Avrupa'nın Borç Batağı Büyüyor

~ 25.07.2012, Mustafa SÖNMEZ ~

Avrupa Birliğinin, özellikle de Avro alanının Güney üyelerinin kamu borç yükünde düzelme yok, tersine borç yükü son 12 ayda kötüleşmiş görünüyor. Avrupa İstatistik Ofisi Eurostatın önceki gün yayımladığı 2012’nin ilk çeyreği ile ilgili kamu borç yükü verileri, Avro alanı olarak bilinen AB 17de kamu borç yükünün yüzde 3 artarak 8 trilyon 217 milyon Avroya çıktığını ve milli gelire oranının da son 12 ayda 2 puan daha kötüleşip yüzde 88.2ye ulaştığını gösteriyor.

Küresel kriz sonrası, hükümetlerin başvurduğu kurtarma operasyonları ile patlayan kamu açıkları, kamu borç yükünü de büyüttü. ABnin Maastricht kriteri, bütçe açığı/milli gelir standardını ya da normunu yüzde 3, kamu borç stoku/milli gelir normunu da yüzde 60 olarak belirlemişken, bütçe açıkları yüzde 10lara, borç stoklarının milli gelire oranı da yüzde 90a doğru yol alıyor ve bazı ülkelerde çoktan üç haneye ulaşmış durumda.

Eurostat verileri, Yunanistanın borç yükünün Troykaoperasyonları ile azaltılmış olmasına karşın hâlâ milli gelirinin yüzde 132sini aştığını gösteriyor. Verilerden, Yunanistanın son 12 ayda kamu borç yükünün 341 milyar Avrodan 280 milyar Avroya indiği anlaşılıyor. Buna rağmen, borç belası Yunanistanı yeniden Avrodan kopmaya doğru götürüyor.

***

Son 12 ayda kamu borç yükü en hızlı artanları Portekiz (yüzde 17), İspanya (yüzde 13) ve İrlanda (yüzde 12) oluştururken Fransa ve İngilterenin de kamu borç stokunda yüzde 8-9ları bulan artışlar olduğu gözleniyor. İtalyanın kamu borçları 12 ayda yüzde 4 artışla kalsa da toplamı 2 trilyon Avroya yaklaşıyor ve milli gelirinin yüzde 123ünü aşmış halde. ABnin iki büyük ekonomisi İspanya ve İtalyanın kamu borç yükleri, Avro alanı borcunun üçte birini oluşturuyor ve en riskli bölgeler olarak yürekleri hoplatıyorlar. Bu iki ülke de kamu borçlarını çevirebilmek için yüzde 6-7lik öldürücü faizlere katlanıyorlar.

ABnin ağır toplarından Fransanın kamu borçları 2 trilyon Avroya doğru tırmanırken milli gelire oranı da yüzde 89u aşmış durumda. İngilterenin de Fransadan geri kalır yanı yok. Son 12 ayda kamu borcu en az artan ise Almanya oldu. ABnin patronunun da 2 trilyon Avro kamu borcu var, ama milli gelirine oranı yüzde 82. Almanya, diğer önemli aktörlerden görece iyi yerde ve borçlanma maliyetini sıfıra yakın faizlerle gerçekleştirebiliyor, yani tuzu kuru.

***

Türkiyeyi AB ile karşılaştırmak gerekirse, arada önemli farklar var. 2001 krizi sonrası IMF-Derviş operasyonları ile izlenen kemer sıkıcı mali disiplin politikalarının AKP döneminde daha da katılaştırılması ile kamu borç yükü yüzde 40ın hep altında seyrediyor. Cari açık şampiyonluğuna karşın, kamu maliyesi göstergelerinin AB ortalamalarından daha iyi bir yerde olması, Türkiyeye dış kaynak akışının ve dış kaynaklı büyümenin sürmesini de sağlıyor.

Hem kamu harcamalarını kısan, hem özelleştirme ve dolaylı vergilerle kamu gelirlerini sürekli artıran AKPnin ortaya koyduğu bu kamu maliyesi performansının ayrılmaz parçası ise baskı rejimi. Mali disipline karşı en ufak toplumsal muhalefeti polis-yargı baskısıyla sindirmeyi AKP rejimi dilediğince yaparken Avrupalı iktidarlar bunu henüz yapamıyorlar. Zurnanın zırt dediği yer burası işte!..

(Cumhuriyet)

Mustafa SÖNMEZ | Tüm Yazıları
Hits: 1033