Yazdırmak için tıklayın Eposta Olarak göndermek için tıklayın Yorum Eklemek için tıklayın
Türk yargısı hiç böyle eleştirilmemişti
17 Temmuz 2011, Sedat ERGİN
, Sedat ERGİN

“YARGI erkinin yargılama yaklaşımında kökten bir değişiklik olmadıkça...” diye başlıyor Avrupa Konseyi'nin İsveçli İnsan Hakları Komiseri Thomas Hammarberg, raporunun 39'uncu paragrafına...

Şöyle devam ediyor bu paragraf: “... Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu'nda şu ana kadar benimsenen yasal değişikliklerin, Türk hakim ve savcıların Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (ifade özgürlüğüyle ilgili) 10'uncu maddesine ilişkin yaptıkları benzer ihlalleri önlemede tek başına yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.”
Basın özgürlüğü alanındaki sorunları yerinde incelemek üzere geçen nisan ayında Türkiye'yi ziyaret eden Hammarberg, bu sorunların önemli bir bölümünün doğrudan yargıdan kaynaklandığı görüşünde. Basın özgürlüğü raporu, bir noktadan sonra yargının zihniyetine, uygulamalarına ilişkin eleştirel bir metne dönüşüyor.
AİHM İÇTİHATLARINA UYMUYORSUNUZ
Hammarberg'ün temel eleştirilerinden biri, Türkiye'nin AİHM'in son 10 yılda verdiği ifade özgürlüğüyle ilgili kararlarına konu olan ihlalleri durdurmak için önlem almamasıdır.
Zaten Komiser'e göre, gazetecilerin cezai takibata uğramaları ve tutuklanıp özgürlüklerinin kısıtlanması gibi tasarruflardaki artış, önemli ölçüde AİHM kararlarında tespit edilen ihlallerin etkin bir biçimde ele alınmamış olmasından kaynaklanıyor. Bu durumdan “sistematik bir bozukluk” olarak söz ediyor Hammarberg.
Bu noktada sorunun bir boyutunda yasal çerçevenin AİHM karşısındaki yetersizliği yer alıyor. Hammarberg, bu çerçevede spesifik olarak 12 Eylül Anayasası'na, Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Yasası'na işaret ediyor, sorun yaratan ve değiştirilmesini talep ettiği maddelerin ayrıntılı bir dökümünü veriyor, ayrıca yeni bir anayasa ihtiyacını vurguluyor.
ADALET YÖNETİMİNDE SİSTEMATİK SORUNLAR
Hammarberg'e göre, sorunun ikinci boyutu ise doğrudan yargının işleyişi ve yargı adına karar veren kişilerin zihniyetiyle ilgilidir.
Komiser, bu başlıktaki sorunları “Türk Yargı Sisteminde İfade Özgürlüğünü Etkileyen Ciddi İşlevsel Bozukluklar” başlığının altındaki bölümde değerlendiriyor. Bu bölümün girişinde şu ifade yer alıyor: “Türkiye'de adalet yönetiminde uzun süredir devam eden bir dizi sistematik sorun mevcuttur. Komiser, bu durumun medya özgürlüğü de dahil olmak üzere Türkiye'de ifade özgürlüğü üzerinde yarattığı ciddi etkiden endişe duymaktadır.”
Komisere göre, AİHM'nin ifade özgürlüğüne ilişkin 10'uncu maddesiyle ilgili ihlallerin çoğu, gerek savcıların gerek hakimlerin ifade özgürlüğüne ilişkin öncelikle mevcut yasa maddelerini yorumlarındaki orantısızlıktan kaynaklanıyor.  Savcıların “kendilerini kısıtlamadan mesnetsiz olduğu aşikar davaları bile açabildiklerini” belirtiyor Avrupa Konseyi temsilcisi.
Konu dönüp dolaşıyor, her seferinde AİHM içtihatlarının içselleştirilmemesi sorunsalına geliyor. Mahkemelerin, özellikle de yüksek mahkemelerin “AİHM standartlarını içselleştirmede daha çok gayret sarf etmeleri gerektiğini” belirtiyor Hammarberg ve “hakim ve savcıların sistemli bir şekilde eğitilmelerinin önemini” hatırlatıyor.
BEŞİKTAŞ ADLİYESİ'NE AÇIK MESAJLAR
Türkiye'deki pek çok kuruluş gibi, Hammarberg de tutukluluk sürelerinin uzunluğundan şikayet ediyor, bunu yargı sisteminin “en büyük sorunlarından biri” olarak gösteriyor.
Komiserin en çok eleştirdiği uygulamalar, özel yetkili mahkemelerin kararlarında, özellikle de Beşiktaş Adliyesi'nde karşımıza çıkan durumlardır. Bunlardan biri, mahkemelerin kefalet, yurtdışına çıkma yasağı gibi alternatif kısıtlama önlemlerine itibar etmemesidir.
Tutukluluğa itirazların çekişmeli duruşmayla yapılmaması, sanıkların aleyhlerindeki delillere ulaşmada karşılaştıkları sorunlar diğer “kaygı” konularıdır.
Komiser, özellikle bir konuda “derin kaygı” belirtiyor. Bu, savcı ve mahkemelerin (12. Özel Yetkili Ağır Ceza) gazeteci Ahmet Şık'ın henüz basılmamış olan “İmamın Ordusu” başlıklı kitabına el koyma kararıdır.
Hammarberg raporunun önemi, Türk yargısının işleyişini Avrupa hukuk normları açısından kapsamlı bir analize tabi tutmasıdır. Bu analiz, ne yazık ki Türk yargısı ile Avrupa hukuk normları arasındaki makasın açıldığını gösteriyor.
Raporun çarpıcı bir sonucu, özel yetkili ağır ceza mahkemelerinin artık Avrupa'nın en önemli insan hakları otoriteleri tarafından da “kaygı” ile karşılanan bir sorunlu alan olarak görüldüğünü ortaya koymasıdır.

