Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
On Göstergede Teğet Dersleri.
30 Temmuz 2011, Mustafa SÖNMEZ
, Mustafa SÖNMEZ
Boğaz’daki bir otelde yudumladığı beleş şarap markasını Hürriyet’teki köşesinde cömertçe reklam eden Ertuğrul Özkök, Usta Söylüyorsa Öyledir başlıklı yazısında diyor ki “Dün Başbakan Erdoğanın ekonomik krizle ilgili sözlerini okuyorum. ‘Bu defa teğet de geçmeyecek’ diyor. İtiraf edeyim, bu sözü ilk söylediğinde inanmamıştım. Şimdi geriye baktığım zaman görüyorum ki kendinden çok emin bir ifadeyle söylediği o sözler haklı çıkmış. Dünya ekonomisi üzerinde yeniden karabulutlar dolaşmaya başladı. Başbakan bu defa da haklı çıkabilir mi? İnşallah çıkar. Ama geçmişteki referansına bakarsam, söyleyebileceğimiz tek şey şu olabilir: Bu defa ben de inanıyorum. ‘Usta öyle diyorsa, öyledir’...” (28 Temmuz, Hürriyet)
Özkök, iktisatçı değil. “Geriye baktığımda görüyorum ki..derken nereye bakıyor bilmem, ama ben ona Teğet geçti denilen dönem ve bugünkü durumla ilgili 10 gösterge sıralayayım, üstüne biraz düşünsün:
1 - Teğet geçtidenilen dönemde Türkiye ekonomisi, daralmanın başladığı 2008’in 3’üncü çeyreğinden 2009’un 3’üncü çeyreğine, 12 ayda yüzde 8 küçüldü. Bu kadar dramatik daralan emsal bir ülke yok!.. Sadece 2009 yılının daralması bile yüzde 5’e yakın. 2009’un tamamında da Türkiye’yi iki ülke geçti: Meksika ve Rusya (Kaynak: TÜİK ve IMF).
2 - Teğet geçti denilen dönemde ekonomide daralma ile birlikte SGK verilerine göre, 2008 Ekimi’nde 9 milyon 120 bin olan kayıtlı işçi sayısı, 2009 Şubatı’na kadar 760 bin azaldı. Yani bu 5 ayda 760 bin işçi işinden oldu (Kaynak: SGK).Bunlara, kayıt dışı olanlar dahil değil.
3 - Teğet geçildi denilen kriz, 2009’un ikinci yarısında sıcak para girişinin başlamasıyla büyümeye geçti, ama reel ücretler geriletilerek... Sanayi işçilerinin reel ücret kayıpları 2008’den 2009’a yüzde 7, inşaat işçilerinin yüzde 16, hizmet çalışanlarınınki yüzde 2 oldu (Kaynak: DPT).
4 - Karşılıksız çek, icra-iflas yasalarını ihlalden 2008’de 18 bin, 2009’da 20 bin kişi hüküm giyip cezaevine girdi. Bunlar, o yıl hüküm giyenlerin yüzde 25’ine yakın (Kaynak: Adalet Bakanlığı).
5 - 2008-2009 krizinden banka kredileri ve kredi kartı harcamaları kışkırtmasıyla çıkılırken ailelerin borç yükü hızla arttı. 2008’in 5’inci ayında 106 milyar TL olan ailelerin borç yükü 2011’in ortasında 200 milyar TLyi geçti. Teğet bile geçmeyecek denilen döneme böyle bir yükle giriyor aileler (Kaynak: BDDK).
6 - Teğet bile geçmeyecek denilen döneme Türkiye 300 milyar dolarlık bir dış borç stoku ile girerken borçların üçte ikisi özel sektörün. Üstelik bunların dörtte biri kısa vadeli (Kaynak: Hazine Müsteşarlığı).
7 - Teğet geçti denilen dönemden büyüme dönemine geçiş sıcak para girişi ile gerçekleşti. Kriz yılı 2008’de 55 milyar dolara kadar gerileyen sıcak para stoku, 2010’da 114 milyar dolara kadar çıktı(Kaynak: Merkez Bankası). Sıcak para ile körüklenen büyüme, iç pazara dönük gerçekleşti. Hem kamu harcamaları hem de tüketici kredileri ve kredi kartı harcamaları ile beslenen bu büyüme gözleri kamaştırdı, ama ithalat ağırlıklı olduğu için müthiş bir cari açık yarattı.
