Avrupalı Yoksullar 115 Milyonu Aştı

~ 29.02.2012, Mustafa SÖNMEZ ~

Yoksulluk, göreceli bir durum. Her ülkenin yoksulluk hali, kendisine göre. En beylik tanım şu: Bir ülkede ortadaki (medyan) gelirin yüzde 60ına sahip olamayana yoksul denir. Böyle olunca Türkiyenin yoksulu ile dünyanın içini acıtan (!) Yunanistanın yoksulu aynı olmuyor. Türkiyede ortadaki gelir, AB ortalamasının yüzde 53ü, Yunanistanda ise, AB ortalamasına eşit. O zaman Türkiyede, örneğin ortalama 10 bin dolarlık yıllık gelirin yüzde 60ına ulaşamayan 6 bin dolar gelirin altındakiler yoksul sayılırken Yunanistanda yoksul sayılmak için yıllık gelirin 12 bin doların altına düşmüş olması gerekiyor. Onun için, yoksullaşmış Yunanlı komşumuz hâlâ bizim ortalama gelirimizin üstünde gelire sahip

Küresel kriz, AB gibi, düne kadar refah bölgesi sayılan bir coğrafyada yoksulluk terimini günlük hayata taşıdı. 2010 yılı için saptanan yoksul, dışlanmış Avrupalı sayısını, Eurostatın 8 Şubat 2012 tarihli bülteni, 115 milyon olarak açıkladı.

AB, sosyal risk altındaki yoksul, dışlanmış nüfusu saptarken öncelikle gelir dağılımından düşük pay alanları dikkate alıyor. Medyan (tam ortadaki) gelirin yüzde 60ının altında kalanlar, yoksul sayılıyor. Yoksul sayısını saptamada kullanılan ikinci kriter, asgari ev altyapısından, donanımından yoksun yerlerde barınmayı oluşturuyor. Üçüncü kriter ise güvencesizlik. Yani, potansiyel işgücünün ancak yüzde 20sini satabilecek kadar iş bulup onun ücretiyle yaşamak zorunda kalanlar, yoksul sayılıyor Bu kıstaslara göre ABnin 27 ülkesinde belirlenen yoksul sayısı 115 milyonu geçiyor.

Küresel deprem, ABnin, merkez ve çevre ülkelerden oluşan bir sistem olduğunu teyit etti. ABnin patronu Almanya, etrafında ise Kuzeyin tuzu kuruları Hollanda, İsveç, Danimarka, Finlandiya, bir ölçüde İngiltere var. Geri kalanlar, yarı-çevre ve çevre ülkeler. Fransa bile her an küme düşüp yarı-çevre liginde yer alabilir.

ABnin çevre ülkeleri, Türkiye ayarındaki ülkeler. Bulgaristan, Romanya, Türkiyenin bir dilim altında, ama Macaristan, Polonya, Baltık ülkeleri, Türkiyenin bir dilim üstünde Bu ülkelerde toplam nüfusun neredeyse yarısı, belirlenmiş kriterlere göre yoksul. Mesela ilk sırada Bulgaristan var. Bu komşumuzun nüfusunun yüzde 42sine yakını yoksulluk sınırının altında. Romanya da aynı durumda. Baltık ülkeleri de Sonra sırada Macaristan var. Onların da nüfusunun neredeyse üçte biri yoksul. Bir diğer eski Demir Perde ülkesi Polonya, yüzde 28 yoksul nüfusu ile dikkat çekiyor.

Sonra, ABli Akdeniz ülkelerine geliyoruz. Onların ortalama gelirleri, AB ortalaması dolayında. Bu grupta, Yunanistan yüzde 27 yoksul nüfusu ile ilk sırada yer alırken borç krizi yaşayan İspanya, Portekiz ve İtalyada da her 4 kişiden biri yoksul sayılıyor.

AB usulü yoksullaşma, ABnin zenginlerinde olmaz mı? Tabii ki var. AB ortalama gelirinin yüzde 20 üstünde geliri olan ülkelerde, mesela İngilterede, nüfusun yüzde 23ü yoksul. Almanya ve Fransada da yoksul sayısı yüzde 20ye yaklaşıyor

ABnin Orta ve Doğu Avrupa bölümünde, yani 3 Baltık ülkesi, Macaristan, Romanya ve Polonyadaki yoksulluk, bizde yaşanana daha çok benziyor.

Türkiye usulü yoksullaşan ülkeler, siyaseten de otoriter rejimlere sürüklendiler. Örneğin, Macaristanda Nisan 2011 seçimlerini IMF karşıtlığı kampanya ile kazanıp iktidara gelen Fidesz Partisi, çaresiz kalıp yeniden IMF kapısını çaldı. Yeni başbakan Orban, AKP rejimini andıran bir yol izleyerek anayasayı değiştirdi. Anayasa Mahkemesini, yargıyı, medyayı ve Merkez Bankasını denetim altına aldı. Ancak, IMF, Merkez Bankası uygulamasını, AB, siyasi otoriterleşmeyi beğenmedi ve Orbana bas geri dedi Romanyada ise, 2009dan beri Başbakan Emil Boc tarafından uygulanmakta olan katı Troyka programı, 2011’de yenilendi. Ama kemer sıkmaya isyan, Başbakanı götürdü

Peki Türkiye? TÜİK, 2010da medyan gelirin yüzde 60ına ulaşamayan yoksul sayısını 17 milyon, yani nüfusun yüzde 24üne yakın olarak belirlemiş. Türkiye, küresel krizde birçok AB üyesinin kaderini yaşamadığını öne sürerek caka satıyor ama sonuçta, yoksullukta, onlarla yarışıyor işte

(Cumhuriyet)

Mustafa SÖNMEZ | Tüm Yazıları
Hits: 1070