıdır.
Her iki anayasanın, (82 Anayasası’nda daha uzun yazılmış olan) ikinci maddeleri arasında içeriğe ilişkin tek fark, 82 Anayasası’nda “Atatürk milliyetçiliği” tanımının yer alması…
Her üç maddeye ilişkin olarak asıl önemli fark ise, 82 Anayasası ile gözümden kaçırmadıysam eğer, bir öncekinde bulunmayan “değişmezlik” hükmünün getirilmiş olması…
Konuya şimdi biraz daha yakından bakalım…
***
İki anayasanın da giriş bölümleri, uzun, karışık ve yinelemelerle dolu.
Hele 82 Anayasası’nın girişi, bir yurttaşlık dersi niteliğinde.
Sonuçta hukuksal bir metin olan bir anayasanın girişinde bu kadar çok söze, “ebedi varlık”, “yüce Türk milleti”, “Türklüğün tarihi”, “ölümsüz önder ve eşsiz kahraman Atatürk” türünden vurgulara gerek olmadığı çok açık…
Her ikisinin bu bölümlerinde “milliyetçilik” vurgusunun da fazlaca yer aldığı göze çarpıyor.
Buna karşılık, 82 Anayasası’nın girişinde “dinin politikaya karıştırılamayacağı” kavramının 61 Anayasası’nın bu bölümünde bulunmayışı ilginç…
Yine 82 Anayasası’nın girişinde “kuvvetler ayrılığı” ilkesi ayrıca vurgulanmış…
61 Anayasası’ndaki “Türk milliyetçiliği” ve “Atatürk devrimleri” kavramları 82 Anayasası’nda “Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılâpları” biçimini alıyor, vb…
Özetle, bir anayasanın başlangıcında yer alacak sözler, böyle bir “önsöz”e gerek varsa eğer, kısa, özlü, yalın, açık, anlaşılır ve tartışılmaya yer bırakmayacak biçimde herkesçe kabul edilebilir olmalıdır…
***
82 Anayasası’nın “değiştirilemez” ilk üç maddesine bakalım…
“Türkiye devleti”nin bir “cumhuriyet” olduğunu hükme bağlayan 1. madde üzerinde herhalde bir görüş ayrılığı bulunmuyor.
Ama bu nasıl bir “cumhuriyet”tir? Tartışmalar belli ki bu nokta üzerine odaklanacak.
Sözünü ettiğimiz her iki anayasanın 2. maddelerinde bu cumhuriyetin “ulusal, demokratik, laik, sosyal, insan haklarına saygılı” bir “ hukuk devleti” olduğu vurgulanmakta…
61 Anayasası’ndaki “milli” sözcüğü 82 Anayasası’nda “Atatürk milliyetçiliği” olarak değiştirilmiş…
Bütün bu kavramlardan hangisi, hangi açılardan tartışılacak?
Değişmezliği hükme bağlanmış üç maddeden biri olan 2. maddenin içerdiği temel önemdeki bu kavramlardan en olmazsa olmazı, “laik”liğe ilişkin olanıdır…
Dinci bir yönetim de kendisini “ulusal”, demokratik”, “insan haklarına saygılı”, “hukuk devleti” vb. özelliklerine sahip bir yönetim biçimi olarak niteleyebilir…
Yeni anayasa yapılırken “turnusol kâğıdı” işlevini görecek olan, “laiklik” kavramıdır…
***
3. maddenin içeriğini oluşturan “Türkiye devleti ülkesi ve milletiyle bölünmez bütündür” hükmünün ve “resmi dil” kavramının da tartışılacağı tahmin edilebilir…
Her iki anayasada da yer alan biçimiyle “Türkiye devleti” tanımının yeterince açık, hukuksal ve birleştirici olduğunda tartışılacak bir yan olmasa gerek.
Hiçbir anayasa, etnik kimlikleri “ulus”muş gibi gösterecek kavramlara açık kapı bırakamaz.
Türkiye’nin, farklı etnik kimliklerin yüzyıllar içinde kaynaşarak oluşturduğu bir ulus devlet olduğu, tarihsel, sosyal, hukuksal bir gerçektir…
“Türklük” kavramı da, anayasada yer alsa da almasa da, yurttaşlık kavramına indirgenemeyecek önemdedir ve herhangi bir etnik kimliğin adı değil, ulusu birleştiren bir üst kavramdır…
Bu gerçeklerin, bugünkü kafa karışıklığında yeterince anlaşılamıyor olsa bile, eninde sonunda anlaşılacağına, anlaşılması gerektiğine inanıyorum.
“Resmi dil” kavramına gelince…
Devletin dili olmaz, fakat “resmi dil” olur.