8 - Cari açık, yüzde 11 büyüme yaşanan 2011 çeyreğinde, milli gelirin yüzde 12’si gibi dehşet bir boyuta sıçradı(Kaynak: Merkez Bankası). Bu, IMF’nin yanı sıra derecelendirme kuruluşlarını alarma geçirdi.
9 - Türkiye sıcak para girişi ile şahlanan ithalatında AB’yi ihya etti. AB, ihracatının yüzde 5’ini Türkiye’ye yaparken satın almada Türkiye’ye sadece yüzde 3 pay verdi (Kaynak: Eurostat). Yani, yine, Onlar ortak biz alabildiğine pazar durumuna düştük. AB’deki Yunanistan ve diğer Güney Avrupa ülkelerinin krizinin yatışmaması halinde, Türkiye’nin AB’ye sattıkları daha da azalacak. Bu da Türkiye sanayisi için kötü haber. Kapasiteler düşürülüp tensikatlar başlatılabilir.
10 - IMF, 9-10 Temmuz 2011 tarihli raporunda Türkiye’nin 2011’de yüzde 9’a yakın büyümesinin ardından 2012’de büyük tempo kaybedeceğini ve büyümesinin yüzde 2.5’e düşeceğini duyurdu (Kaynak: IMF, Meeting of G-20 Deputies, 9-10 Temmuz, 2011). Cari açığın milli gelire oranının da yüzde 10 bandında olacağını dünyaya duyuran IMF’nin bu raporu dış yatırımcılar için hiç iyi değil.
Bu 10 gösterge, umarım Özkök’ü, yazdıkları üstüne düşündürmeye yarar. Daha fazla ikna edilmeye ihtiyacı olursa yardımcı olurum, memnuniyetle. Ama, “Yok ben aslıma rücu edip Özköşk Ertuğrul olacağım” derse, o başka.
Allah ıslah etsin, demekten başka elden ne gelir...

(Cumhuriyet 30.07.2011)

[Bu yazı 2031 kez okundu]
Mustafa SÖNMEZ

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [74]
[27 Temmuz 2015] Hedef, savaş konsepti ile MHP oyları. ... [12 Mayıs 2014] Ekonomi, AKP'yi aşağıya çekiyor. ... [20 Mart 2014] MUSTAFA SÖNMEZ: AKP için oyunun sonu ... [2 Temmuz 2013] Taksim-Tahrir: Ekonomi ve asker... ... [24 Haziran 2013] Şimdi de ekonomi çatladı, sık bakalım... ... [8 Haziran 2013] Yolcudur Abbas; bu sokak durmaz... ... [17 Mayıs 2013] El parasıyla Bölgesel Güç olunur mu? ... [13 Mayıs 2013] RTE, Obama'yı sıktı; Cemaat partileşiyor mu? ... [27 Nisan 2013] AKP, 400 milyar doları nasıl çarçur etti (2) ... [24 Nisan 2013] Dış borç ödemede tehlikeli viraj... ... [20 Nisan 2013] Asker-polis bütçeleri ve yeni Kürt pozisyonu ... [9 Nisan 2013] Artan Kürt göçü ve mesajları (1) ... [27 Mart 2013] Tükenişten serüvene AKP rejimi ... [1 Şubat 2013] Yüzde 1'in Sömürüsü Anadili mi Seçiyor?.. ... [30 Ocak 2013] Ne Yüzde 1'i, Yüzde Yarımın Türkiyesi... ... [25 Ocak 2013] 24 Ocak: Neoliberal 'Yık-Yap'ta 32 Yıl... ... [4 Ocak 2013] Medyada Geçen Yıl ve Bu Yıl. ... [24 Aralık 2012] 2012'nin Sınıfsal Bilançosu (1) Finans Sermayesinin İşleri Tıkırında ... [8 Aralık 2012] Gelir Uçurumu Ayağa Dolanıyor. ... [21 Kasım 2012] Yabancı Hazıra Geliyor, Üretmiyor. ... [16 Kasım 2012] Krize Endeksli Muhalefete Not. ... [24 Eylül 2012] Aile Borca Battı Büyüme Yattı. ... [5 Eylül 2012] AKP'yi Dibe Çeken 5 Alan, 5 Bakan ... [25 Ağustos 