 

(Hürriyet 16.07.2011)

[Bu yazı 1887 kez okundu]
Sedat ERGİN

YAZARIN DİĞER YAZILARI: [91]
[16 Temmuz 2013] Biber gazı atılırken doktor hazır bulunsun ... [2 Temmuz 2013] AİHM kararları 12 Eylül yasasını geçersiz kıldı ... [3 Mayıs 2013] Tarihin akışı uçurumun kenarından nasıl döndü? ... [23 Nisan 2013] AİHM içtihatları ışığında Fazıl Say kararı ... [18 Nisan 2013] Tazminat komisyonu İtalya'da yürümedi, ya Türkiye'de? ... [16 Nisan 2013] AİHM'ye başvuru hakkı engelleniyor mu? ... [9 Nisan 2013] Kerry gezisinin dökümü ... [30 Mart 2013] 2023 için insani gelişme hedefleri gerekiyor ... [15 Mart 2013] DÖRDÜNCÜ YARGI PAKETİ (II) Tasarının TBMM'de iyileştirilmesi gerekiyor ... [9 Şubat 2013] Ergin Saygun ve vicdanların paslanması ... [1 Şubat 2013] Oramiral Güner istifası ile ne mesaj verdi? ... [25 Ocak 2013] Avukat tutuklamanın ufukta beliren maliyeti ... [3 Ocak 2013] Erdoğan hangi vesayeti kastediyor? ... [26 Aralık 2012] Yargısız infazlar ve çekimser demokrasi ... [8 Aralık 2012] Erdoğan'ın AİHM karşısındaki zor tercihi ... [5 Aralık 2012] AİHM kararı ışığında Başdenetçi tartışması ... [27 Kasım 2012] AİHM'deki Türk yargıç: 'Durumumuz parlak değil' ... [21 Kasım 2012] Erdoğan Obama'ya da kafa tutuyor ... [16 Ekim 2012] Yargıda daha çok reform bekleniyor ... [12 Ekim 2012] AB İLERLEME RAPORU ... [5 Eylül 2012] Yargıtay Başkanı'nın gözünden otoriterleşme ... [4 Eylül 2012] Suriye konusundaki büyük yalnızlığımız ... [30 Ağustos 2012] SURİYE POLİTİKASININ MUHASEBESİ (2): Evdeki hesap çarşıya uymayınca ... [22 Ağustos 2012] Erdoğan ve tarihe adil bakabilmek ... [31 Temmuz 2012] Ortadoğu'nun siyasi coğrafyası çözülürken ... [13 Temmuz 2012] Erdoğan ve Alevilerin horlanması meselesi ... [7 Temmuz 2012] YARGI REFORMU (3): Özgürlüğe yeni güvence Özgürlükler Hâkimi ... [6 Temmuz 2012] YARGI REFORMU (2): DGM'lerden ÖYM'lere ÖYM'lerden TMM'lere ... [5 Temmuz 2012] Yargı reformu-1: Özel yetkili mahkemelerin en büyük başarısı nedir? ... [23 Haziran 2012] Bağımsız insan hakları kurumu bir hayalmiş ... [21 Haziran 2012] Vatandaşa işkence sokağa taşınca ... [20 Haziran 2012] Dağlıca baskınının düşündürdükleri ... [14 Haziran 2012] HSYK'dan savcı açıklaması ... [9 Haziran 2012] Erdoğan'dan özel yetkili mahkemelere yeni bakış ... [30 Mayıs 2012] Amerika da basın özgürlüğü sorunlu diyor ... [18 Mayıs 2012] Uludere faciası ve erdemli devlet olmak ... [27 Nisan 2012] Hükümetin yargı reformundaki iradesine ne oldu? ... [10 Nisan 2012] Balyoz'da nasıl delil atlanır? ... [6 Nisan 2012] Haşim Kılıç ne demek istedi? ... [31 Mart 2012] Avrupa'nın eleştirel bakışı kuvvetleniyor ... [17 Mart 2012] Letonya'daki bir katliamdan Madımak yangınına ... [15 Mart 2012] Türk usulü demokraside "filibuster" olur mu? ... [10 Mart 2012] Basının eleştiri hakkı ne kadar geniş? ... [7 Mart 2012] Ortaokulların kapısı imam hatiplere açılıyor ... [28 Şubat 2012] AB ile diyalogda Nuray Mert meselesi ... [21 Şubat 2012] Avrupa'dan yargı reformuna hem destek hem eleştiri ... [18 Şubat 2012] AİHM'nin Tuncay Özkan kararının muhasebesi ... [17 Şubat 2012] Hükümetin son krize habersiz yakalanması