Bir ülke halkının, günlük yaşamında farklı diller konuşuyor olması; etnik, bölgesel vb. özellikler, tek bir resmi dil gerekliliğini ortadan kaldırmaz.
Türkçenin resmi dil oluşu, herhangi bir dayatmanın değil, toplumsal, tarihsel, kültürel gerçekliklerin ve gerekliliklerin sonucudur…
***
Ve son olarak, en üst makamlarca dile getirilen “Anayasanın ideolojisi olmaz” görüşü…
Tam tersine, ideolojisiz bir anayasa olmaz.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ideolojisi, Kurtuluş Savaşı’mızın ve Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerini, varlık nedenlerini oluşturan, ulusal bağımsızlık ve aydınlanma ilkeleri olmak zorundadır.

(Cumhuriyet)

[Bu yazı 3029 kez okundu]
Ataol BEHRAMOĞLU

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [196]
[26 Aralık 2016] Rusya'yla ikinci travma ... [28 Mart 2016] Polisiye yazıyor gibi ... [10 Şubat 2016] Amiral Erdağ'ın kitabı (*) ... [16 Ocak 2016] Karanfil ... [11 Ocak 2016] Başkanlık ... [3 Ocak 2016] İncecikten. ... [30 Aralık 2015] Suça ortak olmak ... [14 Aralık 2015] Türk-Rus düşmanlığı hortlatılabilir mi? ... [15 Kasım 2015] CHP'li ve genç olmak ... [7 Kasım 2015] Sahi, ne ülkesiyiz? ... [26 Ekim 2015] Diktatöre diktatör demek ... [17 Ekim 2015] Kendime ve herkese sorular ... [3 Ekim 2015] Zihin bulanıklığı mı? ... [12 Eylül 2015] Oyun açık oynanıyor ... [29 Ağustos 2015] İrlandalı boksörturist olayı ... [15 Ağustos 2015] İki fotoğraf ... [12 Temmuz 2015] Rodinson'un Muhammed'i ... [4 Temmuz 2015] 'Ahlat ağacı'nın sevgisiyle ... [14 Haziran 2015] Seçimden bir hafta sonra ... [30 Mayıs 2015] Seçime on gün kala ... [23 Mayıs 2015] Yeni bir sayfa ... [16 Mayıs 2015] Kocaeli'nden izlenimler ... [10 Mayıs 2015] Olmadı! ... [25 Nisan 2015] Açık Konuşalım ... [19 Nisan 2015] Nefret Söylemleri ... [12 Nisan 2015] HDP'ye Oy Vermek ... [28 Şubat 2015] Yaşasın Ölüm! ... [13 Şubat 2015] ÖNCE YAŞAMI TADALIM ... [7 Şubat 2015] Charlie Hebdo Depreminden Cumhuriyet'e ... [10 Ocak 2015] Bazı Yeni Kitaplar (2) ... [3 Ocak 2015] Umut Yılı ... [27 Aralık 2014] Demokrasiye Darbe ... [20 Aralık 2014] Bazı Yeni Kitaplar (1) ... [14 Aralık 2014] Osmanlı ... [6 Aralık 2014] Despot ve Aydınları ... [2 Kasım 2014] Bulutlar Geçerken ... [11 Ekim 2014] Eskişehir Şiir Buluşması'ndan ... [28 Eylül 2014] Karanlık Seviciler ... [6 Eylül 2014] Güze Girerken. ... [30 Ağustos 2014] Türkiye Yalan Cumhuriyeti ... [26 Temmuz 2014] Din, Dindar, Dinci... ... [29 Haziran 2014] Partilerimiz ve İdeolojileri ... [14 Haziran 2014] Çok Bilinmeyenli Denklem ... [24 Mayıs 2014] Hem Suçlu Hem Güçlü ... [17 Mayıs 2014] Cehennem ... [10 Mayıs 2014] TYS ile Kırk Yıl ... [3 Mayıs 2014] Genel Bir Değerlendirme ... [26 Nisan 2014] Başkomutan Erdoğan... ... [20 Nisan 2014] Aydınlanma ve Onur ... [12 Nisan 2014] Cumhur ve Başkanı ... [5 Nisan 2014] Ne Yapmalı? ... [29 Mart 2014] Boksör... ... [15 Mart 2014] Uçurumlar ... [9 Mart 2014] Önsezi* ... [1 Mart 2014] Yalancının Ampulü ... [22 Şubat 2014] Seçimler Öncesinde