2012] Kürtsüz, Kürt Sorunu Çözülür mü? ... [22 Ağustos 2012] Akıl Tutulmasından Bizi Koru!.. ... [10 Ağustos 2012] Petrol Odaklı 'Kürt Federalizmi'. ... [28 Temmuz 2012] Suriye Kürtleri ve Şaşkın AKP. ... [25 Temmuz 2012] Avrupa'nın Borç Batağı Büyüyor ... [16 Temmuz 2012] Yabancıya 10 Yılda 109 Milyar Dolar... ... [6 Temmuz 2012] 'Kürt Bölgesi' Var mı, Sınırları Nedir? ... [4 Temmuz 2012] 'Cumhuriyet Duruşu've Rehine Medya. ... [29 Haziran 2012] Bunca Kambur ile Nasıl Savaşacaksın? ... [22 Haziran 2012] İneğe Öykünen Kurbağa Misali... ... [6 Haziran 2012] Kürt Sahnesinde Gecikmiş CHP ... [1 Haziran 2012] Adalet Yanıltıyor; Tutuklu Yüzde 60! ... [28 Mayıs 2012] İnşaatçı AKP'nin 'Dönüşüm' Hinlikleri. ... [9 Mayıs 2012] Çöken Kapitalizme 'Sol' Ne Yapabilir? ... [4 Mayıs 2012] Geçim Zorlaşacak. ... [14 Nisan 2012] Demokratik Özerklik ve Parçalanma Korkusu ... [9 Nisan 2012] 'Cemaat', Oldu 'Hizmet'; Kürtler, Yeniden Çatlak. ... [6 Nisan 2012] Grev Hakkı Üstünden 12 Eylül ve AKP Rejimi ... [23 Mart 2012] CHP'de Rapor Var, Politika Yok. ... [17 Mart 2012] Kaç Kişi, Nerede İş Buldu? ... [7 Mart 2012] Kadına Saygıda Üçüncü Sınıfız. ... [29 Şubat 2012] Avrupalı Yoksullar 115 Milyonu Aştı ... [20 Şubat 2012] Fil Tepişmesinde Milyar Dolarlar. ... [27 Ocak 2012] Ya IMF Haklı Çıkarsa? ... [18 Ocak 2012] Sağlık Balonu Sönüyor ... [30 Aralık 2011] Türkiye'yi 2012'de Neler Bekliyor?.. ... [9 Aralık 2011] AB'de Gerçek Sorun: Yüzde 18 İşsizlik. ... [12 Kasım 2011] Avrupa 4 Parça. ... [4 Kasım 2011] Yol Ayrımında Kırık Hayaller ... [29 Ekim 2011] Afete Karşı Yerel Örgütlenme ... [17 Ekim 2011] Bir Maniniz Yoksa, Komünizm Gelecek ... [1 Ekim 2011] Borcu, Açığı Bırak, Araba Geyiğine Bak... ... [17 Eylül 2011] Suzan Hanım'a Doğru Bilgi Verin. ... [7 Eylül 2011] Duble Yolun Nesi Marifet? ... [12 Ağustos 2011] Krize Karşı Emek Barikatı... ... [10 Ağustos 2011] Yediğiniz Hurmalar, Bir Yerinizi Tırmalar. ... [20 Temmuz 2011] Onlar 'Ortak', Biz, 'İyice Pazar' ... [16 Temmuz 2011] Krizde Yeni Dalga Türkiye'yi Sarsacak... ... [6 Temmuz 2011] Enflasyonda Düşüş Nasıl Okunmalı? ... [29 Haziran 2011] Büyük İşsizlik Büyük İllerde ... [15 Haziran 2011] AKP'nin Yoksulluğu Yönetme Becerisi. ... [10 Haziran 2011] 20 Özerk Bölgeli Üniter T.C. ... [8 Haziran 2011] 'Bölgesel Özerklik Kurultayı' Yapılmalı ... [3 Haziran 2011] Özerklik İspanya'yı Böldü mü? ... [1 Haziran 2011] TOKİ'den Aslan Payı Kimlerin? ... [14 Mayıs 2011] 'Özerk Bölgeli Türkiye' ve Sorular... ... [23 Nisan 2011] Milliyet-Vatan Satışları ve Medya ... [11 Nisan 2011] Borçlandır, Sat: Nereye Kadar? ... [25 Mart 2011] Özürlü Seçimler. ... [5 Şubat 2011] Polis Devletinin Neresindeyiz? ... [21 Aralık 2010] Büyüme, İstihdam 'Verimlilik' Nerede? ...
Mustafa SÖNMEZ
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™