olağan mı? ... [9 Şubat 2012] Önce eğitimin kalitesine bakalım ... [27 Ocak 2012] Yargı Reformu ... [12 Ocak 2012] Avrupa'dan hâkim ve savcılara ağır eleştiriler ... [10 Ocak 2012] Başbuğ nerede yargılanmalı? ... [4 Ocak 2012] Uludere faciasında istihbarat soruları ... [22 Aralık 2011] Gırtlak kanseri bir mahkûmun ölümü ... [8 Aralık 2011] Şike yasası krizinin anatomisi ... [3 Aralık 2011] Avrupa'ya verilen sözler ne zaman tutulacak? ... [19 Kasım 2011] Ankara'da Suriye'ye dönük iki askeri senaryo ... [12 Kasım 2011] Genç değil, Meclis kürsüsü yara aldı ... [9 Kasım 2011] Ekonomide G20'deyiz insani gelişmede 92'nci ... [14 Ekim 2011] AB'ye göre basın özgürlüğü ihlalleri ciddi ... [14 Eylül 2011] HSYK Başkanvekili'nden mesaj var ... [10 Eylül 2011] HSYK şikâyetler karşısında adil mi? ... [9 Eylül 2011] Deniz Feneri'nde hatayı kim yaptı? ... [6 Eylül 2011] Hükümet tutukluluk süresinde kendisini bağladı ... [1 Eylül 2011] Adalet duygusu neden zedeleniyor? ... [24 Ağustos 2011] Libya dersleri ... [6 Ağustos 2011] ABD ve İngiltere'den Balyoz'a katılmak ... [3 Ağustos 2011] Balyoz'da ucu açık bir sürece doğru ... [29 Temmuz 2011] Yolsuzlukla mücadelede dünya liginde neredeyiz? ... [21 Temmuz 2011] Öcalan'ın oyun planı ... [12 Temmuz 2011] Rota yeniden AB'ye mi çevriliyor? ... [8 Temmuz 2011] Yemin kriziyle bölgesel güç olunabilir mi? ... [7 Temmuz 2011] Yeni kabinede dikkat çeken yönelişler ... [28 Haziran 2011] Adalet duygusu kaybolunca ... [7 Haziran 2011] Basın özgürlüğünde sıkıntılı bir döneme doğru ... [28 Mayıs 2011] Kasetler konusunda muhtelif teoriler ... [10 Mayıs 2011] AB'den tutuklu gazetecilere mesaj ... [4 Mayıs 2011] Yargıtay'da önemli bir içtihat değişikliği ... [3 Mayıs 2011] Özel yetkili mahkemelere barolardan önemli çıkış ... [27 Nisan 2011] Kopartılan yalnızca heykelin kafası mı? ... [14 Nisan 2011] Sosyalist olmanın ağır bedeli ... [9 Nisan 2011] Savcılar lehte delilleri tutabilir mi? ... [5 Nisan 2011] TBMM tarihi bir hata yapmak üzere ... [31 Mart 2011] Ergenekon'da envanter çıkartmak ... [30 Mart 2011] Bireysel başvuru hakkına veda mı? ... [9 Mart 2011] Şener ve Şık hangi delillerle tutuklandı? ... [16 Şubat 2011] Balyoz davasında tutuklama kriterleri ... [2 Şubat 2011] Amerikan modeli Erdoğan'ı mutsuz edebilir ... [22 Ocak 2011] Balyoz'da adli emanet bilmecesi ... [7 Ocak 2011] Yargıtay Başkanı: 'Bize haksızlık yaptınız' ... [13 Kasım 2010] Türkiye'nin yolsuzluk karnesi tekerrürden mi ibarettir ...
Sedat ERGİN
BU SITENIN ÖNCELIKLI AMACI Ülkede evrensel, çagdas ve toplumcu bir hukuk ve yönetim anlayisini egemen kilmak üzere,
HUKUKÇULAR VE SORUMLULUK DUYAN HERKES ortak akil üretebilecekleri, ortak tutum belirleyebilecekleri bir iletisim, paylasim ve tartisma ortaminda BULUSTURMAKTIR.
Yeni Yaklasimlar, ortak çalisma ürünüdür. Sitede yer alan yazilardan yazari sorumludur. Kaynak gösterilerek alinti yapilabilir.
Websitesi ile lgili sorulariniz için buraya tiklayin. Diger konularla ilgili sorulariniz için iletisim sayfasindan ilgili kisi ile irtibata geçebilirsiniz.
Yeni Yaklasimlar © 2016 - [ARENA YAZILIM] - E-Müvekkil Pro™