Uyarılar (4) ... [15 Şubat 2014] Seçimler Öncesinde Uyarılar (3) ... [8 Şubat 2014] Seçimler Öncesinde Uyarılar (2) ... [1 Şubat 2014] SEÇİMLER ÖNCESİNDE UYARILAR(1) ... [25 Ocak 2014] Şiirin Uzağında. ... [18 Ocak 2014] Başbakan Nasıl Diktatör Oldu? ... [11 Ocak 2014] Utanç Davaları ... [4 Ocak 2014] İçimiz Ne Kadar Daralsa da. ... [28 Aralık 2013] Meşum ... [21 Aralık 2013] Korku ve Ecel ... [14 Aralık 2013] Diktatörlüğün Tarifi ... [7 Aralık 2013] Kim Olduğumuz Üzerine ... [30 Kasım 2013] Kültür Merkezinden Polis Karakoluna ... [24 Kasım 2013] Gezi Ruhu ... [16 Kasım 2013] Hapisteki Yazar ... [9 Kasım 2013] Düzey Düşüklüğü Bulaşıcıdır ... [2 Kasım 2013] Kadınlığı Ayağa Düşürmek ... [26 Ekim 2013] Halkın Kalbi Nasıl Kazanılır? ... [19 Ekim 2013] Ölümü Kabullenmek ... [12 Ekim 2013] AKP Andımız'dan Ne İstiyor? ... [5 Ekim 2013] BİR MEKTUP ... [28 Eylül 2013] Atina Şiir Şöleninden... ... [21 Eylül 2013] Güze Girerken ... [14 Eylül 2013] Balyoz Tutuklularına Mektup ... [7 Eylül 2013] Acı ve Utanç Günleri ... [31 Ağustos 2013] Yarın Dünya Barış Günü ... [24 Ağustos 2013] Bencillik Bir Kişilik Bozukluğudur ... [17 Ağustos 2013] Aile İçi Şiddet ... [10 Ağustos 2013] Kutsuz Bayram ... [3 Ağustos 2013] Akıl Almaz Şeyler ... [27 Temmuz 2013] Faşizmin Dili ... [20 Temmuz 2013] Alçalmada Sınır ... [13 Temmuz 2013] Erdoğan Ülkeyi İç Savaşa Götürür ... [6 Temmuz 2013] Kim Avrupalı? ... [29 Haziran 2013] İmam Farkı ... [22 Haziran 2013] İki Mehmet Ali ... [15 Haziran 2013] Direniş Dersleri ... [8 Haziran 2013] Çapulcu ... [1 Haziran 2013] Dinci Faşizmin Şifreleri Çözülürken ... [25 Mayıs 2013] Kuklalar ... [18 Mayıs 2013] Avukatlık Mesleği Üzerine ... [11 Mayıs 2013] Küresel Gözetleme Çağının Kahramanları ... [4 Mayıs 2013] Ulusal Güç Birliği, Ama Nasıl? ... [27 Nisan 2013] Çözülmekte Olan Kürt Sorunu mu, Ülke mi? ... [20 Nisan 2013] Gazetelerde 8 Nisan ... [13 Nisan 2013] Barikatlarda Özgürlük... ... [6 Nisan 2013] İnsan Utanır ... [30 Mart 2013] Barış ... [23 Mart 2013] Cellat Hukuku ... [16 Mart 2013] Chavez Örneği ... [9 Mart 2013] İki Kentimizden İzlenimler ... [2 Mart 2013] Adalet Zulmün Temelidir ... [23 Şubat 2013] Türk, Türkiye, Türkçe ... [16 Şubat 2013] Ne Kadar Dindarmışız ... [9 Şubat 2013] Yine 'Türkiye Türklüğü' Üzerine... ... [2 Şubat 2013] Fahri Doktor ... [26 Ocak 2013] Grup Yorum'a Baskın ... [19 Ocak 2013] 'Yetmez Ama Evet'çi Arkadaşlara... ... [12 Ocak 2013] İşçi Sınıfına Selam ... [5 Ocak 2013] Bir Yıl Daha... ... [29 Aralık 2012] Büyük Buluşma'nın Ardından ... [22 Aralık 2012] Büyük Buluşma ... [15 Aralık 2012] Silivri'den. ... [8 Aralık 2012] Sessiz Çığlık ... [1 Aralık 2012] Boş Bir Sayfa Önünde... ... [24 Kasım 2012] Neden Ölecekmişiz? ... [17 Kasım 2012] Yaşam Dijital Bir Oyun Değilse... ... [10 Kasım 2012] Kararsızlar ... [3 Kasım 2012] O Gün Ankara'da Olmak... ... [27 Ekim 2012] Cumhuriyet Yasaklanamaz ... [20 Ekim 2012] Ülkeye Hizmet ... [13 Ekim 2012] Atatürkçülük Türk Aydınlanmasıdır... ... [6 Ekim 2012] Erdoğan'la Gül Arasında Sıkışmak ... [29 Eylül 2012] Diken ... [22 Eylül 2012] Ne Çok Hain ... [15 Eylül 2012] Solculuk-Yurtseverlik ... [8 Eylül 2012] Utanma Duygusunun Yokluğu ... [1 Eylül 2012] Modern Türkiye'nin İmhası ... [25 Ağustos 2012] Orhan Pamuk ve Tayyip Erdoğan ... [18 Ağustos 2012] Türklük, Kürtlük, Türkiyelilik ... [11 Ağustos 2012] Cami Arkasına Gizlenmek ... [4 Ağustos 2012] Hilmi Özkök'ün Söyledikleri ... [28 Temmuz 2012] Lozan'ın Anlamı ... [21 Temmuz 2012] Son Birkaç Haftada. ... [14 Temmuz 2012] Teşekkür Yazısı ... [16 Haziran 2012] İki Kalp Ağrısı ... [9 Haziran 2012] Kötünün Olağanlaşması ... [2 Haziran 2012] Türk Aydınlanması (II) ... [26 Mayıs 2012] Türk Aydınlanması ... [19 Mayıs 2012] Dinci, Faşist, Bölünmüş... ... [12 Mayıs 2012] Pislik ve Boğulmak Üzerine ... [5 Mayıs 2012] Gericinin Soy Kütüğü ... [28 Nisan 2012] Umut Etmeli mi? ... [21 Nisan 2012] Samizdat-Silivri-Samizdat ... [14 Nisan 2012] Silivri'den Notlar, İzlenimler. ... [7 Nisan 2012] Yunus Gibi ... [31 Mart 2012] Ülke AKP'ye Teslim ... [24 Mart 2012] Mustafa Kemal'in Tırnağı Olamazsınız ... [17 Mart 2012] Cânilik ... [10 Mart 2012] Sanatçılar Girişimi ve Medya ... [3 Mart 2012] Alçaklığın Dereceleri ... [25 Şubat 2012] Yazarları Sokağa mı Atıyorsunuz? ... [18 Şubat 2012] Halk Ozanı Gibi ... [11 Şubat 2012] Cumhuriyet Aydını Hazırlıksız Yakalandı ... [4 Şubat 2012] Dindar Gençlik ... [28 Ocak 2012] Bir Akıl Hastanesinde Gibi ... [21 Ocak 2012] Dinlerin Dönüşü ... [14 Ocak 2012] Kara Bir Rüzgâr ... [7 Ocak 2012] Beton ve Nem ... [31 Aralık 2011] Türkiye Polis Cumhuriyeti ... [24 Aralık 2011] Karanlıktaki Ülke ... [17 Aralık 2011] Neden Arapça? ... [10 Aralık 2011] Çocuklarımızın İdam Hükmü ... [3 Aralık 2011] Güle Güle Server Ağabey... ... [26 Kasım 2011] Bu, Demokrasi Değil ... [19 Kasım 2011] Güzel Esin'imiz... ... [12 Kasım 2011] Atatürk ve Türkçe ... [5 Kasım 2011] Görmez'in Görmediği ... [29 Ekim 2011] Deprem Dersleri ... [22 Ekim 2011] Utanç, Acı ve Öfke ... [8 Ekim 2011] Şıracı ile Bozacı ... [1 Ekim 2011] Cihana Nasıl Hâkim Olacaksın?.. ... [24 Eylül 2011] Tek Adam ... [17 Eylül 2011] İki 12 Eylül ... [10 Eylül 2011] İyiliği Örgütlemek ... [3 Eylül 2011] Bayramları Hak Etmiyoruz ... [28 Ağustos 2011] Militan İyimserlik ... [27 Ağustos 2011] Tuğamiral Turgay Erdağ'dan Mektup ... [20 Ağustos 2011] Hayrettin Hoca'dan Öğütler ve Şiirler. ... [13 Ağustos 2011] Ekmek Bulamıyorlarsa Pasta Yesinler ... [6 Ağustos 2011] İhanet ... [30 Temmuz 2011] Değersizleşme ... [16 Temmuz 2011] Doğu Perinçek Neden Hapiste? ... [2 Temmuz 2011] Özel Yetkili Yargı ... [25 Haziran 2011] Türkiye Denklemi ... [18 Haziran 2011] Neden Hep Kaybediyoruz? ... [11 Haziran 2011] Kime ve Neye Oy Vereceğiz? ... [28 Mayıs 2011] Buna Nasıl Bir Ad Koymalı? ... [21 Mayıs 2011] Parasız Eğitim İstemek Suçu ... [14 Mayıs 2011] Orhan Pamuk Bey Şimdi Nerede? ... [18 Aralık 2009] Atatürk?ün Eseri Parçalanırken ...
Ataol BEHRAMOĞLU
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™